Morgunblaðið - 14.02.1992, Side 13

Morgunblaðið - 14.02.1992, Side 13
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 14. FEBRÚAR 1992 13 Fjármálaráðherra um vexti af afurðalánum: Ahugi á að breyfa fyrirkomulagi á endurgreiðslu FJÁRMÁLARÁÐHERRA segir að áhugi sé á að breyta núverandi fyrirkomulagi endurgreiðslu ríkissjóðs á vaxtakostnaði afurðalána vegna kindaly'ötsframleiðslunnar og í síðustu búvörusamningum hafi verið opnaðar til þess leiðir frá næsta hausti. Segir hann koma til greina að greiða sláturhúsunum fyrirframákveðna upphæð og að bjóða afurðalánin út. Helgi Valdimarsson „Það er því raunhæft og ákjósanlegt mark- mið fyrir norrænt gigt- arár að skapa fjárhags- legan grundvöll hér- lendis til þess að læknar og líffræðingar geti tekið frumkvæði í fjöl- þjóðlegum rannsóknum sem hafa það markmið að leysa gigtargátuna.“ nokkur ár. Ef vel tekst til ætti þá að verða hægt að fá erlent fjár- magn til að halda þessum rann- sóknum áfram. Höfundur er forstöðumaður Rannsóknastofu Háskólans í ónæmisfræði Við verðlagningu á kindakjöti í heildsölu hafa fulltrúar neytenda í fimmmannanefnd fundið að háum afurðalánavöxtum bankanna, sér- staklega Landsbankans sem fram að síðustu vaxtaákvörðun tók 16,25% vexti af afurðalánum en hefur nú lækkað þá um 1%. Búnað- arbankinn er með 13% vexti á af- urðalánum. Hafa neytendafulltrú- amir einnig gagnrýnt fyrirkomulag endurgreiðslnanna og segja að eng- inn sem að þeim komi hafi áhuga á að lækka vextina. Fulltrúar viðskipta-, fjármála- og landbúnaðarráðuneytis mættu á fund fimmmannanefndar í gær til að ræða vaxtamálin. Nefndin ákvað að láta kanna þróun afurðalána- vaxtanna á undanförnum árum og óska síðan eftir fundum með fulltrú- um bankanna. Friðrik Sophusson fjármálaráð- herra sagði, þegar gagnrýni neyt- endafulltrúanna var borin undir hann: „Um alliangt skeið hefur rík- issjóður greitt vexti af afurðalánum vegna framleiðslu kindakjöts í gegnum niðurgreiðslulið fjárlaga. Afurðastöðvar framvísa reikning- um mánaðarlega til Framleiðslu- ráðs landbúnaðarins á grundvelli óseldra birgða. Greiðsluábyrgð lána og vaxta gagnvart bönkum er því á ábyrgð afurðastöðva þó ríkissjóð- ur hafí samþykkt að endurgreiða vextina. Þessi tilhögun hefur lengi verið gagnrýnd vegna þeirrar sjálf- virkni sem hún hefur í för með sér. Um þetta var nokkuð rætt við gerð síðasta búvörusamnings og þar var opnað fýrir endurskoðun á fyrir- komulaginu frá næsta hausti. Sú endurskoðun gæti til dæmis falið í sér að greidd yrði fyrirframákveðin upphæð vegna vaxta afurðalána sem miðaði við tiltekið söluferil birgða á árinu. Önnur leið væri að bjóða út afurðalánin en sú leið myndi líklega þýða frekari aðild rík- issjóðs og hugsanlega ábyrgð á af- urðalánunum sjálfum. Aðalatriðið er auðvitað að þeir sem fara með opinbert fé geri það með sem hagkvæmustum hætti en láti ekki okra á sér einungis af því að um er að ræða fé skattborgar- anna,“ sagði fjármálaráðherra. um útgjöldum. Fyrirtæki og stofn- anir myndu spara peninga og starfsgleði, starfsafköst og bættur frítími starfsfólks fylgdu í kjölfarið. Ódýrasta og skilvirkasta leiðin að þessu marki eru fyrirbyggjandi að- gerðir. Með fyrirbyggjandi aðgerð- um er átt við fræðslu fyrir stjórn- endur og starfsmenn fyrirtækja og stofnana. Önnur leið er að bæta óhentugt starfsumhverfí. Það er gert t.d. með því að staðla vinnuað- stöðu þeirra sem vinna við skjá. Evrópubandalagið hefur nú þegar samþykkt herta lágmarksstaðla sem gilda munu um starfsumhverfí og uppfræðslu þeirra sem starfa við tölvuskjái. Eins og staðan er í dag bendir allt til þess að framtíð Evrópu verði tengd okkar framtíð og því ættu allir sem bera ábyrgð á skrifstofurekstri að þekkja til þeirra reglna sem EB er að setja. Framtíðin — EB staðlamir? Staðlarnir sem EB samþykkti ná yfir alla þætti starfsumhverfis sem taldir eru skipta máli fyrir líðan og heilsu starfsfólks. Má þar nefna „starfsstöðina" (stóll, vinnuborð og fylgihlutir svo og vélbúnaður og hugbúnaður tölvunnar), ásamt lýs- ingu, hita, raka o.s.frv. Það er skýrt kveðið á um það í þessum reglum að atvinnuveitendur beri ábyrgð á því að þessum stöðlum sé fullnægt. Tryggja skal að starfsumhverfí skjávinnufólks samrýmist stöðlun- um að fullu eftir 31. desember 1996. Þetta gefur fyrirtækjum, að því er talið er, nægan aðlögunartíma. Öll þau tæki og húsgögn sem keypt eru eftir 31. des- ember 1992 verða að fylgja þessum stöðlum. Með tilliti til þess að ending venjulegs skrif- stofustóls er að jafnaði 10 ár er ljóst að-íslensk- ir atvinnurekendur, sem hyggja á kaup á skrifstofubúnaði, geta að öllum líkindum spar- að sér miklar fjárhæðir með því að gefa þessum stöðlum gaum. En víkj- um nánar að stöðlunum. Þannig segir í 2. kafla, grein 3.1 að at- vinnuveitanda beri skylda til að láta fara fram greiningu á „starfsstöð" með tilliti til öryggis og heilsu sem af notkun hennar hlýst. Sérstaklega ber að kanna áhættuþætti sem snúa að sjón, líkamlegum kvillum og andlegu álagi notenda. í framhaldi af þessu er atvinnuveitenda gert skylt að grípa til viðeigandi aðgerða til að draga úr þeim áhættuþáttum sem í Ijós kunna að koma við áður- nefnda greiningu. Þeim er einnig skylt að koma öllum upplýsingum er fram koma við greininguna og varða öryggi og heilsu til hlutaðeig- andi starfsmanna. Það sem á eftir kemur er í raun nánari útfærsla á þriðju greininni. 7. grein gerir atvinnuveitanda skylt að búa til starfsáætlun þannig að daglegri vinnu við tölvuskjá sé raskað með vinnuhléum eða breytt- um verkefnum sem draga úr skjá- vinnu. 9. grein gerir atvinnuveitenda skylt að sjá starfsfólki fyrir viðeig- andi augnskoðun og sjónprófí sem framkvæmt er af hæfum aðila: — áður en starf við tölvuskjá hefst. — með reglulegu millibili eftir það — ef upp koma sjónkvillar sem stafað gætu af skjávinnu. Það er einnig í höndum atvinnu- veitanda að sjá starfsmönnum, þeim að kostnaðarlausu, fyrir nauðsyn- legum úrbótum hvort sem það eru gleraugu eða annað. Tölvuforrit eru að verða ákaflega mikil hluti þess vinnuumhverfís sem starfsfólk hrærist í. EB staðlarnir ná til þeirra en það sést á stöðlunum hversu erfitt er að gefa einhveijar einhlítar reglur um hönnun hugbún- aðar. Atvinnuveitendum ber engu að síður skylda tl að styðjast við ákveðnar meginreglur þegar hug- búnaður sem byggir á skjánotkun er valinn, hannaður eða lagaður að aðstæðum. í fyrsta lagi verður hug- búnaður að henta verkefni. í öðru lagi þarf hann að vera auðveldur í notkun og hægt að laga hann að kunnáttu og reynslu notandans, þar sem við á. Ekki má nota forrit eða annán búnað til að afla upplýsinga um gæði vinnu eða afkasta starfs- manns án vitundar hans. Lokaorð Þessar reglur hljóta að vera fagnaðarefni fyrir þá sem starfa : við tölvur um alla Evrópu sem og þá sem vinna að bættu vinnuum- hverfí. Þær eru skref í átt til betra lífs. Það er mikilvægt að atvinnu- rekendur sem bera kostnaðinn af þessum breytingum hafí í huga að sá kostnaður skilar sér a.m.k. að einhveiju leyti til baka. Má þar nefna minni fjarvistir starfsmanna, meiri starfsgleði og bætt heilsa sem leiða til aukinna afkasta og gæða þjónustu og framleiðslu. Vandamálið er að erfítt er að reikna út þennan sparnað í bein- hörðum peningum. Með því að at- huga þessi mál í tíma og innleiða nauðsynlegar breytingar á skyn- samlegan og ódýran hátt sparast fé samfara því að lagalega verða menn með sitt á hreinu. Spurning- in ssem eftir stendur er því einung- is; Hvenær munu þessir staðlar taka gildi á íslandi? Myndin er tekin úr bókinni: Vinnuvistfræði. Birt með góðfús- legu leyfi höfundar. Heimildir: EC Directive 270 combined with EC Directive 391. Grandjean, E., (1987) Erg- onomics in Computerized Offices. VDU Directives 1992. Spring 1991. Office Secret- ary. Höfundur er vinnuvistfræðingur. Kœru vinir! Allir þið, sem glödduð mig á 70 ára afmœli mínu með heimsóknum, gjöfum, símskeytum, samtölum og á annan hátt gerðuð mér daginn ógleymanlegan, fœri ég alúðarþakkir fyrirþann hlýhug sem ég fann svo glöggt. Bestu kveðjur til ykkar allra. Aðalsteinn Jónsson, Eskifirði. Á1 K It/TT tft EKKI AÐEINS HEITT, HELDUR LÍKA NÝBAKAÐ HATTING brauðið er fryst áður en það er fullbakað. Settu HATTING brauðið í bökunarpokanum í ofninn og stundarfjórðungi síðar er ostabrauðið tilbúið, nýtt og rjúkandi á borðið. ÖRKIN1012-

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.