Skógræktarritið - 15.05.2010, Blaðsíða 59

SKÓGRÆKTARRITIÐ 201058
sumra teg unda ætt kvísl ar er brot hætt ur eða stökk ur.
Við ur nafn ið tetral ix merk ir í fjór um röð um eða fjór­
vafinn; tetra á grísku merk ir fjór ir; hel ix er gorm ur.
Ís lensk nöfn á ýms um teg und um ætt kvísl ar Er ica
eru tals vert á reiki. Þau koma nær ein göngu fyr ir í
þýdd um rit um. Helstu nöfn á E. tetral ix eru haust­
lyng, klukku lyng og rósa lyng. Ná kvæm lega hvern­
ig haust lyng er til kom ið upp haf lega er óvíst, en
benda má á, að skyld ar teg und ir bera nöfn in vor lyng
(E. car nea L.) og vetr ar lyng (E. × hiemal is hort.).
Klukku lyng er aug ljós lega dreg ið af lög un krónu.
Gall inn við það nafn er sá, að ís lensk teg und, blá­
klukku lyng, geng ur oft und ir nafn inu klukku lyng á
Norð ur landi, enda ligg ur það beint við út frá lög un
krónu, ekki síð ur en krónu lög un haust lyngs. Rósa­
lyng er hreinn til bún ing ur. – Rétt er að geta þess, að
í bók inni Tré og runn ar í lit um (1962), sem Ingólf ur
Dav íðs son þýddi og stað færði, er haust lyng nafn á
E. vag ans L. Ingólf ur fell ur síð an frá þessu og not ar
haust lyng um E. tetral ix í Blóma bók (1972). Þyk ir
því ein sýnt að fara að til lögu hans í þessu efni.
Þrjú önn ur nöfn hafa ver ið tengd við E. tetral ix,
með veik um rök um þó. Niko lai Mohr (1786) get­
ur á ein um stað um urð ar burst án þess að til greina
ákveðna teg und og í grein eft ir Mó ritz H. Frið riks­
son (1884) er teg und in nefnd urð ar busk ur og mýr­
ar beiti lyng.
Á dönsku heit ir lyng ið klokkelyng; göm ul
nöfn eru mos elyng og kopatt er. Á norsku er það
Doppugullrunni í Helli í Ölfusi. Hann telst til gullrunnaættar (Clusiaceae) og er víðfrægur sem lækningaplanta og
einkum notaður gegn þunglyndi. Sagt er, að hann hafi miklu færri aukaverkanir en önnur sambærileg lyf. Sums staðar
er hann ræktaður en annars staðar er allt gert til að útrýma honum. Mynd: Ágúst H. Bjarnason, 9. sept. 2009
Kortið sýnir útbreiðslu haustlyngs í Evrópu. Heimild:
http://linnaeus.nrm.se/flora/di/erica/erica/erictetv.jpg.
ÁHB endurgerði kort. Sótt 29. mars 2010.