Morgunblaðið - 28.07.1987, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 28.07.1987, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 28. JÚLÍ 1987 Pétur Pétursson skrifar frá Lundi: Fjörutíu ára aftnæli Lút- herska heimssambandsins Frumlegasta framlag Marteins Lúther tii kristinnar lofgjörðar var án efa sálmakveðskapurinn og áherslan á sálmasöng safnaðarins. Það var því ekki að ófyrirsynju að samkomusalur safnaðarheimilis dómkirkjunnar í Lundi glumdi af sálmasöng karla og kvenna, sem komið höfðu saman hvaðanæva til að fagna 40 ára afmæli Lútherska heimssambandsins í fyrstu vikunni í júlí, en það var einmitt hér í Lundi sem sambandið var stofnað vorið 1947. „Loben den Herren, den máchtigen König" eftir Joachim Neander hljómaði á þýsku eins og vera bar (í íslenskri þýðingu síra Helga Hálfdánarsonar er það: „Lof- ið vorn Drottin, hinn líknsama föður á hæðum." Á þennan fornfræga kirkjustað kom 191 fulltrúi frá 25 löndum, þegar þjóðir Evrópu voru enn í sár- um eftir hörmungar stríðsins, fulltrúar sem sumir hverjir höfðu barist gegn hvor öðrum með herjum landa sinna. Þetta var táknræn samkoma og það sem sameinaði var ekki sigur eða tap í veraldlegum skilningi, heldur uppbygging. Full- trúarnir vildu af öllum mætti sameinast um fagnaðarboðskap kristninnar í uppbyggingarstarfniu. Eitt af stefnumiðum þessa fyrsta þings van „Að játa sannleikann í brjáluðum heimi." Annað slagorð var. „Að takast á við vandann í heimi á krossgötum." Fyrsta verk- efnið sem sambandið beitti sér fyrir var að hlúa að flóttamönnum og öðrum, sem voru í neyð vegna stríðsins. Síðan hefur sambandið beitt sér fyrir hjálpar- og þróunar- starfi víða um heim. „Fram til Lúthers" Erkibiskup Svía, Bertil Verk- ström, setti hátíðina og bauð gesti velkomna. Minntist hann hins látna Talið frá hægrí: Bertil Werkström, erkibiskup Svia, Ting, biskup frá Kina, Gunnar Stalsett framkvæmda- srjóri Lútherska heimssambandsins, og aðstoðarfrainkvæmdastjórinn, Jonas Jonsson. forseta sambandsins, ungverska biskupsins Zoltan Kaidys, en hann lést í maí sl. Þá gat hann um mikil- vægi samkomunnar í Lundi fyrir 40 árum og um persónuleg tengsl sín við þennan fornfræga kirkjustað og dómkirkjuna, en hann var sjálfur stúdent í Lundi og las þar guð- fræði. Lundur var að mörgu leyti vel til þess fallinn að vera sam- komustaður stofnfundarins þar sem Svíþjóð hafði sloppið að mestu við hörmungar stríðsins, en borgir meginlands Evrópu voru meira og minna í rústum. Guðfræðideild há- skólans var einnig aðalmiðstöð nýrra rannsókna á guðfræði Lúth- ers og hinum lútherska arfi kirkj- unnar. Þekktasti frumkvöðull Morgunblaaia/EG Vogar: Krakkar fara í berjamó Fréttaritari Morgunblaðsins hitti þessa tvo drengi síðastlið- inn sunnudag þar sem þeir voru í berjaferð við Voga. Drengirn- ir heita Gunnar Rúnar og Elvar Arni, þeir voru að tína kræki- ber í krúsir. Þeir sögðu í samtali við fréttaritara að þeim þætti berin góð og að það væri gaman að tína þau. Berja- spretta hefur verið góð í sumar og mikið af berjum. Dómkirkjan í Lundi þessara rannsókna var einn guð- fræðiprófessoranna í Lundi, Anders Nygren, er á þeim tíma gegndi bisk- upsembætti og varð hann fyrsti forseti Lútherska heimssambands- ins. Kjörorð hans var: „Fram til Lúthers." Svíar höfðu sýnt hug- myndinni um samband lútherskra kirkjudeilda mikinn áhuga og árið áður en sambandið var stofnað hafði þáverandi erkibiskup Svía, Erling Eidem, boðið til undirbún- ingsfundar í Uppsölum. Fyrir íslands hönd fyrir 40 árum var mættur biskupinn yfir fslandi, herra Sigurgeir Sigurðsson, og skrifaði hann undir stofnskrána fyrir hönd íslensku kirkunnar ásamt fulltrúum 46 annarra lútherskra kirkna í 6 heimsálfum. Þar var einn- ig fyrir ísland séra Sigurður Pálsson, síðar vígslubiskup, sem nú er nýlátinn. Þessi atburður markaði tímamót f kirkjusögu íslands þar sem íslenska Þjóðkirkjan tengdist þar með systurkirkjum sínum víðs- vegar og tengslin jukust. Hefur islenska kirkjan á margan hátt haft gott af þátttöku sinni í starfi sam- bandsins og sjóndeildarhringur hennar víkkað. Á þessari afmælishátíð voru að- eins viðstaddir tveir af öllum þeim fuUtrúum sem voru á stofnfundin- um fyrir 40 árum. Breyttir tímar Margt hefur breyst frá því sam- bandið var stofnað fyrir 40 árum, og er tvennt e.t.v. mest áberandi. í fyrsta lagi er það hve fulitrúar utan Evrópu og Ameríku setja á síðari tímum mikinn svip á sam- bandið, einkum eftir 1970. í u.þ.b. eina og hálfa öld hafa mótmælend- ur rekið viðamikið kristniboð víða um heim. Trúboðsstöðvarnar hafa undanfarna áratugi smám saman verið að breytast úr ósjálfstæðum útibúum í sjálfstæðar kirkjur. Margt horfir öðru vísi við þegar kristindómurinn hefur samlagast og fest rætur í nýrri menningu og tekið að vaxa og dafna á eigin for- sendum. Þessi þróun hefur leitt af sér margar mjög spennandi spurn- ingar og viðfangsefni í siðfræði og trúfræði. Það má jafnvel svo að orði komast að vaxtarbroddur guð- fræðinnar í dag sé á þessum vettvangi. Það á ekki síst við um samkirkjulegu viðleitnina, enda horfa aldagamlar trúardeilur og kirkjudeildarmúrar öðruvísi við þessum nýju kirkjum heldur en í Evrópu. Kínverski fulltrúinn á af- mælishátíðinni er t.d. biskup í sameinaðri kirkju mótmælenda sem anglikanar, babtistar, lútherskir og fleiri tilheyra. Leyfði konum að predika í öðru lagi má nefna að konur eru nú sýnilegar í stjórn og starfi sambandsins, ekki aðeins sem bak- hjarlar eiginmanna sinna, heldur sem fullgildir fulltrúar með atkvæð- isrétt. Af um 30 manns í fram- kvæmdanefndinni eru nú 7 konur. Einn af fimm varaforsetum sam- bandsins er kona, frú Susannah Telewoda frá Líberíu. En betur má ef duga skal. Siðbót Lúthers var á sinn hátt framlag í baráttunni fyrir fullu manngildi kvenna — sérstaklega áhersla hans á hinn almenna presta- dóm, það að allir skírðir menn séu fullgildir þjónar og útleggjendur fagnaðarerindisins. Vissulega þekkti hann og viðurkenndi orð Páls postula í fyrra bréfi til Korintu- manna um að konur ættu að þegja á samkomum, en hann leit svo á, að ef enginn karl væri til að pre- dika þá væri nauðsynlegt að konur gerðu það. Svo virðist sem karlar hafi lengst af verið boðnir og búnir sem talsmenn innan sambandsins. Fru Kata Mahn, aðalritari sam- bands lútherskra safnaða í Þýska- landi, rakti sögu kvennabaráttunn- ar innan alþjóðasambandsins. Hún benti á það, að þjóðfélagið og mann- gildishugsjónir hefðu breyst mikið frá því á dögum Lúthers og að konur hefðu ekki alltaf staðið fyrir þessum breytingum. Hjá henni kom fram að í nær tvo áratugi var látið sitja við fögur orð um mikilvægi þátttöku kvenna í raunverulegri stjórnun og ákvarðanatöku. Þá var viðkvæðið: „Verið þolinmóðar, það kemur að ykkur." Missið þolinmæðina! Það var fyrst árið 1972 að kona var ráðin í stjórnstöð sambandsins í Genf í Sviss. Frú Kata Mahn lagði á það áherslu, að það væri ekki nóg að konur fengju aukin áhrif innan sambandsins, það væri líka lífs- nauðsyn fyrir samtökin að ungt fólk fengi meira að segja til um, bæði markmið og framkvæmd. „Missið þolinmæðina," sagði hún og beindi orðum sínum til kvenna og unga fólksins. Lúther gamli hélt því fram á sínum tíma og komst meðal annars vegna þess í andstöðu við húmanist- ann fræga, Erasmus frá Rotterdam, að fagnaðarerindið verkaði í heim- inum í gegnum baráttu og átök — í spilltum heimi er annað óhugs- andi. En áhrif fagnaðarerindisins í Kristi eru kærleikur og góðverk. í guðsþjónustu í dómkirkjunni í Lundi hélt framkvæmdastjóri Alheims- ráðs kirkna, Dr. Emilio Castro, prédikun þar sem hann hvatti lúth- erska til að taka höndum saman við aðrar kirkjudeildir og fylgja Drottni Guði vorum inn í fátækra- hverfin í Suður-Ameríku, í fangels- in í Chile, til afganskra flóttamanna og utangarðsfólks í stórborgum Evrópu. „Kristin kirkja, sem bygg- ist á Guðs orði í Biblíunni, tekur alltaf áhættu," sagði hann, „en þannig gróðursetur hún tákn vonar- innar í vegvilltum heimi." Höfundur er trúarlifsfélagsiræð- ingur oggegnir rannsóknarstöðu við guðfræðideild háakólans i Lundi. Hann erfréttaritari'Morg- unblaðsins i Sviþjóð.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.