Morgunblaðið - 06.06.1982, Qupperneq 40

40
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 6. JÚNÍ1982
„Ég lók við skólanum 1. septem-
ber í haust, þegar Jónas Sigurðsson
hætti eftir 18 ára skólastjórn,“ upp-
lýsti Guðjón Ármann Kyjólfsson þeg-
ar Mbl. heimsótti Stýrimannaskól-
ann í Reykjavík, þessa virðulegu
menntastofnun sem starfrækt hefur
verið í höfuðstaðnum frá árinu 1891.
Guðjón Ármann er Vestmanney-
ingur og var skólastjóri Stýrimanna-
skólans í Eyjum frá stofnun árið
1964 þangað til hann var skipaður
kennari við Stýrimannaskólann í
Reykjavík árið 1975, en hann hafði
þá verið búsettur í Reykjavík frá því
i gosinu.
„Hérna í skólanum hafa í vetur
verið um 150 nemendur og þar af
útskrifuðust 129 nemendur af hin-
um ýmsu stigum skólans, en venj-
an er að menn séu eitt ár með
hvert hinna fjögurra stiga sem
skólinn hefur. I fjórða stiginu
hafa verið teknar upp ýmsar
greinar almenns náms, svo sem
„Þau störf sem þessir menn takast á við að loknu námi eru það krefjandi að þeir verða að fá fyrsta flokks menntun,
og hana fá þeir líka.“
Hér þykir alvarlegra að aka bíl próf■
laus en að stjórna skipi próflaus
— segir Guðjón Ármann
skólastjóri Stýrimannaskólans
efnafræði og íslenska, þannig að
nú geta menn með fjórða stig
hlaupið yfir a.m.k. tvær annir í
Tækniskólanum. Skólinn stendur
öðrum framhaldsskólum ekkert að
baki í námsgreinum eins og
stærðfræði og sérstaklega tungu-
málum. Fiestir fara beint á sjóinn
eftir Stýrimannaskóiann en taki
menn öll stigin fjögur eru þeir
mjög hæfir til að gegna ýmsum
stjórnunarstörfum hjá skipafé-
lögunum."
— Hver er staða skólans í dag?
„Hérna er sífellt verið að gera
breytingar. í haust er t.d. áformað
að taka upp tölvukennslu og
aukna kennslu í „shipping", en það
er námsgrein sem tekur til stór-
flutninga með skipum. En varð-
andi stöðu skólans, þá hefur mér
þótt sem nám við hann hafi verið
vanmetið, ekki bara af þjóðfélag-
inu heldur líka sjómönnum sjálf-
um. Hérlendis er það litið alvar-
legum augum ef próflaus maður
tekur í bíl, en það þykir ekkert
tiltökumál að próflausir menn
skuli stjórna skipum. Þar er þó
mun meira í húfi. Ég get t.d. bent
ykkur á að í Sovétríkjunum þarf
háskólagráðu til að stjórna stór-
um skipum. Hérna er þessu öðru-
vísi farið. Próflausir menn fá í
stórum stíl undanþágur í ráðu-
neytinu og ég veit dæmi þess að
menn með full réttindi hafa ekki
fengið stöður vegna undanþágu-
manna. Það þætti saga til næsta
bæjar ef strætisvagnabílstjórar
þyrftu að víkja fyrir próflausum
mönnum."
— Nú er Stýrimannaskólinn
sérskóli. Er eðlilegt að hann hverfi
inn í hið hefðbundna áfangakerfi?
„Það hafa nú heyrst veikar
raddir þar um frá mönnum sem
vilja fella þetta nám inn í eitt-
hvert allsherjarkerfi. í þessu sam-
bandi hafa verið settar upp
námsskrár í skipstjórnarfræðum
við framhaldsskóla og látið fylgja
að þetta sé gert í fullu samráði við
Stýrimannaskólann. Ég sá þetta
af hreinni tilviljun niðri í ráðu-
neyti, en sannleikurinn er sá að
það hefur ekkert samráð verið
haft við skólann. Það sýnir best
hvert samráðið hefur verið að þeir
fara vitlaust með nafn skólans."
— Er litið á þetta sem annars
flokks menntun?
„Það læðist að manni sú hugsun.
En þau störf, sem þessir menn
takast á við að loknu námi, eru
það krefjandi að þeir verða að fá
fyrsta flokks menntun, og hana fá
þeir líka. Að vera 24 mánuði á sjó
við íslandsstrendur — en það er
eitt af inntökuskilyrðum skólans
— er talsvert nám út af fyrir sig
og drjúgt veganesti hverjum ein-
asta manni."
— Þú sagðir í símanum áður en
við komum að fjölmiðlum þætti
þetta ekki merkileg stofnun.
„Já, það er rétt. Fjölmiðlar virð-
ast líta niður á þetta. Þeir ungu
menn sem héðan útskrifast hljóta
að spyrja sig af hverju ekki sé get-
ið um þeirra námslok eins og ann-
arra. Sem skólastjóri hafði ég t.d.
samband við Ríkisútvarpið og þeir
sögðu mér að það væri alls engin
frétt að 130 nemendur væru að út-
skrifast með skipstjórnarréttindi.
Og hingað komu engir fjölmiðlar
við skólaslit, fjölmiðlar sem alla
jafna eru uppfullir af umsögnum
um stúdentaútskriftir á vorin.
Sem stjórnandi hér tekur það mig
sárt að horfa upp á þessa mismun-
un, því maður hefur svolítinn
metnað fyrir hönd þessara stráka.
Það má þó ekki skilja orð mín svo
að ég virði ekki stúdentsmenntun-
ina. Sjálfur er ég stúdent og legg
áherslu á að börnin mín ljúki því
prófi. En mönnum hættir bara oft
til að skoða naflann á sjálfum sér,
eða eru blaðamenn ekki oftar
stúdentar en stýrimenn?
— Hverju þarf að breyta?
Fyrir okkur sem fiskveiðiþjóð á
lítilli eyju er nauðsynlegt að
hætta þessum meginlandshugsun-
arhætti sem hér viðgengst, og
horfast í augu við þann raunveru-
leika sem við lifum í. Það hefur
sýnt sig að stjórn okkar á sigling-
um og sjávarútvegsmálum stend-
ur í órofa tengslum við sjálfstæði
þjóðarinnar. Listin og menningin
eru af hinu góða, auðga bæði lífið
og gera það eftirsóknarverðara að
vera lifað. En hér er til fólk sem
kallar sig listamenn og situr á
kaffihúsum lepjandi léttvín tím-
unum saman. Það er ekki að mínu
skapi. Guðbergur Bergsson kallaði
þetta listmenni um daginn. Hann
veit hvað hann segir, því hann er
alvöru listamaður sem tekur starf
sitt alvarlega. Slíka menn virði ég
og met mikils."
— g.sv.
„Fjarveran
treystir
hjónabandið “
— segir Haukur Konráðsson á Akureyri
„Ætli þaó verði ekki að segja að
ég sé hobbý-trillukall," sagði Hauk-
ur Konráðsson, þegar blaðamaður
rakst á hann við bátabryggjuna á
Akureyri. Sólin var tekin að skina og
Haukur var allur hinn hressasti.
„Annars er ég búinn að vera
skipverji á Súlunni EA 300 í sjö,
átta ár. Samanlagt er ég búinn að
vera um þrjátíu ár til sjós. Hérna
á Eyrinni hef ég verið alla tíð og
kann mjög vel við mig. Trilluna
þessa hef ég bara mér til ánægju.
Ég kalla hana Ýrr.“
— Áttu fleiri áhugamál?
„Ég veit ekki hvort ég á að þora
að nefna það, en ég hef mjög gam-
an að söng og fer á alla konserta
sem ég kemst á. Svo á ég líka
margar mjög góðar piötur sem ég
hlusta á í frístundum. Foreldrar
mínir höfðu mjög gaman af þessu,
einnig bróðir minn og bróðurson-
ur. (Jóhann Konráðsson og Kristj-
án Jóhannsson. — Innsk. Mbl.) Eg
held að þetta sé bara í blóðinu. Og
þessi trilludella kemur til af því,
að pabbi minn, hann Konráð Jó-
hannsson gullsmiður, átti alltaf
trillu og ég byrjaði að sullast á I
trillu strax innan við fermingu.
En sjáðu til, þegar maður er sjó-
maður að atvinnu getur maður
ekki sinnt hugðarefnum sínum
eins og annað fólk. Ég er til dæmis
handviss um að ég væri í kór ef ég
hefði ekki gert sjómennskuna að
ævistarfi. Ekki samt svo að skilja
að ég sjái eftir því að hafa valið
sjóinn, síður en svo.
Kostir sjómennskunnar eru
margir að minni hyggju. Til dæm-
is vil ég nefna gott heimilislíf, en
ég tel að fjarveran treysti á vissan
hátt böndin við eiginkonu og börn.
Það er alltaf gaman og spennandi
að koma heim eftir að hafa verið
lengi í burtu og samveran verður
eftirsóknarverðari. Það er engin
spurning að fjarveran treystir
böndin og ég held að mörg sjó-
mannshjónabönd séu einmitt góð
af þessum sökum. Ef sjómennskan
eyðileggur hjónaband, þá er ein-
hver pikles í því fyrir."
Haukur er lifandi og skemmti-
lega ræðinn á sinni hörðu norð-
lensku. Hann hefur eðlilega siglt á
mörg lönd á þessum þrjátíu sjó-
sóknarárum sínum, en hvert þykir
Þó tregt sé um þorsk er Haukur Konráðsaon sáttur við lífið og tilveruna.
Norðlendingnum skemmtilegast
að koma?
„Til Noregs, alveg tvímælalaust
til Noregs. Eg kom þangað þegar
ég var á síldinni á Norðursjónum
og leist mjög vel á marga staði.
Landslagið er fallegt og umhverfið
vinalegt. Oftast hef ég þó komið til
Þýskalands og Englands. Ég er til
dæmis nýkominn frá Hull og þess
vegna var ég nú að fá mér bjór
hérna áðan."
— Nú fer sjómannadagur í
hönd. Hvað gera trillukallar þá?
„Þeir fara stundum á ball, lyfta
glasi og hitta kunningja. Það var
til dæmis ljómandi ánægjulegt
knall hérna í fyrra. Þá skemmti ég
mér konunglega. Sjómannadagur-
inn er skilyrðislaust hátíðardagur.
Þá fer maður í messu, tekur þátt í
reiptogi, kappróðri og ýmsu
fleiru."
— Þú ert ekkert uppá kant við
tilveruna, svona í sólskininu?
„Nei, því fer víðs fjarri. Ég er
mjög sáttur við lífið og tilveruna,
þó það sé tregt um þorsk þessa
dagana. Það er gott fólk í þessu
landi, hvert sem maður lítur, en
það mætti bara standa betur sam-
an. Fólki hættir til að finnast
náunginn hafa það betra en það
sjálft. Það er svona stundum verið
að sítera í mann ef maður fær ein-
hvern pening á loðnunni. Nei, það
eru ekki þeir sem miður mega sín,
heldur hinir sem aldrei hafa verið
á flæðiskeri staddir og búa að
minnsta kosti betur en ég, þó ég
barmi mér nú ekki, nema síður sé.
Ég hef alltaf haft nóg og mér líður
vel.“
— g-sv-