Upp í vindinn - 01.05.2007, Blaðsíða 42

... Upp í vindinn
í sömu rannsókn var gerð athugun á
áhrifum þess að ómtími kennslustofu
var lækkaður úr 0,7 sek. niður í
0,4 sek. Áhrifin voru umtalsverð.
Hljóðstig í stofunni lækkaði um
u.þ.b. 10 dB og hjartsláttur kennara
hægðist verulega. Áhrifin má sjá á
myndrænu formi hér fyrir neðan.
Dökku súlurnar tákna hjartslátt (lá-
réttur ás) fyrir endurbætur, en Ijósu
súlurnar eftir endurbætur. Tíðni til-
tekins hjartsláttarstig er á lóðrétta
ásnum. Hér ættu því áhrif tiltekinna
atburða að vera lítil, þ.s. kennsluhættir
breyttust ekki með endurbótunum.
Hoart Rat* [beats/mln]
Að lokum er hér mynd sem sýnir tíðni
hjartsláttarbila í mismunandi kennslu-
stofum. Dökku súlurnartákna athafn-
ir í stofu með ómtíma lengri en
0,5 sek., en Ijósu súlurnar I stofu með
ómtíma styttri en 0,5 sek.
30
25
& 20
Hðart Rate [beate/min]
Þjónusta og pantanir í síma
414 3700
Áhrif endurbóta á kennslurýmum
urðu í stuttu máli þau að hjartsláttur
kennara hægðist um 10 slög/mín. og
hljóðstigið lækkaði um 5-10 dB.
Vinnu- og námsskilyrði bötnuðu
mjög (1).
Úrræði hljóðhönnunar
Hljóðhönnun er að mestu leyti fólgin
í útreikningum á hljóðvist tiltekinna
rýma skv. jöfnum hljóðeðlisfræðinnar,
eða í Itkangerð, með þar til gerðum
hugbúnaði. Þegar notast er við tölvu-
líkön er tiltölulega auðvelt að fá upp-
lýsingar um ómtíma rýma, útbreiðslu
hljóðs, orkudreifingu og skýrleika svo
fátt eitt sé nefnt. Einnig er mögulegt
að sjá talskilningsstuðul (STI - e.
Speech Transmission Index) rýma
myndrænt, en stuðullinn er mikið
notaður við mat á talskilningi t.d. í
skólastofum. Þessi stuðull segir til um
þá rýrnun sem hljóð verður fyrir á leið
sinni frá uppsprettu til móttakanda.
Jafnframt er unnt að hlusta á hljóð-
brot sem lýsir hljómburði rýma og
þannig hægt að bera saman mismun-
andi aðgerðir með heyrnatólum. Sé
hugað að hljóðráðgjöf á hönnunar-
stigi verður kostnaður vegna hennar
oft um 1-2% af heildarkostnaði
mannvirkisins. Verður seint hægt að
leggja næga áherslu á þennan þátt.
Við endurbætur á fullgerðu rými er
jafnan best að kortleggja fyrst núver-
andi ástand með einföldum tíðniháð-
um hljóðmælingum og i kjölfar þeirra
ráðgera endurbætur. í flestum tilfell-
um duga mótvægisaðgerðir á loft-
fleti, en í stórum rýmum getur þurft
að setja hljóðísogandi efni á veggfleti.
Eins og áður segir skipta húsgögn og
bgna|)jónushin rIiI ík
Pfpulagnir - Efnissala 482 2311 ”ZT 696 2311 Skrlfstofa Þiénusfuslmi
sncRTiu
A 11 4-/x/4 ^cl/' Viðurkenndur söluaöili á byggingar-,
O J\- landupplýsinga- og landhönnunarsviði
Authorised Reseller Heimasiða:hnpVwww.snertill.is
aðrir innanstokksmunir einnig miklu
máli, t.d. hvort húsgögn séu mjúk
(bólstruð) eða hörð (leður- eða tré-
stólar).
Lokaorð
Hér hefur verið stiklað á ýmsum
atriðum er varða hljóðvist, vellfðan
og talskilning. Ljóst er að hljóðvist er
eitt atriði af mörgum sem stuðla að
hámarks einbeitingu og árangri í
námi eða starfi. Óæskileg raddbeiting,
erfið hlustunarskilyrði og óþarfa
streita eru atriði sem allir ættu að
forðast eins og frekast er kostur. Með
einföldum aðgerðum má oft draga
verulega úr eða koma í veg fyrir
neikvæð áhrif langs ómtíma og bak-
grunnshávaða. Þess verður þó að
gæta að aðgerðirnar leiði af sér
ómtíma sem hæfir notkun rýmisins.
Hann má hvorki vera of langur né of
stuttur og ómtíminn verður að vera
jafn yfir tíðnisviðið.
Heimildaskrá
1. Noise - a stress factor? Acoustic
ergonomics of schools; Gerhart
Tiesler og Markus Oberdörster
2. Reverberation time - a critical design
parameter in communication prem-
ises .
3. Effects of classrom reverberation time
on speech perception and noise rat-
ings in elementary school children:
A field study; Maria Klatte et al.
LYÐH E I LSUSTÖÐ
www.lydheilsustod.is

’
M
Byggingafélag
42