Eimreiðin


Eimreiðin - 01.04.1937, Blaðsíða 82

Eimreiðin - 01.04.1937, Blaðsíða 82
202 NÝIR HEIMAR EIMREIÐIN öllu þessu vonleysi eftirstríðsbókmenlanna brýst svo þjóðfé- lagsbyltingin út, eins og geisli í myrkrinu. Hún flytur með sér fagnaðarerindi marxismans, sem sættir rithöfundana um stund við lífið, •— en aðeins um stund. Því hér reyndist ekki að vera um það fagnaðarerindi að ræða, sem frelsað gæti beiminn. Með stjórnarbyltingunni í Rússlandi og hinum endurmagnaða marxisma i kjölfar henn- ar áttu að vera fundin smyrsl á þau sár, sem styrjöldin hafði valdið. Þau smyrsl áttu að græða meinin, og upp úr ragna- röldcri ófriðarins að rísa nýr himinn og ný jörð. En hér verður efnishyggjan aftur þröskuldur í vegi. Því þó að lnin Iiefði beðið gjaldþrot með heimsstyrjöldinni, þá var öðru nær en að hún væri úr sögunni. Það hefur reyndar oft verið leitast við að sanna, að marxisminn væri ekki efnishyggju- kend lífsskoðun, og að maður geti vel verið marxisti án þess að viðurkenna efnishj'ggjuna. En allar tilraunir til að sanna slíkt verða sér fyrirfram til minkunar, eins og norski rithöf- undurinn Ivar Digernes kemst að orði.1) Marxisminn vill þurka út alla trú á tilveru utan skynheimsins og alla guðsdýrkun. Hann er því »og verður sú eiudregnasta og sjálfri sér samkvæmasta efnishyggja, sem til er, og gefur aldrei gengið inn á nokkurn mismun milli þjóðfélagsins og náttúrunnar eða milli anda og efnis«. Með minkandi lýðhylli eftirstríðsbókmentanna erlendis fara áhrif þeirra á islenzka höfunda og almenning þverrandi. Hin marxistiska bókmentastefna, sem rís upp úr rússnesku bylt- ingunni, liefur þegar tekið gagngerðum breytingum, enda nú orðin yfir tuttugu ára gömul og farin að verða fyrir áföllum af brimróli annara nýrri lireylinga, þar á meðal af þjóðernis- jafnaðarstefnunni þýzku, hvort sem þessar tvær róttæku stefnur eiga svo enn eftir að breytast og renna saman í eina, eins og ýmsir eru nú — næsta ólíklega — farnir að spá (sbr. þó samdrátt Þjóðverja og Rússa í hernaðarmálum, að því er sumir glöggustu stjórnmála- og blaðamenn í Vestur-Evrópu telja vera á döfinni bak við tjöldin, þrátt fyrir fjandskapinn á yfirborðinu milli þessara tveggja þjóða). 1) Sjá grein lians, Lenin kontru Idealismen, í timaritinu Vejcn Frcm, 3. liefti þ. á. Ritstjóri þessa timarits er Nordahl Grieg.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.