Skógræktarritið - 15.05.2010, Blaðsíða 26

25SKÓGRÆKTARRITIÐ 2010
Frakk lands meg in í Pýrenea fjöll um. Fróð legt væri
að sjá mynd ir af frætrján um á þess um stöð um til
að skoða bet ur vaxt ar lag þeirra. Sum ar berg fur ur af
þessu fræi hafa náð að verða mynd ar leg ein stofna tré
hér lend is, en miklu fleiri eru marg stofna, búst in tré
eða gríð ar stór ir runn ar. Öll eru þau harð gerð. Vaxt­
ar lag ið bend ir til þess að of an greind kvæmi séu að
mestu marg stofna í heim kynn um sín um.
Í fjall göngu minni Spán ar meg in í Pýrenea fjöll um
haust ið 2004 vöktu at hygli mína marg ar trjónu laga
berg fur ur með bein um bol og veiga minni hlið ar­
grein um, auk þess sem berg fura var eina trjá teg und­
in bæði við skóg ar mörk og trjá mörk á því svæði,
langt upp fyr ir 2.000 m hæð ar lín una. Einnig voru
áber andi ein stofna berg fur ur í Gemmelalphorn­fjall­
inu norð an við Interla ken í Sviss, sem ég skoð aði
haust ið 2007. Er hugs an legt að betri og beinni við­
ar vöxt ur á berg furu fá ist af nýj um kvæm um?
Rauðgreni
Rauð greni, Picea abies, er enn ein ís lensk skóg rækt­
ar teg und sem hef ur ver ið í lág inni um tíma, en er
greini lega að koma sterkt inn aft ur. Ólíkt skóg arfur­
unni er til fjöld inn all ur af kvæm um af rauð greni frá
gam alli tíð í ís lensk um skóg ar reit um víða um land ið.
Ekki var ein göngu hugs að um rauð greni sem timb­
ur fram leiðslu tré, held ur einnig fyr ir jólatrjáa fram­
leiðslu og í ynd is skóg rækt.
Nýj ar og stór ar til raun ir með enn þá fleiri kvæm um
af rauð greni eru komn ar í jörð, sem sýn ir að áhug­
inn á notk un rauð gren is í ís lenskri skóg rækt er aft­
ur vax andi. Í skjól góð um ynd is skóg um um land allt
er rauð gren ið senni lega ein form feg ursta og þokka­
fyllsta greni teg und in sem völ er á. Það er eng in furða
þó fyrstu skóg fræð ing ar lands ins, sem flest ir mennt­
uðu sig í Nor egi, vildu veg rauð gren is ins einnig sem
mest an á fóst ur jörð inni.
Því mið ur þrífst rauð greni ekki vel fyr ir opnu hafi.
Til þess er ís lenska rok ið beint af hafi ein fald lega
alltof salt ur bik ar. En um leið og rauð greni stend ur í
vari fyr ir versta rok inu má sjá ótrú lega góð an ár ang­
ur, t.d. á ýms um stöð um á sjálf um Reykja nesskag­
an um, í Heið mörk og víð ar. Alls stað ar þar sem ein­
hvers skjóls nýt ur af skógi og lands lagi, og þar sem
jarð veg ur er nógu frjó sam ur, þrífst rauð greni vel.
Er lend is, þar sem jarð raki er næg ur og veð ur far
al mennt rakt, mynd ar rauð greni skóg ar mörk bæði í
Skand in av íu og Alpa fjöll um. Við skóg ar mörk í heim­
kynn um sín um verð ur rauð greni al veg eins í lag inu
og á óhent ug um stöð um hér lend is; frost klippt, snjó­
brot ið og vind skaf ið.
Í mörg um eldri gróð ur setn ing um með rauð greni
hér lend is lenti það stund um í kulda poll um í lands­
lag inu og ann ar stað ar lenti það þar sem skemmd ir
urðu vegna skjól leys is og með fylgj andi skafrenn ings.
Aug ljóst er að vanda þarf mjög vel val á landi fyr ir
Bergfura ásamt jafngömlu blágreni í rýrum móa. Hún er
nægjusöm og miklu fljótari upp heldur en blágrenið.
Bergfura í góðum vexti í rýrum mel í Ölfusi. Hún hefur
aldrei fengið áburð.