Morgunblaðið - 10.05.1979, Qupperneq 24

24
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 10. MAÍ 1979

Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Ritstjórnarfulltrúi
Fréttastjóri
Auglýsingastjóri
Ritstjórn og afgreiðsla
Auglýsingar
hf. Árvakur, Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Þorbjörn Guðmundsson.
Björn Jóhannsson.
Baldvin Jónsson
Aðalstræti 6, sími 10100.
Aðalstræti 6, sími 22480.
Áskriftargjald 3000.00 kr. ó mánuöi innanlands.
I lausasölu 150 kr. eintakið.
Skattaáhrif ríkis-
stjómar í benzínverði
ejíar núverandi stjórn-
arflokkar, Alþýðuflokk-
ur ofí Alþýðubandalají,
sunjru hæst um verndun
kaupmáttar launa í maí-
mánuði í fyrra, kostaði benz-
ínlítrinn 119 krónur. í dag,
ári síðar, kostar hann 256
krónur; hefur hækkað um
115%. Og hver er svo hlutur
stjórnarstefnunnar í þessu
benzínverði?
Sá verðþáttur, innkaups-
verðið, sem ekki verður ráðið
viö á heimavígstöðvum, er
aðeins 77 krónur í núverandi
verði pr. lítra, eða nokkuð
undir þriðjungi þess. Þó
dreifingarkostnaði innan-
lands, sem er 35 krónur í
núverandi verði, sé bætt við,
skortir enn töluvert á, að
helmingi söluverðs til al-
mennings sé náð. Enn er
sem sé ótalinn langstærsti
verðþáttur benzíns, innlend-
ir skattar, sem nema hvorki
meira né minna en 144 krón-
um í núverandi verði, eða
allnokkru meira en helmingi
þess. Ríkisstjórnin hefur
haldið dauðahaldi í pró-
sentuálagningu benzín-
skatta, þrátt fyrir stökk-
hækkun álagningarstofns-
ins, og þannig aukið allveru-
lega á þá rýrnun kaupmátt-
ar almennra launa, sem sí-
felldar benzínhækkanir hafa
valdið.
Nú er svo komið að verka-
maður, sem tekur kaup skv.
4. taxta Dagsbrúnar, er 12
tíma að vinna fyrir benzíni á
50 lítra tank. — Samhliða
hafa iðgjöld bifreiðatrygg-
inga hækkað, með samþykki
stjórnvalda, þann veg, að
það tekur verkamann tæp-
lega mánuð að vinna fyrir
ársiðgjaldi af fullri ábyrgð-
artrvggingu venjulegrar bif-
reiðar í Reykjavík, vinni
hann 40 stunda vinnuviku.
Iðgjaldahækkunin styðst við
verðþróun í landinu, þó mis-
ræmis gæti eftir landshlut-
um, en skattáhrif ríkis-
stjórnarinnar í benzínverði
eru óverjandi, miðað við
ríkjandi aðstæður, bæði
verðþróun benzíns erlendis
og kaupgetu almennings
innanlands. Skattaáhrif
stjórnarinnar í benzínverði
stefna í það að gera
láglaunafólki, öryrkjum og
ellilífeyrisþegum ókleift að
reka bifreið; að gera
bifreiðaeign sérréttindi
betur megandi þjóðfélags-
þegna.
Oddur Olafsson, alþingis-
maður, vakti athygli á því á
Alþingi í fyrradag, að
stjórnvöld hefðu á liðnum
árum gert öryrkjum kleift
að eignast bifreiðar, með
eftirgjöfu'm á innflutnings-
tollum og lánum hjá Trygg-
ingastofnun. Þetta hafi auk-
ið á getu þeirra til þátttöku í
atvinnulífi og rofið einangr-
un margra í þjóðfélaginu.
Nú sé hins vegar stefnt í
það, að öryrkjar, aldrað fólk
og aðrir láglaunahópar verði
að losa sig við þessi farar-
tæki, þar eð núverandi ríkis-
sköttun benzíns geri rekstr-
arkostnað þeirra óviðráðan-
legan. Svavar Gestsson, við-
skiptaráðherra, svaraði því
einu til, að ríkissjóður hagn-
aðist ekki á tekjuauka í
benzínverði, því ríkisstjórn-
in hafi þegar ráðstafað hon-
um!
Bifreiðaeign í stóru og
strjálbýlu landi er ekki lúx-
us, heldur nauðsyn í mjög
mörgum tilfellum. Vega-
lengdir milli heimilis og
vinnustaðar á höfuðborgar-
svæði eru oftlega slíkar, að
bíleign er óhjákvæmileg,
einkum vegna okkar ís-
lenzka tíðarfars, þrátt fyrir
allgóða almenningsvagna-
þjónustu. Það er því aö
hverfa aftur til tíma hallær-
isáranna, ef nú á að gera
rekstur bifreiða að sérrétt-
indum hinna betur megandi
í þjóðfélaginu. Og það er
kaldhæðni örlaganna að Al-
þýðubandalagið, sem á tylli-
dögum verkafólks þykist
vinur í raun, ræður ferð í
ráðuneytum viðskiptamála
og samgöngumála í mótun
slíkrar stjórnarstefnu.
Auk þess að hefja samn-
ingaviðræður við stærstu
olíusala okkar, Sovétríkin,
um aðra verðviðmiðun í inn-
kaupum en Rotterdammark-
að, hefði ríkisstjórnin átt að
afsala sér tekjuauka í ben-
zínverði vegna verðhækkana
erlendis á þessu ári. Allt
annað var hnefahögg í and-
lit þeirra sem úr minnstu
hafa að moða í þjóðfélaginu.
Að fylgja verðhækkunum
erlendis eftir með krónu-
hækkun ríkisskatts í benzín-
verði, þann veg, að meira en
helmingur af benzínverði til
almennings renni í ríkissjóð,
er valdníðsla við ríkjandi
aðstæður. Þegar þetta bæt-
ist ofan á allt annað er
mælirinn fullur. Morgun-
blaðið er ekki vant því að
nota stór orð, jafnvel ekki
varðandi fjöldasvik núver-
andi stjórnarflokka. En með
afstöðu sinni til ríkisskatta í
benzínverði hafa loforða-
smiðirnir frá því í vor er leið
dottið svo rækilega ofan í
kjaftinn á sjálfum sér, ef svo
má að oröi komast, að þeir
eiga naumast uppgönguleið.
„Vinna þrútnar unz
hún fyllir út í tímann
sem gefst til að
inna hana af hendi”
Lögmál Parkinsons enn í fullu gildi segir höfundurinn
HINN þekkti próícssor. Cyril
Northcote Parkinson, er nú
staddur hér á landi í boði
Stjórnunarfélags íslands oií
mun hann m.a. fiytja erindi á
hádegisverðarfundi félaiísins f
dag, sem hann nefnir „The Art
of Communication“ eða „List
tjáskipta".
Vegna komu Parkinsons boð-
aði Stjórnunarfélagið til fundar
með blaðamönnum þar sem
hann sat fyrir svörum. Að-
spurður sagði Parkinson fyrst,
að hann vissi þess ekki dæmi, að
lögmálum þeim, er hann hefur
fram sett, hafi verið hrundið
með rökum, þó svo að þau hafi
jafnan verið mjög umdeild. Lög-
mál Parkinsons hið fyrsta kom
út 1957 í Bretlandi og var þýtt af
Vilhjálmi Jónssyni og út gefið
hér á landi 1959. í bókinni gerir
Parkinson grein fyrir því skrif-
ræði, sem hið svokallaða velferð-
arþjóðfélag virðist þurfa að
hlaða upp í kringum sig. Skrif-
stofubáknið þenst út, þrátt fyrir
að verkefnin aukist ekki eða
jafnvel minnki. í bókinni kemur
fram lögmálið sem hún er nefnd
eftir, en það hljóðar svo: „Vinna
þrútnar unz hún fyllir út í
tímann sem gefst til að inna
hana af hendi.“
í kjölfar bókarinnar um lög-
mál Parkinsons hafa svo komið
út fleiri bækur um stjórnunar-
mál og nokkur skáldverk. Árið
1977 kom út bókin
„Communicate" sem prófessor
Parkinson og Nigel Rowe unnu
saman að og hefur sú bók vakið
mikla athygli víða um heim. Á
þessu ári er væntanleg eftir
hann ævisaga Jeeves, skáld-
sagnapersónu úr ritum P.G.
Wodehouse, og einnig mun „Lög-
mál Parkinsons" koma út í nýrri
og endurbættri útgáfu.
Parkinson er fæddur árið
1909. Hann hlaut menntun sína í
Jórvík, Cambridge og við Lund-
únaháskóla, en þaðan lauk hann
doktorsprófi í sagnfræði. Hann
hefur síðan kennt sagnfræði við
ýmsa háskóla í Bretlandi,
Bandaríkjunum og í Malasíu.
Stjórnunarfélags íslands, en Parkinson er hér í boði félagsins.
Matthías Bjarnason:
Tengingin frá Djúpi
í Þorskafjarðar-
heiði ófullnægjandi
EINS ok íram hefur komið
í frcttum í Morgunhlaðinu
hafa Vestfirðinjíar hafið
undirskriftasöfnun til að
legKja áherslu á að unnin
verði hráður hugur á því
að bæta vejjakerfi Vest-
fjarða. í framhaldi af þess-
um fréttum leitaði hlaðið
til Matthíasar Bjarna-
sonar alþinjíismanns ojí
spurði hann álits á þessum
óskum Vestfirðinjía.
„Það er eðlilegt að það sé
þrýstingur á þetta mál frá norður-
hluta Vestfjarða og úr Djúpinu, og
þá ekki síður úr Strandasýlsu,“
sagði Matthías. „Eins og nú
standa sakir er tengingin frá
Djúpi um Þorskafjarðarheiði alls
ófullnægjandi. Vegurinn er niður-
grafinn og nánast aðeins
troðningar víða. Athuganir hafa
farið fram um langan tíma, og
helst hefur komið til tals að gera
annan veg um Þorskafjarðarheiði
eða um Kollafjarðarheiði, þar er
úr Kollafirði í ísafjörð, sem er
innsti fjörður í ísafjarðardjúpi. í
þriðja lagi hefur verið rætt um
veg um Steingrímsfjarðarheiði og
Staðardal.
Hér er um að ræða svo afger-
andi undirskriftasöfnun og vilja
íbúanna að ræða, að ég tel varla
annað koma til greina en að við
Matthías Bjarnason.
þessu verði orðið, enda eru mörg
rök sem mæla með vegarlagningu
um Steingrímsfjarðarheiði þó
vissulega þurfi að bæta tengingu
úr Barðastrandasýslu og að Isa-
fjarðardjúpi."
— Áttu von á að þetta komist
inn á vegaáætlun núna?
„Ég vona það, að mörkuð verði
stefna í þessu máli með afgreiðslu
vegaáætlunar núna, sem er til
fjögurra ára. Ég hef hins vegar
enga von um að um neitt fram-
kvæmdafé geti orðið að ræða á
þessu ári því þegar er búið að
ráðstafa því, það er raunverulega
gert fyrirfram. Vegaáætlunin sem
verið hefur í gildi nær yfir árið
1979, og það fjármagn sem þar
kemur til viðbótar hefur blessuð
verðbólgan alveg séð um að
gleypa.
En þetta er annað tveggja
stórra verkefna sem ég tel að til
greina komi að mörkuð séu, það er
að segja Steingrímsfjarðarheiði
og svo aftur vegur yfir Önundar-
fjörð, en það er inni á vegaáætlun
ársins í ár, að hluta.“
Ef allir fá 3% launahækkun:
Sjö milljarða
útgjaldaaukning
Fái allir launþegar 3% verðbæt-
ur greiddar á laun sín. eins og nú
cr útlit íyrir, mun það þýða að
launþegar í landinu fá um það bil
7 milljörðum meira í laun það sem
eftir er þessa árs en ella hefði
orðið. að því er Jón Sigurðsson
þjóðhagsstjóri sagði í samtali við
Morgunhlaðið í gær.
Aukin útgjöld ríkissjóðs af þess-
um sökum sagði Jón sennilega
verða um það bil 1750 milljónir
króna. Ekki er eins auðvelt að gera
sér grein fyrir því hve mikil útgjöld
sveitarstjórna verða, en líklegt er
að sú upphæð sé nálægt hálfum
milljarði. Upphæðin sjö milljarðar
er kostnaðaraukinn á þessu ári, frá
1. maí, en 1750 milljón króna talan
er hins vegar miðuð við 3% launa-
hækkun frá 1. apríl. Miðað við heilt
ár, yrðu þessir þrjú prósent á öll
laun í landinu hins vegar um 10.5
milljarðar.