Fróðskaparrit - 01.01.1954, Blaðsíða 63

Fróðskaparrit - 01.01.1954, Blaðsíða 63
Lámlh (íhearr í føroyskum máli 69 cadláamor eitur ella æt tað vanliga, men eisini eitt snið catlaamor er til nú. Seinna lið er einki at meta um, hann er orðið lámur [láamor] m., men fyrri liður er torgreiddur — at vísa seg. Orðið cadláamor er helst uppskrivað á fyrsta sinni í 1781 ella 1782, <tí tað er ikki til í elstu handritunum (frá 1773 og har um leið) av orðabókini hjá J. C. Svabo, men í tí, sum vanliga er nevnt M (Ny kgl. Saml. 1287. fol.), og sum Nicolai Mohr (1742—90) hevur skrivað. Hetta handritið inniheldur, halda vit, tað orðatilfarið, sum Svabo skrivaði upp á síni tiltiknu Foroyaferð 1781—82. í hand- ritinum S1 (AM 971, 4to), sum Svabo skrivaði í Føroyum aftan á heimkomu sína ár 1800, er tað eisini, og orða- lióðið er í báðum stóðum at kalla tað sama: »Kjadlaamur s. m. venstre Haanđ, sinistra manus. it. en kejthændet, cujus sinistra ad omne opus præ dextra aptior (latínska týðingin í M: sinistra utens manu præ dextra)«. Her fær, sum vit síggja, eingin ivi verið um tað, at orðið, surn Svabo og Mohr ikendu, var sagt cadláamor. — Sum longu er nevnt, verður orðið nú í støðum sagt catláamor, og beinast man vera her at siga nøkur orð um henda formin. í summum føroyskum orðum, har seinni samansetingarliðurin byrjar við »l«-i, skiftist við hvørt tann regluligi framburðurin »dl« í »tl«, t. d. eru orðini Ijódliga (Svabo: ljódli'a; íisl. hljóð- liga) og gjølliga (Svabo: gjðdli'a; ísl. gjðrliga) stundum søgd »ljótlia«, »gjótlia«; somuleiðis verður gamalt svarð- loysi n. nú vanliga sagt svartloysi. Hetta, sum her er nevnt, fær soleiðis væl greitt okkum formin catláamor; hann er yngri snið enn formurin við »dl«. — Elstu upskrift av orðinum cadláamor aftan á Svabo finna vit í søvnunum hjá Dr. Jakob Jakohsen, men tíverri er henda uppskriftin, sum er úr Suðuroy, heldur ófullkomin. Har stendur so- leiðis uppmerkt: »kjadl\ám] (!): pá den venstre, kejtede hándjuppá kjadla ? (Bokkurin)«. Rættiliga skil á, hvat ið »Bøkkurin« (maður úr Porkeri) segði, fáa vit ikki her, men av eini uppskrift, sum eg sjálvur havi gjørt eftir Jóhan
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.