Morgunblaðið - 21.11.1978, Blaðsíða 32

Morgunblaðið - 21.11.1978, Blaðsíða 32
32 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 21. NÓVEMBER 1978 Fyrirspurn um rekstur Landakots: Sjálfseignarstofnun um rekstur Landakotespítala var ekkert áhorfemál segir Matthías Bjarnason fyrrv. heilbrigðisráðherra Á FUNDI sameinaðs þings sl. fimmtudag svaraði Magnús Magnússon heilbrigðisráðherra fyrirspurnum frá Sighvati Björgvinssyni varðandi Landakotsspítala. Við umræðurnar lagði Matthías Bjarnason áherzlu á, að það væri ekkert áhorfsmál, að það hefði verið rétt ákvörðun að stofna til sjálfseignarstofnunar um rekstur Landakotsspítala, sem hefði sparað ríkissjóði 200 millj. kr. á verðlagi ársins 1975, enda væri stjórn þess spítala ódýr. En á hinn bóginn tók hann undir, að það þyrfti meiri og betri samræmingu á starfsemi sítalanna á höfðuborgarsvæðinu, en að því hefði verið unnið á undanförnum árum og væri enn unnið. árinu 1977 hafi heildargreiðslur lækna fyrir aðstöðu fyrir utan spítalasjúklinga numið kr. 58 millj. 691 þús. eða 4.46% af heildarrekstrarkostnaði spítalans. Sundurliðun greiðslna til lækna frá Tryggingastofnun ríkisins annarra en rannsóknalæknis hef- ur ekki verið framkvæmd. Spftalinn hef ur hag af fyrirkomulaginu Magnús Magnússon heilbrigðis- ráðherra sagði m.a. í svörum sínum við fyrirspurnum Sighvats Björgvinssonar (A)i Til að afla svara við þessum spurningum ritaði heilbrigðis- ráðherra og tryggingaráðuneytið bréf til Tryggingastofnunar ríkis- ins og til St. Jósefsspítala, Landa- koti, til að fá upplýsingar. Þau svör sem hér eru gefin, byggjast á þeim upplýsingum, sem bárust frá þessum aðilum, þ.e.a.s. Gunnari J. Möller, settum forstjóra Tryggingastofnunar ríkisins, og Loga Guðbrandssyni, fram- kvæmdastjóra Landakotsspítala. 1. liður spurningarinnar er þannig með leyfi forseta: „Hve háum fjárhæðum námu hæstu greiðslur frá Trygginga- stofnun ríkisins til lækna við Landakotsspítala á s.l. ári? Hvaða læknar fengu þessar greiðslur og hve mikið guldu þeir hver og einn til Landakotsspítala, þar af í leigu fyrir starfsaðstöðu, tækjabúnað, aðstoðarfólk og þess háttar?" Á árinu 1977 námu hæstu greiðslur til einstaks læknis á Landakotsspítala kr. 63 millj. 550 þús., þar af frá Sjúkrasamlagi Reykjavíkur kr. 45 millj. 935 þús. og frá Tryggingastofnum ríkisins vegna annarra sjúkrasamlaga kr. 17 millj. 615 þús. Þessar greiðslur voru inntar af hendi til Jóhanns Lárusar Jónassonar yfirlæknis rannsóknarstofu spítalans. Þessar greiðslur eru inntar af hendi samkv. samningi um sérfræði- læknishjálp. Samkv. upplýsingum Landakotsspítala greiddi yfir- læknirinn til rannsókardeildar spítalans 69% af þessum greiðslum á árinu 1977 og fram- kvæmdastjóri spítalans gerir ráð fyrir að hlutfall greiðslna á þessu ári verði 74%. Þær upplýsingar komu frá spítalanum, að á árinu 1977 hefðu veriö gerðar 256.852 rannsóknir, þar af 105.994 á utan-spítalasjúklingum eða 41.26%. Þær tekjur sem spítalinn hafði af þessum hluta rannsókn- anna nægðu til að greiða 70.8% af heildarkostnaði rannsóknar- deildarinnar. Framkvæmda- stjórinn telur því að spítalinn hafi haft verulegan hag af þessu fyrirkomulagi. Lágur rekstrar- kostnaður Þá upplýsir spítalinn að brúttórekstrarkostnaður deildar- innar sé lágur eða kr. 449 af hverri rannsókn. Til samanburðar er þess getið í skýrslu spítalans, að sambærileg tala fyrir Borgar- spítalann sé kr. 721 af hverri rannsókn. Þá er þess getið, að Tryggingastofnun ríkisins greiði 6% lægra gjald fyrir þær rannsóknir, sem fara fram inni á s'pítalanum, heldur en þær, sem fara fram á rannsóknarstofum utan hans. Spítalinn upplýsir, að á Fulltrúaráð Landakotsspítala 2. liður spurningarinnar með leyfi forseta: „Hverjir skipa full- trúaráð Landakotsspítala, hvernig voru þeir valdir, hvert er kjör- tímabil þeirra, hvernig fer fram endurnýjun á umboði þeirra til setu í fulltrúaráðinu og hvert er verksvið fulltrúaráðsins?" I fulltrúaráði sjálfseignarstofn- unar St. Jósefsspítala eru eftir- fremur um verksvið fulltrúa- ráðsins með leyfi forseta: „Fulltrúaráðið skal koma saman til fundar eigi sjaldnar en þrisvar sinnum á ári. Fyrir ráðið skal leggja til staðfestingar fjárhags- áætlun sjúkrahússins og árs- reikninga hverju sinni. Fulltrúa- ráðið gerir tillögu til ráðherra um skipan þriggja manna í stjórn spítalans sbr. 32. gr. 1. nr. 56 frá 1973. Fulltrúaráðið skal setja sér starfsreglur sem ráðherra staðfestir." Auk þess segir svo í starfsregl- um fulltrúaráðsins, 1. gr.: „Fyrir fulltrúaráðsfundi skal ennfremur leggja allar þær meiri háttar ákvarðanir um rekstur spítalans, sem yfirstjórn telur nauðsynlegt að bera undir ráðið eða a.m.k. 7 fulltrúaráðsmenn óska skriflega eftir, að tekið sé fyrir á ráðsfundi." 2. gr. starfsreglnanna hljóðar svo: „Á fundi fulltrúaráðsins skal kjósa úr hópi fulltrúa til fjögurra ára í senn 3 menn í framkvæmdastjórn, sem ráðið á að gera tillögu um til ráðherra samkv. 6. gr. 3. mgr. skipulagsskrárinnar." Fulltrúaráðsmenn þiggja ekki laun eða þóknun fyrir setu í fulltrúaráðinu. Stjórn Landa- kotsspitala 3. liður fyrirspurnar hljóðar „Yfirstjórn sjálfseignarstofnun- arinnar St. Jósefsspítala, sem skipuð er eða kosin samkv. 7. gr. skiðulagsskrár, framkvæmir fyrir- mæli fulltrúaráðsins milli funda þess, m.a. með hliðsjón af 8. gr. skipulagsskrár en þar segir svo: „Stofnunin i skal reka St. Jósefs- spítala í því formi, sem hann nú er rekinn í, sérstaklega hvað snertir læknisþjónustu. Stjórn Stofnunar- innar skal sjá um, að spítalinn sé rekinn í samræmi við kröfur heilbrigðisyfirvalda til slíks reksturs. 7. gr. Ákvarðanir , í eftirfarandi málaflokkum skal framkvæmdastjórn ætíð leggja fyrir yfirstjórn til samþykktar. 1. Rekstraráætlun. 2. Ársreikninga. 3. Meiri háttar fjárfestingar. 4. Staðfesting kjarasamninga. 5. Tryggingamál, þar með talin kaup vátrygginga. 6. Veitingu prókúr. 7. Ráðningu starfsmanna í eftirtald- ar stöðuf: a) framkvæmdastjóra, b) skrikstofustjóra, c) innkaupa- stjóra, d) hjúkrunarforstjóra sbr. 33. gr. 1. nr. 56 frá 1973. 8. Hvers konar samninga um störf yfir- lækna og sérfræðinga við spítal- ann, enda liggi þá einnig fyrir umsögn læknaráðs spítalans. 8. gr. Yfirstjórnin getur að eigin frum- kvæði eða eftir fyrirmælum full- trúaráðsins tekið til umræðu og ákvörðunar málefni, sem varða spítalann og óskað upplýsinga frá framkvæmdastjórn. 9. gr. Yfirstjórn ræður löggiltan endurskoðanda til að endurskoða taldir menn: Bjarni Jónsson, Björn Önundarson, Erlendur Einarsson, Geirþrúður Hildur Bernhöft, Gunnar J. Friðriksson, Hallgrímur Sigurðsson, Höskuldur Ólafsson, Ingibjörg R. Magnúsdóttir, Jóhannes Nordal, Jón Ingimars- son, Jón Kjartansson, Katrín Hjaltested, Logi Guðbrandsson, Ólafur Örn Arnarson, Ólafur Jóhannesson, Óttar Möller, Sigurður Helgason, systir Hilde- gardis, Valur Valsson, Unnur Ágústsdóttir. Ákvæði um skipun fulltrúaráðsins eru í 6. gr. skipu- lagsskrár fyrir sjálfseignarstofn- un St. Jósefsspítala og þar segir þannig með leyfi forseta: „Sjálfseignarstofnuninni stjórn- ar fulltrúaráð skipað 21 fulltrúa, sem heilbrigðisráðherra tilnefnir. Falli einhver fulltrúaráðsmanna frá eða hverfi úr ráðinu af öðrum ástæðum skal heilbrigðisráðherra skipa fulltrúa í hans stað, að fengnum till. fulltrúaráðsins." Kjörtíminn er ákveðinn eftir ákvæðum 6. gr., er óákveðinn eða æfilangt og er því ekki um að ræða reglur um endurnýjun á umboði til setu í fulltrúaráðinu. í 6. gr. skipulagsskrárinnar segir enn þannig með leyfi forseta: „Hverjir sitja í stjórn spítalans, hvernig eru þeir kjörnir, til hve langs tíma, hvert er verksvið stjórnarinnar og hvað fær hún fyrir störf sín ef nokkuð?" í 7. gr. skipulagsskrár St. Jósefsspítala, Landakoti, segir svo, með leyfi forseta: „Ur hópi fulltrúaráðsmanna skal velja yfir- stjórn sjálfseignarstofnunar St. Jósefsspítala og skal hún skipuð 7 mónnum. I fyrsta sinn skulu stjórnarmenn skipaðir til 5 ára af heilbrigðisráðherra að fengnu samþykki St. Jósefsreglunnar og aðrir 4 skipaðir til 10 ára með sömu skilyrðum. Hvenær sem stjórnarmenn ganga úr yfirstjórn- inni skal fulltrúaráðið kjósa menn í þeirra stað. Leita skal staðfestingar heilbrigðisráðherra á kosningunni. Endurkjósa má stjórnarmenn." Tilvitnun lýkur. ^_J yfirstjórninni eru nú Óttar Möller forrnaður, Jón Ingimarsson ritari, Björn Önundarson, Erlendur Einarsson, Logi Guðbrandsson, Ólafur Örn Arnar- son, Valur Yalsson. í starfsreglum er eftirfarandi ákvæði um starfs- svið yfirstjórnar með leyfi forseta: reikninga spítalans." Tilvísun lýkur. Yfirstjórnarmenn þiggja hvorki laun né þóknun fyrir störf sin í yfirstjórninni, d. framkvæmda- stjórn. Samkv. 1. um heilbrigðis- þjónustu nú nr. 57 frá 1978, 30. gr., skal einkasjúkrahúsum eða sjálfseignarstofnunum stjórnað af 5 manna stjórn, sem er þannig skipuð, að starfsmannaráð kýs einn stjórnarmann, viðkomandi sveitarstjórn 1, en eigendur 3. Fulltrúar eigenda í framkvæmda- stjórn eru Höskuldur Ólafsson formaður, Ólafur Örn Arnarson varaformaður, Hallgrímur Sigurðsson ritari. Fulltrúi starfs- mannaráðs er Sverrir Ormsson og fulltrúi Reykjavíkurborgar er Björn Guðbrandsson. Verksviði framkvæmdastjórnar er lýst í 6. gr. starfsreglna, sem hljóðar svo með leyfi forseta: „Framkvæmdastjórn ásamt framkvæmdastjóra og hjúkrunar- forstjóra annast daglegan rekstur spítalans og stjórn hans milli funda yfirstjórnar. Samkv. ríkjandi hefð, verkaskiptingu eða eftir nánari ákvörðun yfirstjórn- ar." Tilvísun lýkur. Framkvæmdastjórnarmenn þiggja hvorki laun eða þóknun fyrir störf sín í framkvæmda- stjórn. Síðasti liður fyrirspurnar er þannig með leyfi forseta: 200 millj. spöruðust „Telur heilbrigðisráðherra að það fyrirkomulag, sem viðhaft er í rekstri Landakotsspítala, þ.e.a.s. að spítalinn veiti læknum starfs- aðstöðu gegn umsömdu gjaldi, en læknarnir fái beinar greiðslur til sín fyrir unnið verk samkv. gjaldskrá, hafi gefið góða raun og þá einnig þegar tekið er tillit til kostnaðar við spítalarekstur, svo og til kostnaðar við heilsugæslu og heilsuvernd." Þegar Landakotsspítali var keyptur í árslok 1976 var frá upphafi samningsumleitana gert ljóst af hálfu St. Jósefsreglu, að boðið væri upp á mismun á kjörum eftir því hvort um væri að ræða hrein kaup eða hvort sett yrði á fót sjálfseignarstofnun sem ræki spítalann. Þegar endanlega var gengið frá samningnum var ljóst, að mismunur á þessum kauptil- boðum nam 200 millj. kr. á verðlagi ársins 1975. Fyrrverandi ríkisstjórn valdi þá leið, sem gaf lægra verðið, og valdi það að setja á stofn sjálfseignarstofnun, sem spítalinn var afhentur til rekstrar næstu 20 árin. Samanburður er erfiður Eg tel engan vafa leika á því að þeir sem um þessi mál fjölluðu þá hafa talið það hagkvæmt að fara þessa leið og hafa viljað halda uppi tvenns konar fyrirkomulagi um spítalarekstur hér í borginni. Samanburður á rekstri milli ein- stakra spítala er afskaplega erfiður vegna þess hve mismun- andi verkefni spítalarnir hafa. Ég ætla mér að láta kanna rekstur sjúkrahúsanna í Reykjavík sér- staklega og á Iandinu öllu með tilliti til kostnaðarþátta og hag- kvæmni og væri til að byrja með falið Davíð Gunnarssyni aðstoðar- framkvæmdastjóra ríkisspítal- anna að annast þessa könnun. Þegar henni er lokið ætti að liggja fyrir, hvort eitt rekstrarform sjúkrahúsa er öðru hagkvæmara og sé svo, í hverju slík hagkvæmni sé fólgin. Á þessu stigi vil ég ekki leggja neinn dóm á það, sem um er spurt í fyrirspurn hvort það fyrirkomulag sem nú er á Landakotsspítala hafi gefið góða raun, þegar tekið er tillit til kostnaðar við spítala- reksturinn og að sjálfsögðu hefur það ekki gefið neina raun, þegar tekið er tillit til kostnaðar við heilsugæslu og heilsuvernd, því að spítalinn annast engin störf á því sviði. Engin heilsugæsla er rekin á spítalanum enda þótt uppi hafi verið hugmyndir um, að heilsu- gæslustöð yrði byggð í tengslum við hann. Niðurstaða mín verður því sú, að ég vil bíða með að svara þessari fyrirspurn þar til frekari gögn liggja fyrir af þeirri könnun, sem nú er í gangi. Betri læknisþjónusta Vegna ummæla hv. fyrirspyrj- anda um, að útgjöld fari vaxandi í sjúkratryggingakerfinu, þá er það vissulega rétt. Þetta er vandamál alls staðar í heiminum og á því eru ýmsar skýringar, t.d. þær. að nú

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.