Mímir - 01.04.1973, Blaðsíða 56

UM BÆKUR
Afmælisrit
til dr. Steingríms J. Þorsteinssonar
Fyrir rúmu ári kom út afmælisrit til dr. Stein-
gríms J. Þorsteinssonar. Mætti virðast nokkuð
seint að geta ritsins nú í Mími. Svo er ekki.
I norrænum fræðum er eilífðin alltaf dálítið
nálæg og ekki ætíð hirt um hvort eitthvað ger-
ist árinu fyrr eða síðar. Ekki eru þó norrænu-
deildarmenn óháðir tímanum, þeir eldast eins
og aðrir menn og áður enn varir dynja yfir
stórafmæli með alls konar umstangi. Hefur það
tíðkast — að minnsta kosti hin síðari ár —
að gefa út afmælisrit tileinkað afmælisbarn-
inu. Venjulega safna vinir afmælisbarnsins
nokkrum greinum eftir sig og steypa saman í
eina bók. Er slíkum ritum „ætlað að vera vott-
ur virðingar og þakklætis" eins og segir í inn-
gangsorðum að Steingrímsbók. Þetta er góð
leið til að minnast afmælis, því margir njóta
góðs af.
I fyrsta lagi verður ritið afmælisbarninu til
gleði og uppörvunar.
I annan stað gefst þeim sem í það rita, kost-
ur á að koma ritsmíðum sínum á framfæri.
Gegna afmælisritin að nokkru leyti hlutverki
tímarita eða ársrita. Er þar ekki vanþörf á,
því útgáfa slíkra rita berst í bökkum. Gefin
eru út 2 eða 3 tímarit, sem fjalla um bókmennt-
ir, eitt um sögu, en ekkert málfræðitímarit
síðan „Islenzka mngu" leið.
Þá er þriðji kostur afmælisritanna sá, að al-
menningur fær tækifæri til að kynnast nokkr-
um þeim verkefnum, sem norrænufræðingar
glíma við hverju sinni. Þetta kostar almenning
nokkurt fé, en við því er erfitt að gera.
Nú er undirritaður ekki fær um að dæma
einstakar greinar í afmælisriti dr. Steingríms
af neinu teljandi viti. Verður að nægja að gefa
lauslega mynd af ritinu og vekja á þann veg
athygli á því.
Ritið er vandað að frágangi og ytri gerð.
Það rita 19 karlmenn í afmælisritið og fjalla
flestir um efni úr kennslusviði dr. Steingríms.
Greinar eru þar um kærleika Eglu, kristnihald
Laxness og leigjanda Svövu, um Ijóðskáldin:
Hallgrím, Jónas, Tómas og Stein. Þá eru póstar
um bókagerðarmenn og fræðimenn, aldur og
prentsögu ritverka, bókasöfnun, stílfræði og ör-
nefni. Eitt kvæði er í bókinni. Efnið er allsund-
urleitt, og meðferð og afstaða höfundanna er
ekki síður margbreytt. Flestir leita fanga á síð-
ustu þrem öldum. Reyna sumir að berja niður
gamlar villur, en aðrir kanna ókunn svið og
leiða nýja vitneskju í ljós. Þá hafa sumir lagt
mikla vinnu í viðfangsefni sín, en aðrir láta
sér nægja að varpa fram lauslegum hugmynd-
um. Verður ritið á flestan hátt ósamstætt og
sundurleitt, en gefur nokkra mynd af viðfangs-
efnum og vinnuaðferðum íslenzkra bókmennt-
fræðinga.
56