Morgunblaðið - 10.05.1979, Blaðsíða 39

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 10. MAÍ 1979 39
Brynjólfur áEkkju-
felli—Minning
Fæddur 4. janúar 1898
Dáinn 2. maí 1979
í dag verður til moldar borinn
Brynjólfur Sigbjörnsson bóndi
Ekkjufelli. Hann var einn af tólf
Ekkjufellssystkinunum, sem nú
eru öll látin, nema Einar í
Ekkjufellsseli og Kristín búsett í
Reykjavík. Foreldrar þeirra voru
Margrét Siguröardóttir og
Sigbjörn Björnsson bóndi Ekkju-
felli. Eftirlifandi kona Brynjólfs
er Solveig Jónsdóttir frá Fossvöll-
um. Börn hans eru Vignir við-
gerðarmaður Brúarlandi, Sigbjörn
kaupmaður Hlöðum, Grétar bóndi
Skipalæk, Þórunn hjúkrunarkona,
búsett í Njarðvík, og Sigrún
húsmæðraskólakennari, búsett á
Lagarfelli.
Brynjólfur ólst upp í föðurhús-
um á Ekkjufelli, víðkunnu héraðs-
setri sakir gestrisni og höfðings-
skapar. Ekkjufell hefur ætíð, bæði
fyrir og eftir að nútímavegagerð
hófst, legið í þjóðbraut um Fljóts-
dalshérað. Gefur auga leið að þar
áttu margir leið um garð. Sjálf-
sagt þótti að þeir kæmu inn,
fengju kaffi og væru teknir tali.
Var þá jafnan stutt í mat. Jafn
sjálfsagt þótti, að úr því maðurinn
var kominn inn væri gripið í spil
eða spjallað eina kvöldstund. Oft
teygðist úr kvöldunum á Ekkju-
felli og beið þá gesta jafnan
uppbúið rúm. Þetta var hin
íslenska gestrisni, hin þjóðlega
samræðulist, íslensk menning.
Brynjólfur stundaði nám í
Búnaðarskólanum að Eiðum, auk
þess sem hann kynnti sér land-
búnað í Danmörku. En fyrst og
fremst öðlaðist hann menntun
sína og þroska heima í föðurhús-
um og í lífsins skóla. Hann var
víðlesinn og kunni á mörgu skil,
vitnaði oft í íslendingasögurnar
einkum Hrafnkelssögu og í annan
Þjóðlegan fróðleik. Ég minnist
ýmissa sagna, sem hann sagði mér
bæði á ferðalögum og á heimili
hans og eru margar þeirra mér
minnisstæðar, sökum þess hve
glöggt og skemmtilega þær voru
fram settar.
Brynjólfur á Ekkjufelli var
fyrst og fremst góður maður.
Hjálpsamur svo að orð fór af. Af
þeim mörgu mönnum sem hafa
gert mér greiða, hefur Brynjólfur
gert mér flesta. það sem var mest
áberandi í fari Brynjólfs var hve
hlýr og vingjarnlegur hann var í
viðmóti, stillilegur í framgöngu,
en þó eftirtektarverður. Hann var
kátur maður með afbrigðum og
skemmtilegur. Af þessum sökum
hlaut hann að gegna mörgum
trúnaðar- og ábyrgðarstörfum
fyrir sveit sína og hérað.
Brynjólfur var bóndi góður, auk
þess gegndi hann starfi vegaverk-
stjóra í frumbernsku íslenskrar
vegagerðar, að viðbættu sím-
stjórastarfi.
Eftir að ég fluttist hingað aust-
ur kynntist ég nábýlinu þarna
norðan við Fljótið, sem var Ekkju-
fell, Ekkjufellssel, Helgafell,
Skipalækur og Brúarland, og fann
ég þá vel hve samvinnan og
einhugurinn var mikill. Kom það
glöggt í ljós þegar landbúnaðurinn
fór að vélvæðast.
Það var ekki óalgengt, þegar
meiriháttar framfara- eða vel-
ferðarmál bar á góma, að spurt
væri: „Hvað segja þeir þarna
niður við Fljótið?" Sýnir þetta vel
hve mikils ráð Brynjólfs og nábúa
hans voru metin.
Er ég kom heim úr siglingum
eftir stríð, ungur maður með
ómótaðar skoðanir, kynntist ég
Brynjólfi á Ekkjufelli. Tel ég það
eina mína mestu gæfu, því vart
get ég hugsað ungum manni betra
vegarnesti en að kynnast Brynjólfi
með glaðværð sína og bjartsýni.
Ég kveð Binna minn og veit að
við sjáumst aftur eftir að við erum
báðir komnir yfir móðuna miklu.
Sveinn Guðmundsson
Seyðisfirði.
Hann stendur ekki framar á
tröppunum til að fagna gestum að
gömlum og grónum staðarsið —
leiðir ekki lengur komumenn til
sætis í stofu, annað hvort til
skrafs og ráðagerða eða þá til að
leysa vandkvæði einhvers nauð-
leitarmanns.
Brynjólfur á Ekkjufelli er allur;
hann andaðist hinn 2. maí á 82.
aldursári. Með honum er horfinn
einn hinn mætasti höfðingi í
bændastétt á Fljótsdalshéraði —
traustur maður, vinsæll og vel
látinn jafn af sveitungum sínum
sem af öllum er honum kynntust. I
hálfa öld bjó hann góðu búi á
föðurleifð sinni og vann staðnum
allt það gagn sem hann mátti.
lagði hverja spilduna af annarri
undir plóginn, ræsti fram fúamýr-
ar og ræktaði stóra töðuvelli.
Vélarnar komu í stað vinnufólks-
ins, og var Brynjólfur jafnan
manna fyrstur til að hagnýta sér
þá véltækni, sem unnt var að
koma við í ræktunarframkvæmd-
um og sveitabúskap almennt. Og
vélarnar á Ekkjufelli voru sjaldn-
ast í hvíldarstöðu í búskapartíð
Brynjólfs. Starf hans var þrot-
laust, enda verkefnin ærin og í
mörg horn að líta á jafn víðlendri
bújörð og Ekkjufell er.
Því skal heldur ekki gleymt,
hvaða hlutverki Brynjólfur gegndi
sem samnefnari þess fjölmenna
ættbálks, er kennir sig við Ekkju-
fell, veit rætur sínar þar, og lítur
jafnan á staðinn sem sitt annað
heimili. Þangað komu ættingjarn-
ir gjarnan — oft í hópum — til
þess að eiga góða stund með
Brynjólfi og hressa sig. Ef eitt-
hvað bjátaði á, þótti og sjálfsagt
að fara heim á Ékkjufell og færa
málið í tal við Brynjólf bónda,
enda gaf hann, hlédrægur þó en
ráðhollur, oft þau ráð, er vel
dugðu.
Brynjólfur var fæddur 4. janúar
1898. Foreldrar hans voru Margrét
Sigurðardóttir og Sigbjörn
Björnsson á Ekkjufelli. Ólst
Brynjólfur upp á grónu menning-
arheimili í stórum systkinahópi og
glaðværum, og vandist hann því
snemma að taka rösklega til hend-
inni við bústörfin. Hann stundaði
nám í búvísindum í Danmörku á
árunum 1922 og ’23, og hóf búskap
á Ekkjufelli árið 1927. Hinn 31.
maí það ár gekk hann að eiga
eftirlifandi konu sína, Solveigu,
dóttur Guðrúnar og Jóns Hnefils á
Fossvöllum. Var Brynjólfur mikill
hamingjumaður í fjölskyldulífi
sínu, unni konu sinni mjög og mat
að verðleikum.
Brynjólfur var rétt í meðallagi á
hæð, þreklegur á vöxt en alla tíð
fremur grannvaxinn og þó afrend-
ur eins og stöku sinnum kom í ljós.
Hann var kvikur í hreyfingum,
augnaráðið hýrt og handtakið
þétt. Skapmaður var hann mikill,
en þó einstaklega vel agaður í fasi
og öllum sínum háttum hvers-
dagslega, góðlyndur og glaðsinna,
skemmtinn og kankvís í viðræð-
um. Deyfð og drungi voru honum
vissulega fjarri skapi. Allt viðmót
hans var gætt hlýju og fjöri, sem
var honum eðlislægt, og því ekki
að undra, að menn löðuðust mjög
að honum og hans heimili. Mátti
og á stundum álíla að Ekkjufell
væri gistihús eða skemmtistaður
sveitarinnar, þegar heilir hópar
glaðværra vina og ættingja gistu
staðinn, sátu við spilaborðin tvö
eða þrjú, stundum dægrum sam-
an, dreyptu á dýru víni, hlógu dátt
og melduðu þrjú grönd eða fjögur
hjörtu fram undir rismál. Það
leiddist engum í návist þeirra
Brynjólfs og Solveigar, og menn
fóru jafnan af þeirra fundi glaðir
og endurnærðir á sál jafnt sem
líkama.
Það hefur hljóðnað um stund
yfir Ekkjufelli; húsbóndinn er nú
genginn til hinztu hvíldar að
loknum löngum og farsælum
vinnudegi heillar ævi. Hann gekk
fús á vit forfeðra sinna og mun
hvíla í friðarreit fjölskyldunnar
heima á Ekkjufelli.
Útför hans verður gerð í dag.
Ilalldór Vilhjálmsson
Erik Rune Myhr-
berg—Minning
Fæddur 16. desember 1920
Dáinn 22. aprfl 1979.
Ég hélt að mér hefði misheyrst
þegar mér var sagt að Rune væri
kominn á sjúkrahús í Gautaborg
og væri hættulega veikur. Síðan
liðu nokkrir dagar, en þá barst
helfregnin, hann væri dáinn. Það
var eriftt að trúa því að þessi
hraustlegi og glaðværi maður
væri allur, að hann myndi ekki
taka aftur á móti okkur við komu
til Svíþjóðar, ekki geta sýnt okkur
meira af landi sínu.
Við þessar hugsanir koma
minningarnar ein af annarri fram
úr hugskotinu. Þegar hann kom
hér fyrst til lands, þá ungur
maður, sem búinn var að hasla sér
völl í lífsstarfi sínu, var hann
ráðinn til starfa fyrir sænskt
fyrirtæki í sambandi við írafoss-
virkjun, sem sérfræðingur í
sprengingum í neðanjarðargöng-
um. I það skipti var hann hér um
tve8gja ára bil. Eignaðist hann
hér marga góða kunningja og vini,
sem minnast ljúfmennsku hans og
mannkosta. En þótt Rune hefði
mikinn áhuga á starfi sínu, vannst
honum tími til að skoða sig um á
Islandi og öðlaðist þar með þekk-
ingu á landi og þjóð og ekki hvað
síst sögu, sem hann ávallt mat
mikils. Var það honum óblandin
ánægja að við lok dvalar hans þá
og að loknu verki, að samstarfs-
menn hans gáfu honum Fornald-
arsögur Norðurlanda að skilnaði.
Lýsir það best hug þeim, er þeir
báru til hans. Rune talaði líka
talsvert í íslenzku og komst því
mjög vel af við fólk hér á ferðum
sínum.
A meðan á þessari dvöl hans
stóð, kynntist hann ungri stúlku,
sem átti eftir að verða lífsföru-
nautur hans. Rifjaði hann oft upp
á sinn spaugilega hátt atvikakeðju
þá, sem varð til þess að þau
kynntust, er hann hjálpaði henni
við að koma bifreið sinni úr
moldarflagi við Þingvallaveginn.
Allt fór þetta vel og framhaldið
varð hjónaband. Rune hélt utan til
síns heimalands að loknu verki
því, er hann hafði tekið að sér.
Unnusta hans Kolbrún Þyri Lár-
usdóttir hélt utan stuttu seinna á
vit örlaga sinna og til framandi
lands. Þau giftu sig 1953 og
stofnuðu heimili sitt í Svíþjóð.
En það átti ekki fyrir þeim að
liggja að vera um kyrrt þar.
Starfið kallaði og Rune voru
fengin margvísleg verkefni víðs-
vegar um heim og næstu árin
bjuggu þau á Filippseyjum, Spáni,
Columbíu og Mexico, svo eitthvað
sé nefnt. Einnig bjuggu þau um
tíma í Norður-Svíþjóð. Seinni árin
fóru þau ekki eins mikið burtu og
áður. Settust þau þá að á eyju,
fyrir vestan Gautaborg, sem heitir
Tjörn. Eignuðust þau þar stórt
einbýlishús, í ákaflega fögru um-
hverfi. Þau höfðu eignast þrjú
börn, Erik, Áslaugu og Olgu Marie
og nú var tilvalið að setjast um
kyrrt og eiga góðan samastað.
Á Tjörn kynntust þau góðu
fólki, sem átti sameiginleg áhug-
amál, að fegra umhverfi sitt og
stuðla að góðum félagsskap fyrir
börnin. Þess vegna studdu þau
hjónin bæði skátahreyfinguna og
unnu mikið fyrir skátafélagið í bæ
þeirra. Eru víst ótaldar vinnu-
stundir og fjármunir, sem þau
veittu í þágu skátanna og höfðu
bæði mikla ánægju og gleði af.
Rune sagði oft við mig að það
væri skylda foreldra að styðja og
styrkja hreyfinguna því þar gætu
börnin öðlast svo mikla þekkingu
á náttúrunni og fengið athafnaþrá
sinni fullnægt við fjöruga leiki og
heilbrigt starf. Rune þurfti oft og
tíðum atvinnu sinnar vegna að
vera langdvölum að heiman.
Hvíldi þá heimilishaldið á Kol-
brúnu, sem hún leysti með miklum
sóma, enda sýna börnin það best.
Rune og Kplbrún komu einstaka
sinnum til íslands til að heim-
sækja vini og vandamenn og
síðast, en ekki síst, til að skoða
landið. Fyrr á árum ferðuðust þau
með Gullfossi og höfðu þá bifreið
sína með. Rune fékk aldrei nóg af
að skoða undur og náttúru ís-
lands, átti oft ekki nógu sterk orð
til að lýsa hrifningu sinni á því,
sem fyrir augu hafði borið. Hann
var hreykinn af ættlandi konu
sinnar og kvaðst þurfa að skoða
mikið meira af því, hann sagðist
eiga eftir að sjá Vestfirðina,
ætlaði að gera það næst þegar
hann kæmi.
Rune var stoltur af feðrajörð
sinni og hafði ánægju af að sýna
okkur, sem heimsóttum hann,
land sitt. Hann var meistari í að
taka á móti gestum og skipuleggja
skoðunarferðir svo að tíminn, sem
alltaf var naumur, nýttist sem
best og hægt væri að sjá sem
mest. Hann ljómaði af ánægju
eftir hverja skoðunarferð, því þá
var hann búinn að víkka sjón-
deildarhringinn og auka þekkingu
samferðamanna á landi sínu og
þjóð.
Siðasta verkefnið, sem honum
var falið, var að endurskipuleggja
og sjá um málmgrýtisnámu í
Grikklandi. Var áætlað að vinnu
hans lyki í september á þessu ári.
Börn þeirra voru nú uppkomin og í
framhaldsskólum, svo að Kolbrún
sá sér fært að fylgja manni sínum
þangað. Settu þau enn á ný upp
heimili á nýjum og ókunnum stað
og lærðu um nýtt land. Þau urðu
mjög hrifin af Grikklandi, bæði
landi og þjóð og ekki hvað síst af
sögu þess. Staður sá, sem þau voru
búsett í, var nærri Delfi svo þau
höfðu beina snertingu við gamlar
menjar og sögu þeirra. Þeim var
ekki nóg að taka á móti gestum í
Svíþjóð. Þau eggjuðu mann á að
koma til Grikklands i heimsókn,
og það varð úr, við heimsóttum
þau þar. Ekki stóð á gestrisninni,
engin fyrirhöfn var til spöruð, allt
var gert til að gera för þessa
ánægjulega og ógleymanlega. Allt
frá móttöku á flugstöðinni í
Aþenu, til brottfarar, var Rune
tilbúinn með skoðunarferðir til
bæjanna í kringum ITEA að
ógleymdri viðleitni hans við að
sýna okkur grískt þjóðlíf, eins og
það er á svona stöðum, að sýna
okkur sem mest.
Ekki grunaði mig, er við kvödd-
umst í Itea við brottför til íslands,
að þetta yrði síðasta kveðjan. Þau
hjón voru ákveðin í að koma til
Islands þegar Grikklandsverunni
lyki, þá átti að skoða Vestfirðina.
En lúmskur óvinur hafði komið
í milli, svo lúmskur að engan
grunaði fyrr en allt of seint, að
hverju stefndi. Rune bar sjúkdóm
sinn með stakri karlmennsku,
neitaði jafnvel að eitthvað væri
að. Um síðir var hann settur á
sjúkrahús í Aþenu en féll ekki
vistin þar. Vildi fara heim til
Svíþjóðar í smátíma. „Ég kem
bráðum aftur," sagði hann, „þegar
ég hef hvílt mig.“ Hann komst á
sjúkrahús í Gautaborg með hjálp
konu sinnar og vandamanna. Þar
kom í ljós að tíminn var að verða
búinn, ekkert hægt að gera nema
bíða, þar til yfir lyki.
Hann dó 22. apríl og var jarð-
settur 30. sama mánaðar í Gauta-
borg. Með honum er genginn
góður vinur. Vinur, sem ávallt var
hægt að treysta og reiða sig á.
Vinur, sem alltaf vildi veg vina
sinna sem mestan og gladdist af
velgengni þeirra. Það er erfitt að
sætta sig við, að þegar vorið er að
koma og gróðurinn og náttúran að
vakna til lífsins, þá skuli hann
hverfa héðan, aðeins 58 ára gam-
all. Við, vinir hans hér á íslandi,
söknum þess að eiga ekki kost á að
njóta návistar hans og glaðværð-
ar. Okkur finnst svo ótrúlegt að
hann skuli ekki vera hjá okkur
lengur.
En eins og við skátar segjum,
um látna vini og félaga, Rune er
farinn heim. Heim til annarrar
tilveru, sem við svo gjarnan vilj-
um trúa að sé betri en sú, sem við
lifum í. Kannski verður hann
búinn að skipuleggja ferð og tekur
á móti okkur með sínu glaða brosi,
þegar við komum yfir móðuna
miklu, tilbúinn til þess að sýna
okkur það, sem fyrir ber þeim
megin, hver veit.
Sárastur er þó söknuðurinn hjá
eiginkonu hans og börnum og
tengdamóður hér í Reykjavík. Við
biðjum góðan guð að styrkja þau
og hugga í raun þeirra og harmi.
Það er okkur öllum líkn að geta
yljað okkur við minningarnar um
góðan dreng og verið þakklát
forsjóninni fyrir þann tíma, sem
við vorum samferða Rune.
(iamall vinur.
Afmœlis- og
minningargreinar
ATHYGLI skal vakin á því, að afmælis- og
minningargreinar verða að berast blaðinu með
góðum fyrirvara. Þannig verður grein, sem birtast
á í miðvikudagsblaði, að berast í síðasta lagi fyrir
hádegi á mánudag og hliðstætt með greinar aðra
daga. Greinar mega ekki vera í sendibréfsformi eða
bundnu máli. Þær þurfa að vera vélritaðar og með
góðu línubili.