Mímir - 01.04.1973, Page 58

þessi það til síns ágætis, að í henni er sett fram
ákveðin kenning. Reynir höfundur síðan að
renna stoðum undir þessa kenningu sína frá
mismunandi sjónarhólum, eins og kaflaheitin
berameð sér. Bókin er ekki ýkja löng (183 bls.),
og skiptist í eftirtalda kafia: 1. Introduction.
2. Methodology and methodological issues. 3.
The pattern of early speech. 4. The biological
background. 5. Universals in child language.
6. Transformations. 7. The contribution of ex-
perience. 8. Semantic development. 9. Sound
development. I lok bókarinnar er að finna
biblíógrafíu og atriðisorðaskrá auk „Linguistic
appendix", þar sem höf. gerir á einfaldan hátt
grein fyrir meginatriðum málmyndunarfræðinn-
ar (transformational generative grammar). Er
það handhæg greinargerð fyrir þá sem ekkert
þekkja til þeirra fræða. Of langt mál yrði að
gera nákvæma grein fyrir efni allra kaflanna,
og mun ég því að mesm takmarka mig við
3. og þó einkum 5. kafla bókarinnar, þar sem
höfundur semr fram kenningu sína. Gagnrýni
mín á bókinni snertir og aðallega þessa kafla.
Kenning McNeill á ræmr að rekja til mál-
myndunarfræðinnar. Byggir hún því aðallega á
kenningum þeim, sem Noam Chomsky og aðrir
málfræðingar hafa komið fram með á síðustu
15 árum eða svo. Chomsky sjálfum hefur ætíð
verið umhugað að takmarka ekki kenningar
sínar við málfræðina sem slíka. Hann hefur því
viljað líta svo á, að málfræðin sé hluti af þeirri
grein sálfræðinnar er gengur undir heitinu þekk-
ingarsálarfræði (cognitive psychology). Þessa
verður víða vart í rimm hans sbr. t. d. eftir-
farandi tilvitnun:
”... it is fair to suppose that the major contribution of
the study of language will lie in the understanding
it can provide as to the character of mental processes
and the structures they form and manipulate.” (Chom-
sky 1968: 59).
Hér má einnig minna á, að Chomsky hefur
oftlega velt fyrir sér vandamálinu um máltöku
barna. Hefur hann í þessu sambandi varpað
fram nýrri kenningu sem brýmr algerlega í bága
við viðteknar skoðanir sálarfræðinnar. Má t. a.
m. geta ritdóms hans um bók bandaríska sál-
fræðingsins B. F. Skinner Verbal behavior, er
út kom 1957 (Chomsky 1959). I þeim ritdómi
sýnir hann með mjög sterkum rökum fram á
haldleysi behavíorískra skýringa á máltöku barna
og málhegðun yfirleitt. Þannig geta behavíor-
istar ekki með nokkru móti gert grein fyrir einu
meginvandamáli allrar máltöku: Hvernig getur
barn, sem gætt er mjög takmarkaðri greind,
öðlast fullkomna málhæfni á tiltölulega mjög
skömmum tíma, þegar þau „máláreiti" sem
hvert barn verður fyrir eru takmörkuð, og gefa
ekki nema að litlu leyti upplýsingar um mál-
hæfni þess sem talar? Eða m. ö. o. hvernig
gemr barnið öðlast sköpunarmátt málsins? Við
skýringu fyrirbæris sem þessa eru hugtök á borð
við „áreiti", „svörun", „styrking" „umbun", „al-
hæfing" o. s. frv. einskis nýt. Því hafa sálfræð-
ingar í vaxandi mæli leitað annarra skýringar-
tilrauna. Er bók sú, sem hér er til umræðu,
gott dæmi um það.
Meginatriðið í kenningu McNeiIl er að málið,
eða öllu heldur hæfileikinn til málsins, sé mann-
inum meðfæddur. A gmndvelli þessa meðfædda
eiginleika getur barnið öðlast fullkomna mál-
hæfni á jafn skömmum tíma og raun ber vitni.
Hvað máltakan felur í sér getum við séð, með
því að setja vandamálið fram á annan hátt. Með
því móti má og sjá á hvern hátt málfræðin
tengist sálarfræðinni. Setjum svo, að okkur sé
falið að útbúa tæki, er hefði þann eiginleika
að geta, á grundvelli takmarkaðs málsafns
(corpus) sem inntaks, gefið frá sér málfræði
einhvers máls. Tæki þetta þyrfti augljóslega að
leysa sama vanda og barnið. Setja má þetta upp
á eftirfarandi hátt:
Málsafn -> LAD —> Málfræði
LAD er skst. fyrir „Language Acquisition De-
vice" þ. e. tækið sem áður var minnst á.
Nú segirNcNeill (bls. 71):
”LAD is, of course, a fiction. The purpose in
considering it is to discuss real children, not abstract
ones. We can accomplish this because LAD and child-
ren present the same problem. LAD is faced with a cor-
58