Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1990, Blaðsíða 28

SIGURÐUR BLONDAL
Fyrr og nú
GRÓÐRARSTÖÐIN Á AKUREYRI
„Ræktunarfélag Norðurlands var stofnað 1903
og eitt af viðfangsefnum þess var að hefja til-
raunir með trjágróður. Akureyrarbær gaf félag-
inu land, að stærö um 25 dagsláttur. Strax fyrsta
sumarið var hafist handa með undirbúning jarð-
vegsins og næstu vor voru, eins og áður er sagt,
gróðursettar trjáplöntur, sem aldar höfðu verið
upp í græðireitnum sunnan við kirkjuna og senni-
lega einnig eitthvað af plöntum inntluttum frá
Danmörku og Noregi.
Efst í stöðinni sunnan við lækinn, sem fellur
niður Naustagilið, er brekka, þar sem hvorki var
skjól fyrir norðan- eða sunnanvindi og gróður-
skilyrði virtust alls ekki hagstæð. Þar Iét Sigurður
Sigurðsson, sem þá var framkvæmdastjóri félags-
ins, gróðursetja ýmsar tegundir af trjáplöntum,
aðallega á árunum 1908 og 1909. Var jarðvegur-
inn ekkert undirbúinn og enginn áburður borinn
að plöntunum eða neitt fyrir þær gert eftir að þær
voru gróðursettar. Tilgangurinn var að fá úr því
skorið, hvort trjáplöntur gœtu vaxið og dafnað
sæmilega á óvöldu landi án nokkurrar umhirðu,
fyrr en að því kæmi aðfara þyrfti að grisja (letur-
breyting hér, S.Bl.). Vöxtur þessa trjágróðurs
var mjög hægfara allt l'ram undir 1940, en eftir
það, þegar grasgróðurinn var horfinn í skuggann,
fóru trjáplönturnar að teygja úr sér og hefur verið
jöfn og góð framför hjá þeim síðan. Búið er að
grisja töluvert í brekkunni síðustu árin“.
Svo skrifaði Ármann Dalmannsson skógar-
vörður 1955 í greininni „Fimmtíu ára trjágróður í
Eyjafirði", sem birtist í Ársritinu. Skáletraða
málsgreinin er athyglisverð og eiginlega tilefni
þess, að myndir eru birtar af þessum stað.
í Ársriti Ræktunarfélagsins 1909 er grein eftir
Sigurð Sigurðsson, þáverandi skólastjóra á
Hólum, síðar búnaðarmálastjóra og fyrsta for-
mann Skógræktarfélags íslands, sem nefnist „Til-
raunir með trjárækt á Norðurlandi“. Aftarlega í
þessari merku grein standa eftirfarandi orð:
„Starf mitt við tilraunirnar hefir styrkt trú mína
á því, að skógtré geti hér þrifist. Árangur tilraun-
anna er orðinn betri en ég nokkuru sinni hafði
búist við. Um mörg atriði, sem í byrjun voru
hulin eða óljós, er nú ekki nokkur vafi lengur.
Full vissa er fengin fyrir því, að nokkrar trjá-
tegundir og runnategundir geta þrifist hér. Vér
vitum nú hvernig þarf að ala þær upp fyrstu árin,
og vér vitum, hver skilyrði vér verðum að bjóða
þeim til þess þær geti þroskast.
Petta er stórt skref í áttina og mjög mikilvert.
Þegar vissa er fengin fyrir því, að einhver
ákveðin trjátegund þrífist á bersvæði, þá má
gróðursetja hana svo, að hún veiti skjól, þegar
hún vex upp. í því skjóli má þá gróðursetja aðrar
trjátegundir, sem eigi þola eins vel óblíðu og sú,
er fyrst var gróðursett.
Með aukinni reynslu og nýjum tilraunum má
búast viö því, að smátt og smátt fáist vissa fyrir
því að fleiri og fleiri trjátegundir geti þrifist hér
hjá oss. Hitt er líka víst, að ræktun þeirra trjáteg-
unda, sem nú þegar er full vissa fyrir að geta
þrifist, hlýtur með aukinni reynslu að verða
kostnaðarminni og vissari en nú er.
26
ÁRSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS ÍSLANDS 1990