Skógræktarritið - 15.05.2010, Blaðsíða 71

SKÓGRÆKTARRITIÐ 201070
plönt ur koma til greina í skóg rækt ar lönd um. Sum ar
þeirra hafa ver ið reynd ar í til raun um hér lend is.29
Fjalla lykkja Hedysar um alp in um
40–80 cm há planta með bleik rauð um blóm um frá
Norð ur­ og Aust ur­Sí ber íu 19, 30 en af brigði af henni
vex einnig í N­Am er íku, með al ann ars í Alaska. Hef­
ur það af brigði borist til Ís lands og reynst vel ef rétt ar
rót ar hnýð is bakt er í ur hafa fylgt. Bú inn hef ur ver ið til
stofn af fjalla lykkju eft ir kyn bóta verk efni. Sá stofn
er í til raun areit á Geita sandi á Rang ár völl um og hef­
ur ver ið sleg in tví veg is með sláttu þreski vél. Slátt ur­
inn tókst ágæt lega og með þeirri tækni er auð velt að
rækta mik ið fræ af þess ari teg und og þar með frek ar
ódýru. Fræ ið spír ar vel og í sán ing ar til raun um hef ur
teg und in kom ið vel út.29 Plant an bíð ur hrein lega eft­
ir því að verða nýtt til land bóta í skóg rækt.
Aðr ar teg und ir
Tvær teg und ir, purp ur u lykkja H. austrosi biric um og
alpa lykkja H. hedysaroides eru rækt að ar hér lend­
is í görð um og þykja harð gerð ar og blóm feg urri en
fjalla lykkja.19, 30 Ef rækt un ar menn hafa að gang að
þeim má reyna að koma þeim, ásamt rétt um bakt­
er í um, í ófrjótt land til land bóta. Alpa lykkj an hef ur
með al ann ars borist hing að frá Kamtsjatka 36 og er
til í til raun areit um á veg um Land bún að ar há skól ans
en loka út tekt hef ur ekki far ið fram.29 Auk þess vex
hún í Alpa fjöll um, Pýrenea fjöll um og Úr al fjöll um.30
Í Alaska vaxa tvær teg und ir lykkju bauna. Önn­
ur er nú þeg ar nefnd og í rækt un hér lend is en hin,
skriðu lykkja H. bor eale, er lít ið reynd. Hana mætti
þó vel reyna enda vex plant an allt norð ur í nyrstu
fylki Kanada.39 Hún er til í Grasa garði Reykja vík ur
og hef ur ver ið á frælista Garð yrkju fé lags Ís lands 18 en
þá fylgja eng ar rót ar hnýð is bakt er í ur með. Til gangs­
laust er að reyna rækt un slíkra plantna til land bóta
án réttra bakt er ía.
Villi ert ur Lat hyr us
Ein ær ar eða fjöl ær ar jurt ir með rauð, fjólu blá eða
gul blóm. Um 150 teg und ir eru sagð ar í ætt kvísl­
inni og um 1/10 af þeim finnst á Norð ur lönd un um.1
Þrjár telj ast til ís lenskr ar flóru. Þær hafa vaf þræði til
Hér er hamingjusöm flækja af fjallalykkju til vinstri og lensugand til hægri með gul blóm. Langir fræbelgir gandsins sjást
í forgrunni og aftar sést í lúpínu.Trjáplöntur sem alast upp í svona umhverfi þurfa ekki áburðargjöf.
Mynd: Vilhjálmur Lúðvíksson