Skógræktarritið - 15.05.2010, Blaðsíða 22

21SKÓGRÆKTARRITIÐ 2010
henni. Reynsl an af skóg arfuru var ein sam felld hörm­
ung ar saga eft ir að furu lús barst illu heilli til lands ins
og lagði hana í ein elti. Það er skilj an legt að „brennt
barn forð ist eld inn“ þeg ar svona fer. En tím inn líð ur
og nýir flet ir koma í ljós á gam alli reynslu, og nú væri
rétt ara að segja „að eng inn verði óbar inn bisk up“.
Við nán ari at hug un kem ur í ljós að nær öll skóg­
arfur an, litl ar 2 millj ón ir plantna sem gróð ur sett ar
voru í reiti um land allt, m.a. af ung menna fé lög um
árin 1940–1960, var af að eins einu kvæmi (upp lýs­
ing ar fengn ar frá Mó gilsá). Fræ ið kom frá Innra­
Troms fylki á 69°N í Norð ur­Nor egi, svo kall að
Målsel vkvæmi. Það svæði er langt inni í landi og vet­
ur inn þar minn ir meira á meg in lands vet ur en strand­
lofts lag. Auð velt var að fá fræ það an en kvæm ið
kom úr held ur ólíku lofts lagi og ger ist hér. Trén uxu
þó vel til að byrja með, þang að til furulús in lagð ist
á þau. Slík ur var lúsafar ald ur inn, og senni lega ekki
til bóta hvað kvæm ið kom úr ólíku lofts lagi, að flest
trjánna gáfust upp og drápust. Nokk ur hund ruð,
eða nokk ur þús und tré af þessu kvæmi munu enn­
þá vera til. Þau hafa rétt úr kútn um síð ustu árin en
af óþekkt um ástæð um hef ur lús in ver ið í rén un og
jafn vel horf ið og á því vant ar nán ari rann sókn ir. Eða
skyldi það vera hlýn un in ein sem styrk ir varn ar kerfi
fur unn ar gegn þess um vá gesti?
Á þessu tíma bili gekk bet ur með rússalerki, sitka­
greni, rauð greni og ala ska ösp og menn ein beittu sér
þess vegna að þeim trjá teg und um fyr ir vænt an lega
timb ur skóga. Það eru svo held ur ekki góð ar frétt ir að
Norð menn vissu þeg ar árið 1932 (sjá grein ar í Tids­
skrift for Skog bruk) að „Målselvskóg arfura“ þrif ist
illa við flutn ing út í strand hér uð í Norð ur­Nor egi.
Al mennt er reynsla Norð manna af gróð ur setn ingu
inn lands kvæma af skóg arfuru í strand hér uð um væg­
ast sagt mjög slæm. Óþarft er að end ur taka þann
leik hér! Nóg er af álit leg um kvæm um af skóg arfuru
í strand hér uð um Nor egs, t.d. frá Mæri, Þrænda lög­
um og suð ur hluta Nor dland fylk is. Auð velt er að
nálg ast fræ frá Skog fröverket í Ham ar sem koma frá
öll um mögu leg um stöð um í Nor egi, al veg nið ur við
sjó og langt upp til fjalla í hlíð um sem snúa mót haf­
ræn unni frá Atl ants haf inu.
Norð læg ustu kvæm in af skóg arfuru eru tal in hafa
breiðst út aust an frá Asíu eft ir að ís öld lauk. Þau
breidd ust út vest ur eft ir og norð ur fyr ir Botten vika
og það an bæði norð ur og suð ur og út til strand hér­Krúttleg silkifura (Pinus peuce) í góðum þrifum í Holtsdal
á Síðu.
Skógarfura (Pinus sylvestris) á Grund í Eyjafirði.