Morgunblaðið - 30.12.1986, Blaðsíða 32

Morgunblaðið - 30.12.1986, Blaðsíða 32
32 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 30. DESEMBER 1986 JMtaqpmMaftft Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aöstoöarritstjóri Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri Arvakur, Reykjavík Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjöm Guðmundsson, Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar: Aöalstræti 6, sími 22480. Afgreiðsla: Kringlan 1, sími 83033. Áskriftargjald 500 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 50 kr. eintakiö. Grimmdarverk í Afganistan Alaugardaginn voru sjö ár liðin frá því að Sovétmenn hófu innrásarstríð í Afganistan. Enn er barist í landinu. Her- menn hinnar sovésku lepp- stjórnar berjast við hlið um 115.000 sovéskra hermanna gegn illa vopnuðum og lítt skipulögðum sveitum frelsis- hermanna. Á árinu 1985 féllu 37.000 almennir borgarar í Afg- anistan vegna innrásarstríðsins; fram til ágústloka í ár hafa 12.000 til 15.000 borgarar fall- ið í valinn. Fimm milljónir flóttamanna hafa yfirgefíð Afg- anistan og um ein milljón manna hefur flúið heimili sín innan landamæra Afganistan. Stríðið hefur verið til umræðu á vettvangi Sameinuðu þjóð- anna ár hvert síðan það hófst. Átta sinnum hefur meirihluti aðildarríkja Sameinuðu þjóð- anna hvatt Sovétmenn til að kalla herafla sinn á brott frá Afganistan. Sérstakur erindreki Sameinuðu þjóðanna, dr. Felix Ermacora, lagaprófessor frá Vínarborg, hefur fjórum sinnum lagt fram skýrslur um mann- réttindabrot og ódæðisverk innrásarhersins og sovésku leppanna. Þrátt fyrir allt þetta halda Sovétmenn stríðsrekstrin- um áfram. í lýðræðisríkjunum verður ekki vart við neina skipu- lagða hópa, er halda málstað frjálsra Afgana á loft af þeim þrótti og með þeim fordæming- armætti, sem hann verðskuldar. Eða eins og dr. Felix Ermacora orðar það í nýlegu viðtali við bandaríska vikuritið Newsweek „Þeir, sem standa fyrir mót- mælum, virðast leggja sérstakt pólitískt mat á ástandið og kom- ast að þeirri niðurstöðu, að annað risaveldið hafi ávallt rangt fyrir sér en hitt geti ekki haft rangt fyrir sér. . . Frá mannúðarsjónarmiði er ekkert jafn hroðalegt að gerast í ver- öldinni og stríðið í Afganistan." Síðasta skýrsla Felix Ermac- ora til Sameinuðu þjóðanna er dagsett 31. október síðastliðinn. Sérstaka athygli hefur vakið, að skýrslunni var ekki dreift í heild til fjölmiðla og almenn- ings; því var lýst yfir, að fjórtán blaðsíður í henni væru ekki op- inbert skjal; var sú skýring gefin af aðalskrifstofu Sameinuðu þjóðanna, að þetta væri gert af sparnaðarástæðum! I þeim hluta skýrslu Ermac- ora, sem aðeins var dreift til fastanefnda aðildarþjóða Sam- einuðu þjóðanna, eru rakin einstök dæmi um þau grimmd- arverk, sem sovéski innrásar- herinn og leppar hans vinna á almennum afgönskum borgur- um. Meðal annars tekur sovéski herinn afgönsk börn í sína vörslu og sendir þau síðan í inn- rætingar-skóla í Sovétríkjunum. Sum þeirra eru send á heima- slóðir sínar innan tiltölulega skamms tíma sem njósnarar. Öðrum er ætlað það hlutverk að verða hin nýja stétt í Afgan- istan. I Newsweek segir Ermacora: „Ef til vill verða þau fullþjálfuð, þegar þau hafa náð 19 ára aldri 1990 og þá gætu þau snúið aftur til að taka við stjórn landsins. Sovéski herinn kann að hafa verið kallaður heim 1990 en eftir situr öflug pólitísk fylking Afgána, sem stjórnar landinu." Erindreki Sameinuðu þjóð- anna segist hafa fengið stað- fest, að kommúnistar noti eiturgas gegn andstæðingum sínum í Afganistan. Þá segist hann hafa heyrt fjögur dæmi um að efnavopnum hafi verið beitt og önnur fjögur um beit- ingu á napalm og fosfórsprengj- um. Ermacora segist hafa upplýsingar um að hermenn hafi ráðist inn í þorp í hefndar- skyni eftir átök við frelsissveitir, drepið 30 manns, rist konu á hol, með byssusting og skorið af henni brjóstin og lamið nokk- ur börn til bana. Loks hefur trúnaðarmaður Sameinuðu þjóðanna sagt frá því, að sárir, gamlir menn hafi verið settir í handjárn og bundið hafi verið fyrir augun á þeim, áður en þeir eru dregnir um borð í þyrl- ur, sem hefja sig upp í 10 til 15 metra hæð, þaðan er hjálpar- lausum mönnunum kastað niður til hermanna, sem drepa þá með byssum sínum. Þetta eru hroðalegar lýsingar á villimannslegu atferli. Þeir, sem vaða blóðið í axlir á vegum Kremlverja í Afganistan, vita, að þeir verða aldrei kallaðir fyr- ir dómstóla til að standa ábyrgir gerða sinna, þótt þær stangist á við alþjóðlegar samþykktir um framgöngu í hernaði og brjóti í bága við siðferðiskennd sið- menntaðra manna. I Sovétríkj- unum er ekki heldur unnt að virkja neitt almenningsálit í þágu friðsamlegrar lausnar á hörmungum Afgana. Við, sem njótum friðar og frelsis, megum ekki láta okkar hlut eftir liggja í stuðningi okkar við frjálshuga Afgani. Grimmdarverkin í Afg- anistan eru mesta svívirða samtímans. Sovézk herþyrla á sveimi yfir Sea Shepherd. Með Sea Shepl við strönd Síbe eftír Eric Schwartz Skemmdarverkamenn úr hópi sömu manna og sökktu hvalbát- unum í Reykjavíkurhöfn héldu til Síberiu í ágíist 1981 að eigin sögn og hrelldu Sovétmenn. Paul Watson, foringi Sea Shepherd, srjórnaði Síberíuferðinni. Á heimaslóðum hans á vestur- strönd Kanada þykir Watson bæði montinn og ósannsögull. Hann hlaut lítinn sem engan stuðning í borgarstjórnarkosn- ingum í Vancouver sköimnu eftir skemmdarverkin á íslandi. Höf- undur þeirrar greinar, sem hér birtist, Eric Schwartz er kynntur sem blaðamaður. Morgunblaðið fékk þessa grein til birtingar eftir aðgerðir Sea Shepherd- manna hér. Hún gefur visbend- ingu um, hve langt þeir eru reiðubúnir til að ganga fyrir málstaðinn á sama tima og hún dregur f ram sjálfumgleði þeirra. Klukkan er fjögur að morgni og einhver ýtir við hlýjum svefnpokan- um mínum. „Við verðum komnir inn í rússneska landhelgi eftir 15 mínútur," segir kappklædd mann- vera. „Við sjáum brátt til lands í Síberíu." Við erum um borð í gömlum brezkum togara á siglingu í nístandi kulda norðurslóða á leið inn í sovézka landhelgi samkvæmt áætl- un eftir 14.000 mflna, þriggja mánaða siglingu frá Skotlandi til Bandarikjanna, um Panamaskurð- inn og norður til Alaska. I áhöfn Sea Shepherd eru ein- göngu sjálfboðaliðar, 28 karlar og konur — frá Bandaríkjunum, Ástr- alíu, Kanada og einn frá Vestur- Þýzkalandi. Þeir eru nú að búa sig undir að bjóða mætti Sovétríkjanna byrginn í þeim tilgangi að forða Kyrrahafs-gráhvalnum frá gjöreyð- ingu. Og leiðangursmenn vita ekki hvort Rússarnir taki á móti þeim með skothríð. Mikið veltur á kanadíska leiðang- ursstjóranum, Paul Watson, sem er (þegar þetta gerðist) þrítugur, ill- ræmdasta umhverfisverndarmanni heims — sem sjálfur segist vera „góðviljaði" ofbeldissinninn, óvel- kominn gestur í mörgum löndum. Watson hefur siglt á og sökkt hvalveiðibát, sem stundaði ólögleg- ar veiðar út af Portúgal, og er sakaður um að hafa sprengt upp tvo aðra í höfn á Spáni. Hann hef- ur barizt gegn svartamarkaðsverzl- un með fílabein í Afríku, og átt í höggi við riddaralögreglu Kanada á ísbreiðunni út af Nýfundnalandi. Watson hefur hlotið lof fyrir að stöðva ólöglegar hvalveiðar á Atl- antshafi og fyrir að binda enda á selveiðar sums staðar í Kanada. En þetta er í fyrsta sinn sem hann lætur til skarar skríða innan rússn- eskrar landhelgi, gegn Sovétríkjun- um. Er hann ekki með öllum mjalla? Við fáum brátt úr því skorið. Við rætur ísiþaktra fjalla Síberíu getum við greint ómáluð húsin í rússneka hvalveiðibænum Loren. Vélar Sea Shepherd eru stöðvað- ar þegar við erum tvær mflur frá landi. Þrír úr áhöfninni halda áleið- is til lands í uppblásnum gúmmíbáti. Watson skipstjóri, Bob Osborne, vélstjóri, og undirritaður blaðamað- ur. Við erum í björgunarbúningum sem gerðir eru fyrir flugmenn bandaríska flughersins við störf á norðurskautssvæðinu. Þeir geta haldið okkur á floti ef báturinn sekkur. En við misstum örugglega meðvitund f ísköldu Beringshafinu, sem er við frostmark. Og það sem verra er — við erum aðeins bæjar- leið frá sovésku Gúlag-fangabúðun- um. „Tveir vopnaðir rússneskir her- menn," kallar Osborne upp yfir hávaðann 'frá vélinni. „Ég sé þá," svarar Watson stuttur í spuna. „En ég kom ekki hingað til einskis." Hann bendir á langa timbur- skála, sem standa á stólpum uppi á lágum hamri. „Þetta hlýtur að vera minkabúið — hvalvinnslustöðin er þar fyrir neðan." Gúmmíbátnum er siglt meðfram ströndinni og tveir forvitnir her- menn Rauða hersins fylgjast með. Við erum tíu metra frá landi þegar við tökum upp ljósmyndavélarnar Ljósmyndir frá Ron Laytner Inc. Áhöfnin á Sea Shepherd tók þessa mynd af hrjóstrugri byggðinni í rússneska hvalveiðibænum Loren vitandi að þeir voru aðeins bæjarleið frá sovésku Gúlag-fangabúðunum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.