Mímir - 01.04.1973, Blaðsíða 10

maður var nú vanur að vakna í björm í fjórðu
viku sumars — og sofa í björtu."1
„Það ætti að litka núna."2
„Sleit það og tætti með ofsanum og hrygg-
velti á hörzlinu annarri eins vaskleikakempu
og Fomsm — Botnu."3
Oggi talar barnamál:
„Oggi góur við voff — voff. Oggi líka
góur við góa manninn og kis — kis og didd-
una."4
Lína notar nokkrum sinnum orð, sem eiga
að tíðkast frekar meðal unglinga en annarra:
„Löggan nennir ekkert að pata í því."5
„En Ameríkanar em samt smartari en Is-
lendingar, hvað sem hún segir."6
„Og hún svo mikið kjút, þó hún sé ólétt,
segir Lína."7
Svava notar mikið áherzluorð eins og „aga-
lega", „ægilega", „almátmgur minn".
IV. Um persónur
Eitt af höfuðeinkennum þessarar sögu er, að í
henni er engin ein aðalpersóna. Hún fjallar
um marga einstaklinga innan ákveðinnar heild-
ar. Nokkmm persónum er gert hærra undir
höfði en öðram, en þar er þó engin ein per-
sóna, sem skarar áberandi fram úr.
Það, sem mér virðist einkum greina aðal-
persónur frá aukapersónum, er, að höfundur
hugsar út frá sjónarhorni aðalpersóna, en ekki
aukapersóna. Samkvæmt þessu eru aðalpersón-
ur: Svava, Jón, afi, Asa, kennslukonan, sköm-
hjúin, skólapilmrinn, saumakonan, Lína.
Aukapersónur má greina í tvo flokka: Þær,
sem koma við sögu í eigin persónu, og hinar,
sem lesandinn kynnist aðeins gegnum hugsanir
aðalpersóna.
Helzm aukapersónur, sem koma beint við
söguna, era: Hiddi, Ingi, Lóló, Oggi, gesmrinn,
sr. Björnólfur, sveitamaður að austan, viðhald
saumakonunnar, móðir Svövu, móðir unga, ást-
fangna mannsins.
Helzm hugsaðar aukapersónur era: Manga
sáluga, faðir Ogga, Kalli, frændi kennslukon-
unnar, Dúddý, móðir Hidda, bróðir Jóns og
kona hans, stúlkan skólapiltsins.
Þó að höfundur sé svo nákominn persónum
sínum, að hann sjái jafnt inn í hugskot þeirra
sem út úr því afmr, leggur hann þó sjaldan
eigin dóm á þær. Hann lýsir aðeins hugsunum
þeirra og því, sem fyrir augu og eyru ber. Þó
bregður þessu fyrir:
„Stelpan í kjallaranum stendur úti við stein-
vegginn og masar við aðra stelpu, hefir í svip-
inn gleymt Ijótleik andlits og nafns og er miklu
fallegri en hana grunar."8
Hins vegar er algengt, að ein persóna leggi
dóm sinn á aðra:
„Mamma er svo agalega á eftir tímanum og
skilur ekki neitt."9
„Og svo þessi kerling. Svona andstyggilega
smeðjuleg, gjótandi upp til hans þessum hunds-
legu meykerlingaraugum."10
„Hiddi er þannig, að hann getur sagt hvað,
sem honum detmr í hug. Ef aðrir segðu það,
yrði það bæði leiðinlegt og móðgandi, eins og
til dæmis þegar hann var að segja, að maður
væri smáborgaraskrípi, hann sagði það þannig,
að það var oftast bara sniðugt, allt að því að
maður væri upp með sér af því."11
Lýsingar á útliti persóna eru ekki takmark í
sjálfu sér í sögunni, fremur en umhverfislýsing-
ar. Þegar slíkar lýsingar koma fram, er það
vegna þess, að það skiptir máli fyrir sálarlíf
persónunnar eða gefur nánari lýsingu á því:
„Hún smeygir sér í kjól, sem er orðinn full-
þröngur um brjóst og mjaðmir, greiðir litlaust
1 Dægurvísa
2 Dægurvísa
3 Dægtirvísa
4 Dægurvísa
5 Dægurvísa
6 Dægurvísa
7 Dægurvísa
8 Dægurvísa
9 Dægurvísa
10 Dægurvísa
11 Dægurvísa
1965, bls. 23.
1965, bls. 23.
1965, bls. 22.
1965, bls. 11.
1965, bls. 32.
1965, bls. 32.
1965, bls. 52.
1965, bls. 51.
1965, bls. 30.
1965, bls. 27.
1965, bls. 67.
10