Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1990, Side 111

Stór lerkitré skaga upp úr blandskógi af skógarfuru og
björk á hœðinni, þar sem einna mest var af lerkinu.
Myndlphoto: S. Bl.
Tall larch trees stand up above the canopy in a mixed
forest of birch and pine on a ridge which contains a larger
proportion of larch than usual.
runnalagið með reynivið (Sorbus aucuparia L.),
eini (Juniperus communis L.) og einhverri rósar-
tegund, sem ég þekki ekki. Annars er jurtagróð-
urinn eins og heima. Við stöndum hérna hjá
dauðu tré, sem hefir brotnað fyrir löngu og út úr
brotsárinu vex stærðar fúasveppur, sem þeir
segja okkur að hafi gert út af við tréð... Hér
stöndum við hjá nokkrum risum og eitt hæsta
tréð er sennilega um 25 m hátt. Það er mikið af
könglum á þessum trjám. Þeir telja, að þau elstu
geti verið um 300 ára gömul... Það er mjög
furðulegt, að hérna í skógarbotninum sést ekki
eitt einasta ungt lerkitré, bara þessir gömlu risar,
sem sumir eru fallnir. í námunda við toppinn eru
flest trén ntjög bogin og dálítið vindsorfin. Okkur
var líka sagt, að hér gætu vetrarstormar geisað
með 60 m hraða á sekúndu... Eins og víðast ann-
ars staðar á þessari leið okkar, eru krónurnar á
lerkitrjánum ekki stórar, oftast fjórðungur af
lengd stofnsins.
Okkur er sagt, að þessi skógur verði ekki höggv-
inn, af því að svo stutt er til túndrunnar (60 km!)
og hann skýli fyrir norðanvindunum."
Niður með Jornaá. Að lokinni bátsferð
gengum við niöur með ánni, þar sem skógurinn
vex á sléttu landi. Við göngum yfir svæðið, sem
rutt var fyrir þyrlulendinguna. Þarna liggja bolir
af risastórum trjám eins og hráviði, sem ekkert
bíður annað en hverfa aftur til moldarinnar. Hér
er nefnilega ekkert skógarhögg, enda óraleið frá
mannabyggðum. Hér sjáum við því frumskóg,
sem einungis verður fúasveppum, skógareldi og
vetrarstormum að bráð. En áþessumóendanlegu
víðáttum eru óheyrilegar birgðir af kjörviði, sem
er langtum betri vara en viður úr ræktuðum
skógi. Gera þyrfti skógarvegakerfi, ef ætti að
nýta hann, eins og raunin hefir orðið í Skandi-
navíu.
Hér á sléttunni meðfram Jornaá er blandaður
skógur, svipaður og við lýstum meðfram vatninu.
Mest stór fura og dreifð gríðarstór lerkitré.
Dálítið af ungu greni ogbjörk. Björkin er yfirleitt
lágvaxin og er nokkurs konar lágskógur milli
barrtrjánna. Svarðgróðurinn mest aðalbláber, en
lítið af tvíkímblaða jurtum.
Skógareldur óð hér yfir fyrir 120 árum og stóðu
víða brunastúfar af furu. Lerkitrén eru flest
gömul og tekin að þorna og mörg fallin. Dæmi-
gerður frumskógur.
í þessum skógi fundum við stærsta lerkitréð í
ferðinni, eða langalangalangaafa, eins og einn
skógarmaðurinn kallaði það: Þeir giska á, að það
sé 350-400 ára gamalt og nálgast sennilega 30 m
hæð.
Við fundum tvær metraháar plöntur af lerki,
ósköp vesaldarlegar, en ef betur var að gáð, sáust
smáplöntur af lerki í skógarsverðinum. Þeim
líður auðvitað illa í svona skuggsælum skógi, því
að lerkið er Ijóskært tré. En þau eiga eftir að leiða
kynstofninn áfram.
Boris Seméonov á bátnum ogþyrlan okkar á vatnsbakk-
anum. Mynd/photo: S. Bl.
Mr. Boris Semeonov on the boat. Helicopter on the
nearby shore.
ÁRSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS ÍSLANDS 1990
109