Morgunblaðið - 20.07.1988, Blaðsíða 9

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 20. JÚLÍ 1988
9
v>

FALKON
{fa6hion.fcn.men.
!
I
f
I
?
i
af herrajökkum
og hinum vinsælu %
dönsku herrabuxum £
I
sending
m.a. yfirstærðir.

Ég er Naut,
Persónukort: Hver er ég? Hvaða hæfileika hef ég?
Hvað veikleika? Get ég skilið mig betur?
Framtíðarkort: Hvaða sjó sigli ég þetta árið?
Hvar er meðbyr, mótbyr, blindsker og öruggar
siglingaleiðir?
Samskiptakort: Ég elska maka minn, en getum við
skilið hvort annað betur?
Sjálfsþekking er forsenda framfara.
Hríngdu og pantaðu kort
STJðRNUSlfEKI s“^''!"“,ísí”a
hæíi>StÖÐ1N 7 *'•»//
LAUGAVEGI 66 SÍMI 103771
Gunnlaugur Guðmundsson
Kceru vinir og vandamenn!
Hjartans þakkir fyrir auÖsýnda vinsemd og
kœrleika í tilefni 90 ára afmœlis míns 7. þ.m.
GuÖ blessi ykkur öll.
Elín Guðbjörg Sveinsdóttir,
Álfheimum 8.
Forystugrein
Tímans
Tíminn er, eins og kunn-
ugt er, jöfnum höndum
málgagn Framsóknar-
flokksins og samvinnu-
hreyfingarinnar. Þess
vegna hrökkva menn
óneitanlega við, þegar
forystugrein Tímans í
gær er lesin vegna þess,
að hún er vísbending um,
að Sambandsforystan
gerir sér ekki grein fyrir
því hversu alvarlegt
ástandið er hjá Samband-
inu, kaupfélögunum og
dótturfyrirtækjum ■
þeirra.
Timinn segir m.a.:
„Samviimufyrirtæki hér
á landi eiga ekki við
neinn „annan“ vanda að
etja en önnur atvinnufyr-
irtæki í sambærilegri
starfsemi. SÍS á ekki við
neinar „sérþarfir“ að
stríða.“
Blaðið segir einnig:
„Hér er fyrst og fremst
um það að ræða að hag-
ræða lánamálum fyrir-
tækjanna til þess að létta
lánabyrðina og bæta
þannig rekstrarstöðuna.
Til þess að svo megi
verða er hagkvæmast
eins og stendur að yfir-
færa skuldir i erlend lán,
þar sem lánakjör eru nú
miklu betri í erlendum
lánastofnunum en gerist
innan lands.“
Ýmislegt er við þessi
ummæli Tímans að at-
huga. Fyrst má nefna,
að blaðið talar um það
eins og sjálfsagðan hlut,
að Sambandið fái að taka
erlend lán vegna þess,
að vaxtakjör séu hag-
stæðari eriendis en hér-
lendis! Hvað með öll hin
fyrirtækin á íslandi? Það
eru aðeins örfá þeirra,
sem fá að taka erlend
lán, þótt vaxtakjör séu
hagstæðari eriendis. Svo
talar Timinn um, að Sam-
bandið hafi engar „sér-
þarfir“!! Annað er þó al-
varlegra, þegar forystu-
grein Timans er lesin.
Grundvallar-
vandi
Vandamálin i samvinnu-
Umbúðapappír
statíf og boróar
191
Vandamál samvinnurekstrar
Hér í Morgunblaðinu hefur nokkrum sinnum á undanförnum
mánuðum verið vikið að þeim rekstrarvandamálum, sem sam-
vinnufyrirtækin eiga við að stríða. Það er ekki að ástæðulausu,
að um þau er fjallað. Taprekstur samvinnuhreyfingarinnar í heild
á sl. ári nam um 500 milljónum króna. Forystumenn hennar
hafa lýst því yfir, að búast megi við svipuðu tapi á þessu ári.
Jafnvel þótt samvinnuhreyfingin sé fjárhagslega sterk er auðvit-
að Ijóst, að hún stendur ekki undir því að tapa slíkum fjármun-
um ár eftir ár. Þótt skiptar skoðanir séu um þá útþenslustefnu,
sem ríkt hefur í samvinnuhreyfingunni á undanförnum áratugum,
fer ekki á milli mála, að hlutur hennar í atvinnulífinu er svo mik-
ill, að það varðar þjóðina alla, ef fyrirtæki á vegum samvinnu-
manna lenda í erfiðleikum. Um þetta er fjallað í Staksteinum í
dag, í tilefni af forystugrein í Tímanum í gær.
rekstrinum eru ekki
túnabundin eða vegna
þess, að fyrirtækin hafi
ekki fengið nægilega
hagstæð lán. Það er aug-
ljóst, að samvinnufélögin
standa frammi fyrir
grundvallarvanda, sem
ógnar tilveru þeirra.
Samvinnuhreyfingin
spratt upp i sveitum
landsins. A þeim tíma
hafði landbúnaðurinn
langtum meiri þýðingu
fyrir efnahag þjóðarinn-
ar en nú. Á þeim tíma,
sem liðinn er, hefur gjör-
breyting orðið á stöðu.
landbúnaðarins. Þar héf-
ur orðið og á eftir að
verða stórkostlegur sam-
dráttur. Þessi stórminnk-
andi umsvif hafa leitt til
þess, að þéttbýlið, sem
byggt hefur á þjónustu
við sveitirnar, hefur
misst spón úr aski sínum.
Kaupfélög, sem áður
voru öflug og umsvifa-
mikil eiga i alvarlegum
erfiðleikum, sum eru
orðin gjaldþrota, önnur
riða á barmi gjaldþrots.
Að þessu leyti er vandi
samvinnuhreyfingarmn-
ar þáttur í vanda Iands-
byggðarinnar.
Til viðbótar þéssum
grundvallarvanda er
Ijóst, að samvinnuhreyf-
ingin ræður ekki lengur
við mikla útþenslu Sam-
bandsveldisins á undan-
förnum árum og áratug-
um. Þessi útþensla var
fjármögnuð með ódýru
lánsfé. Þess vegna voru
ekki gerðar eðlilegar
arðsemiskröfur til
ýmissa þeirra fyrirtækja,
sem sett voru upp. Nú
situr forysta samvinnu-
hreyfingarinnar uppi
með afleiðingar þessara
athafna. Nú er lánsfé
dýrt og þá er ekki lengur
hægt að halda þessum
fyrirtækjum gangandi.
Uppskurður
Þegar á þetta er litið er
Ijóst, að Tíminn. gerir
alltof litið úr vandamál-
um samvinnufélaganna.
Vissulega eru mörg önn-
ur fyrirtæki á íslandi,
sem eiga við svipuð
vandamál að stríða. En
það breytir ekki þvi, að
þessi mikla samsteypa er
svo stór, að vandamál af
þessu tagi verða sérstak-
lega erfið viðureignar.
Samvinnuhreyfingin á
ekki annarra kosta völ
en að fækka kaupfélög-
um verulega, sejja fyrir-
tæki og leggja niöur
margvislega atvinnu-
starfsemi, sem þessir að-
ilar hafa lagt út í við allt
önnur skilyrði.
Nú reynir á forystu-
menn Sambandsins og
kaupfélaganna. Eru þeir
tilbúnir í þennan upp-
skurð eða ætla þeir að
fljóta sofandi að feigðar-
ósi? Því miður bendir
forystugrein Tímans í
gær til þess, að einhveij-
ir úr þeirra hópi vilji
frekar velja sfðari kost-
Viltu kaupa...
)rúar, mars, apríl,
ií, júlí, ágúst, sep
r, október, nóvem
sember, janúar, fí
a.rs, apríl, maí, júi
í, ágúst, septembt
... bíl, íbúð, þvottavél eðafara í heimsreisu?
Söfnunarreikningur VIB gerir þér
þetta kleift á þægilegan hátt. VIB sér
um að senda þér gíróseðla eftir sam-
komulagi og annast síðan ávöxtun
ijárins. Þú tekur féð svo út þegar tak-
márkinu er náð. Njóttu vel.
VIB
VERÐBRÉFAMARKAÐUR IÐNADARBANKANS HF
Ármúla 7, 108 Reykjavik. Simi68 15 30