Morgunblaðið - 14.02.1992, Blaðsíða 25

Morgunblaðið - 14.02.1992, Blaðsíða 25
MORGUNBLAÐIÐ FÓSTUDAGUR 14. FEBRUAR 1992 25 Auglýsingar fjármálaráðu- neytisins reynast umdeildar Fyrirspurn til fjármálaráðherra STÓR orð, þung og óvægin féllu í fyrirspurnartíma Alþingis í gær. Árni Mathiesen (S-Rn) spurði fjármálaráðherra um auglýsingakostn- að fjármálaráðuneytisins. Það mátti heyra frá bjöllu þingforseta, Salome Þorkelsdóttur, að henni þætti orðbragðið í syartara lagi, þegar auglýsingastofan Hvíta húsið var til 'umræðu. Arið 1990 og fyrstu mánuði ársins 1991 fékk þessi auglýsingastofa til ráðstöfunar 62.714.824 kr. Fyrirspyrjandi, Árni Mathiesen (S-Rn), benti á að nokkur umræða hefði verið í þjóðfélaginu um styrki til blaða og einnig um útgáfu kosn- ingabæklinga sem greiddir hefðu verið af fé ráðuneytanna. Fyrir- spyrjandi minntist þess einnig að fyrir nokkrum árum hefði verið haldinn stqfnfundur samtaka hér- aðsblaða. Á þeim fundi hefði sér- stakur fulltrúi fjármálaráðuneytis- ins, Mörður Árnason, lýst yfir áhuga ráðuneytisins til að auglýsa í slíkum blöðum. Þá hefði komið fram að þess ætti að gæta að auglýsa ekki í öðrum blöðum en þeim sem kæmu út reglulega en sneitt skyldi hjá pólitískum kosningablöðum. Árna lék því forvitni á að vita hver var auglýsinga- og kynningar- kostnaður fjármálaráðuneytis á ár- inu 1990.annars vegar og fyrstu fjóra mánuði ársins 1991 hins veg- ar. Hvaða aðilar fengu greiðslur vegna þessa kostnaðarliðar? Hversu háar voru greiðslurnar og hvenær voru þær greiddar? Fyrir hvað var greitt? Voru einhverjar reglur í gildi í ráðuneytinu varðandi þessi atriði? Friðrik Sophusson fjármálaráð- herra taldi að svar við þessari fyrir- spurn gæti reynst heldur tímafrekt. En til þess að veita fyrirspyrjanda einhverja úrlausn hafði hann látið taka saman nokkrar upplýsingar sem hann vænti að þingmenn hefðu nú fengið í hendur. Fjármálaráð- herra stiklaði á nokkrum fróðleiks- punktum sem þar kom fram m.a. að auglýsingakostnaður fjármála- ráðuneytisins á árinu 1990 hefði verið kr. 54.002.580. Á árinu 1991 fram til 15. maí, hefði kostnaður numið kr. 21.183.780. Alls samtals þessa 16R mánuð hefði kostnaður verið kr. 75.183,360. Það kom einn- ig fram í þessum upplýsingum að drjúgur hluti þessa kostnaðar er vegna fjárlagaliðar 9-212, skatta- mál ýmislegt, og væri aðallega þar um að ræða kostnað sem hlaust af átaki í innheimtu opinberra gjalda. Á árinu 1990 nam sá kostnaður kr. 47.537,174 og á árinu 1991 kr. 19.881.598. Af upplýsingum fjármálaráðherra má einnig ráða að auglýsingakostn- aður fjármálaráðuneytisins eftir miðjan maí til ársloka 1991, hafi numið rúmum 8,3 milljónum króna. Hvíta húsið Fjármálaráðherra vakti athygli á því að í þeim gögnum sem dreift hefði verið kæmi fram að af þessum 75 milljónum króna sem hefði verið ráðstafað á árinu 1990 og fyrstu fjórum og hálfum mánuði ársins 1991, hefði Auglýsingastofnan Hvíta húsið fengið til ráðstöfunar tæplega 63 milljónir króna. Gróflega áætlað hefðu greiðslum til Hvíta húsins verið ráðstafað þannig að til hönnunar hafi farið 20%, til birting- ar 65%, þjónustugjöld 10% og að- keypt vinna 5%. Um hvaða reglur gildi í ráðuneyt- inu um þessi atriði, kemur fram í upplýsingum fjármálaráðherra að um 90% af auglýsingakostnaðinum varð til vegna sérstakra verkefna sem ráðuneytið lagði áherslu á. Þetta tæki til sérstakra aðgerða og fræðslu um notkun sjóðsvéla, upp- lýsinga- og kynningarstarfs um virðisaukaskatt og staðgreiðslu op- inberra gjalda. Engar fastar reglur giltu um kostnað vegna auglýsinga er snertu upplýsinga- og kynningar- starf sem tæki til ferðalaga og funda ráðuneytisins. Það hlyti að fara eft- ir verkefnum hverju sinni á hvað liðislíkur kostnaður lenti. Arni Mathiesen (S-Rv) þakkaði ráðherra ítarleg svör. Ræðumaður benti á að ekki væri auðvelt að átta sig á þessum göghum „í einum grænum. hvelli". En ráðstöfunarfé Hvíta húsisins væri athyglisvert. Árni var þess fullviss að þetta væri góð auglýsingastofa, enda skildist honum að Alþýðubandalagið hefði notið þjónustu hennar í síðustu kosningabaráttu. Einhvern veginn virtist sér að þessum peningum hefði verið deilt út af þessari auglýs- ingastofu og hugsanlega af fyrr- nefndum fulltrúa ráðuneytisins. Árni undraðist nokkuð mat ráðu- neytisins á auglýsingagildi fjöl- miðla, sagði það „mjög sérstakt". Á Stöð 2 væri auglýst fyrir tæpar 73 þúsundir en á RUVfyrir 3,375 millj- ónir. Hjá Morgunblaðinu væri aug- lýst fyrir 391 þúsund en hjá Tíman- um fyrir 434 þúsund og í Alþýðu- blaðinu fyrir 450 þúsund. Fyrirspyrjandi sá við hraðan yfir- lestur blöð og tímarit, „allavega mjög mörg eru pólitísk og gefin út sérstaklega í sambandi við kosn- ingabaráttur". í Alþýðublaði Hafn- arfjarðar hefði verið auglýst fyrir 120 þúsund krónur. í framsóknar- blaðinu Hafnfírðingi hefði verið auglýst fyrir 80 þúsund. Og í Vega- mótum, blaði Alþýðubandalagsins í Hafnarfirði, hefði verið auglýst fyr- ir 45 þúsund. issÍKÍííííií-fíSfv:;;- „Ómerkilegt" Ólafur Ragnar Grímsson (Ab- Rn) fyrrum fjármálaráðherra taldi „ómerkilegan pólitískan tilgang" fyrirspyrjanda athyglisverðan. Olafur Ragnar saknaði þess að í gögnum fjármálaráðherra kæmi ekki fram að meginupphæðin sem hér væri um að ræða, væri ráðstaf- að á vegum ríkisskattstjóraembætt- isins. Samningur við Hvíta húsið hefði verið gerður í tíð Sjálfstæðis- flokksins í fjármálaráðuneytinu og byggði á langvarandi þjónustu þeirr- ar auglýsingaskrifstofu við rík- isskattstjóraembættið. Sú upphæð sem hér væri skráð á Hvíta húsið væri, ef hann misminnti ekki, að meginhluta vegna auglýsinga ríkis- skattstjóraembættisins við að kynna staðgreiðslu, við að kynna skatt- framtöl og ýmislegt annað. Sjálf- sagt hefði meginkostnaðurinn farið til Morgunblaðsins, Ríkissjónvarps- ins og Stöðvar 2. Kristinn H. Gunnarsson (Ab- Vf) taldi tilefni fyrirspurnarinnar vera „áróður Sjálfstæðisflokksins" síðastliðið vor gegn fyrrverandi fjár- málaráðherra en nú hefði þessi áróð- ur beðið skipbrot. I svarinu væri ekki neitt gagnrýnivert sem hönd væri á festandi. Jóhannes Geir Sigurgeirsson (F-Ne) taldi það hafa því miður stundum viljað brenna við að „hreinar pólitískar áróðursherferðir" ráðherra hefðu verið auglýstar á vegum viðkomandi ráðuneyta. Jóhannes Geir nefndi kynningarstarf utanríkisráðherra á EES og GATT í þessu sambandi. Árni Johnsen (S-Sl) taldi að ekki ætti að koma að óvart hvernig fjár- magni hefði verið úthlutað, því að- stoðarmaður fyrrum fjármálaráð- herra, Mörður Árnason hefði stjórn- að því verki að mestu leyti. Það væri með ólíkindum þegar væri „út- hlutað fjármagni í auglýsingaskyni til pólitískra vina og vandamanna syo nemur tugmilljónum króna". Árni kvaðst eitt sinn hafa spurt Mörð Árnason eftir því hvoit aug- lýst væri samkvæmt ákveðnum reglum. Svarið hefði verið nei. Og Mörður hefði bætt við: „Við auglýs- um eins og okkur sýnist og ákveðum sjálfir hjá hverjum við auglýsum án nokkurra reglna." Eiður Guðnason umhverfisráð- herra vildi mótmæla ummælum Jó- hannesar Geirs Sigurgeirssonar um fundaferðir utanríkisráðherra. Um- hverfisráðherra taidi að Halldór Asgrímsson fyrrum sjávarútvegs- ráðherra væri brautryðjandi í kynn- ingarstarfi af þessu tagi. En hann hefði haldið marga fundi í þeim eðlilega tilgangi að kynna fiskveiði- stefnuna. Björn Bjarnason (S-Rv) sagði ljóst að aðilum hefði greinilega verið mismunað t.d. hefði fyrirtækið Fróði sem gæfi út fjölmörg tímarit fengið 58.689 kr. en tímaritið Þjóð- líf hefði fengið 273.900 kr. Össur Skarphéðinsson (A-Rv) taldi ekki undarlegt að tímaritið Þjóðlíf hefði fengið drúgan skerf því að hefði verið útbreiddara en mörg tímárit' Fróða. Össur vildi beina því til nú- verandi fjármálaráðherra að hann rhæti auglýsingagildi fjölmiðla Al- þýðuflokksins af sömu verðleikum og Ólafur Ragnar Grímsson hefði gert, t.d. að Alþýðublaðið í Hafnar- firði hefði þriðjung á við auglýsinga- gildi Morgunblaðsins. „Ógætilegt" og „ skítlegt eðli" Davíð Oddsson forsætisráðherra sagði þessar upplýsingar sýna að það hefði verið ógætilegt af form- anni Alþýðubandalagsins Ólafi Ragnari Grímsson að láta sömu auglýsingastofu sem hefði verið í stórkostlegum viðskiptum við fjár- málaráðuneytið sjá um kosninga- baráttu Alþýðubandalagsins. Ólafur Ragnar Grímsson (A-Rn) sagði sjálfstæðismenn hafa sett á svið „ómerkilegt pólitískt leik- rit" og þátttaka forsætisráðherra hefði sýnt „skítlegt eðli". Hafðar væru uppi aðdróttanir um pólitísk tengsl eða pólitíska áfstöðu að baki samningum við Hvíta húsið. Þegar hann hefði komið í fjármálaráðu- neyti hefði legið fyrir samingur frá tíð fjármálaráðherra Sjálfstæðis- flokksins þar sem Hvíta húsinu hefði verið falið að annast kynningar og auglýsingar vegna skattamála. Þeg- ar ákveðið var að efna til kynningar- átaks vegna virðisaukaskattsins hefði verið útboð meðal auglýsinga- stofa og það hefði verið ríkisskatt- stjóraembættið sem hefði lagt til að Hvíta húsið yrði ráðið. Vegna „ódrengilegra athugasemda" for- sætisráðherra vildi Ólafur Ragnar upplýsa að Alþýðubandlagið hefði greitt Hvíta húsinu 6 milljónir fyrir þá vinnu sem það hefði unnið fyrir flokkinn í tengslum við kosningarn- ar. Davíð Oddsson forsætisráðherra taldi munnsöfnuð Ólafs Ragnars Grímssonar vera „uppeldislegt vandamál hans". En forsætisráð- herra vildi ítreka að það það hefði verið í hæsta máta ógætilegt af formanni Alþýðubandalagsins að láta somu auglýsingastofu sjá um kosninga- og áróðursefni fyrir flokk sinn, um leið og hann hefði vitað að þessi sama stofa hefði verið ein- stæðum stórkostlegum viðskiptum viðhans ráðuneyti. Ólafur Ragnar Grímson (Ab- Rn) sagði að ekki furðu gegna að Alþýðubandalagið hefði nýtt sér þjónustu Hvíta húsins sem væri ein besta auglýsingastofa hér á landi, t.d. væri Eimskipafélagið í viðskipt- um við þessa auglýsingastofu. Ólaf- ur Ragnar kvaðst myndu hafa fagn- að því ef fjármálaráðherrann hefði í svari sínu til „hins nýja krossferða- riddara úr Hafnarfirði" birt sund- urliðun yfír skiptingu auglýsingar- kostnaðar í dagblöðum og sjónvarpi. Fleiri þingmenn tóku til máls við þessa umræðu; Gunnlaugur Stef- ánsson (A-Al), Finnur Ingólfsson (F-Rv), Ólafur Þ. Þórðarson (F-Vf) og Svavar Gestsson (Ab- Rv). Ólafur Ragnar spyr Ólafur Ragnar Grímsson (Ab-Rn) hefur lagt fram fyrirspurn á þing- skjali 422 til fjármálaráðherra um skiptingu auglýsingakostnaðar í dagblöðum og sjónvarpi: „1. Hver var birtingarkostnaður auglýsinga í dagblöðum og sjónvarpi sem talinn er í 62 milljóna króna upphæð sem ráðstafað var á vegum Hvíta húss- ins og fram kom í svari fjármálaráð- herra við fyrirspurn á þskj. 212. 2. Hvernig skiptist upphæðin á: a) Morgunblaðið, b) DV, c) Tímann, d) Þjóðviljann, e) Alþýðublaðið, f) Dag. 3. Hver var kostnaður við birt- ingu auglýsinga í: a) Ríkissjónvarp- inu, b) Stöð 2." Foreldraminning: Bentína K. Jónsdóttír Magnús Einarsson Fædd 30.október 1900 Dáin 6. febrúar 1992 Fæddur 2. júlí 1905 Dáinn 28. desember 1989 I örfáum orðum langar okkur systkinin að minnast elskulegra foreldra okkar með innilegri kveðju og þökk til þeirra sem nú eru horf- in af sjónarsviðinu, móðir okkar háöldruð 91 árs, hann 86 ára. Margt hefur breyst á svo langri ævi. Lífsbaráttan var hörð þegar þau hófu, má segja, sinn fyrsta búskap í Hergilsey á Breiðafirði, fyrir um það bil 65 árum. Fyrir á eyjunni voru tveir bændur, faðir okkar varð sá þriðji. Búskapur við þær aðstæður sem þar voru var ákaflega erfiður. Sjálfsagt með þeim erfiðustu sem gerðist á land- inu í þá daga, en dugnaðurinn og harkan hjá þessum bændum var með ólíkindum. Allt þurfti að sækja á sjó til heimilis og skepnuhalds. Flatey var kaupstaðurinn með vör- urnar. Heyskap þurfti að sækjá til úteyja, sem kallaðar voru Hergils- eyjarlönd, minnst var heyjað á heimaeynni. Tveir vélbátar voru til aðdráttar sem þeir bændur áttu í sameiningu". Heyið var flutt heim á þeim og var þá sætt lagi /með góðri veðurspá og sléttum sjó. Ekkert mátti útaf bera í þeim flutningum með drekkhlaðna bátana, háfermi af heysátum og var þá stundum mjótt á mununum. Það horfðum við á, móðir okkar og við systkinin, þegar skyndilega hvessti er þeir voru á heimleið með heyflutning, þá var starað út á Breiðafjörðinn, en allt fór vel. Allt þurfti að bera á bakinu, í báta af bátum, á túnið heima til þurrkunar, síðan í hlöðu, engir hest- ar. Fénu var smalað saman á vorin þegar ærnar voru bornar, rekið í báta, flutt upp á land, sem kallað var til sumarbeitar, sótt aftur að hausti á þessum tveimur bátum. Allir hjálpuðust að. Við systkinin hugleiðum það oft núna hve atorkan og dugnaðurinn var mikill hjá for- eldrum okkar við þessi kjör. I svona búskap færi enginn út í á þessum tímum. Svo ótal margt væri hægt að skrifa um þeirra Tífsbaráttu á þess- um árum. Foreldrar okkar voru samtaka um að allt færi vel úr hendi. Sjórinn var sóttur til að afla matar þegar veður leyfði. Fullar tunnur og hjallloft af allskonar góð- gæti sem þau voru snillingar í að útbúa og ganga frá til vetrar. Allt þetta var svo gott. Við systkinin búum að því enn í dag. Þau elskuðu skepnurnar og létu þeim líða vel, þá sérstaklega var móðir okkar natin að þeim, hún hafði svo mikið yndi af dýrunum. Það var unun að heyra hana tala við þau, það mætti segja að hvert eitt þeirra ætti sitt sérstaka mál og sinn sérstaka tón hjá henni, sem þau sannarlega skildu. Hér verður stiklað á stóru. Árin liðu, síðar fluttu þau vestur í Arnar- fjörð og sjðast fyrir vestan áttu þau heima á Bíldudal, eri það kom að því að heilsan gaf sig hjá þeim báðum, móðir okkar gat ekki lengur sinnt heimilisstörfum. Síðustu árin þeirra saman áttu þau heima í Ási í Hveragerði og fengu þar alla að- hlynningu sem þau þurftu með. Þar andaðist faðir okkar, farinn að heilsu. Móðir okkar flutti að Elli- og hjúkrunarheimilinu Grund og andaðist þar. Við erum sex systkinin og þökk- um fyrir allt sem þau hafa gert fyrir okkur. Blessuð sé minning þeirra. Handan við fjðllin og handan við áttirnar og nóttina rís turn ljóssins þar sem tíminn sefur, inn í frið hans og draum er förinni heitið. (Snorri H.) Börnin.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.