Morgunblaðið - 22.11.1994, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 22.11.1994, Blaðsíða 22
22 ÞRIÐJUDAGUR 22. NÓVEMBER 1994 MORGUNBLAÐIÐ LISTIR Asgerði Búadótt- ur svarað ÉG ÞAKKA óvænt tilskrif á opinber- um vettvangi, þótt fýsilegri hefðu verið á öðrum og ljúflegri nótum. En slíkum bréfum ber að syara og helst með hraði og áður en hinn al- menni lesandi hefur velt sér full mik- ið upp úr hinum meintu ávirðingum rýnisins. 1) Hann stendur fast við skrif sín um handíðir, „sem á myrkum öldum héldu uppi listrænum eiginleikum meðal íslenzku þjóðarinnar". Handíð- ir skilgreinast samkvæmt orðabók- inni sem (listrænn) iðriaður unnin í höndunum og var til meðal þjóðarinn- ar frá fyrstu tíð, allt frá ritlist á vopn og verjur í almennan útskurð og handsaum. Og þó ytra byrði vegg- teppis sé skreytt ísaumi er undirstað- an ofin'Og vefurinn því nærtækur. Uppsláttarbækur nefna þetta gjarn- an vegg(mynd)teppi, en sjálfsagt^ hefði verið hægt að nota annað orða- lag sem síður væri mögulegt að snúa út úr. 2) Þegar það er orðað svo, að for- tíðin sé ræktuð með mikilli samvisku- semi, er að sjálfsögðu átt við traust og öguð vinnubrögð og það er mitt álit að nútímavefnaður á borð við Ásgerðar Búadóttur, sæki rætur sín- ar og grunn í hefð fortíðar, því ann- • ars væri hann einfaldlega ekki til. 3) Bayaux refíllinn er vissulega með útsaumi á ytri byrði á þann veg að myndirnar á honum „eru saumað- ar með ullarþræði á ofínn og bleiktan línstranga". Þráðurinn og vefurinn er því alltaf nærri sem grunneiningar heildarinnar. 4) Loks tók ég dæmi af einu teppi myndraðarinnar í Cluny safninu ná- kvæmlega eins og heimildir mínar og því til sönnunar birti ég mynd af þessu teppi með textanum óbreytt- um, þannig að menn geti séð svart á hvítu að hér var rétt farið með heimildir. Hef margoft og lóngum stundum dáðst að öllum teppunum í beinu sjónmáli, en vísaði einungis til BILDTEPPICH: Das Gehör, Szene aus der Teppichfolge, La Dame á la Licorno, 1480-1500.370x290 cm. Paris, Musée de Cluny. eins. - Fullmikið telst Asgerður taka upp í sig með því að halda því fram, að „allur nútímavefnaður, sem og minn, er ekki sprottinn upp úr hefð fortíðar, heldur af nákvæmlega sömu forsendum og önnur myndlist á þess- ari öld". Rétt er það að sjálfri myndrænni túlkunarhefðinni hafi verið umbylt, en svo flett sé upp í íslenzku alfræði- bókinni, stendur þar orðrétt: „Þannig var ofíð á ísl. frá landnámi og fram á 18. öld, í s.n. kljásteinavefstað." Þessu fylgir svo mynd af Baldisholt- teppinu frá Baldisholtkirkju í Heið- mörk í Noregi, ofið um 1180! Þá tel ég núlistir sækja drjúgt til hefðarinnar og grunnmál og grunn- form vera mikið til þau sömu, þótt hrist hafi verið hressilega upp í sjálfri hugmyndafræði útfærslunnar. Gullna sniðið heldur fullu gildi sínu í uppbyggingu myndheildar þótt for- sendur fyrir notkun þess hafi breyst, eins og teningur, kúla og keila halda sinni reisn. Af framanskráðu hlýt ég að hafa eitthvað til míns máls, þó Ásgerður hafi myndað sér sérskoð- anir um nútíma myndvefnað, sem sprottinn er upp af engu og með alveg sértækar eigindir, - hafni um leið þeirri grunntækni sem hún sjálf notast við. Að sjálfsögðu er enda- laust hægt að þrasa og snúa út úr varðandi þessi mál, en sú tegund rökfræði er síður minn vettvangur. Virðingarfyllst, Bragi Ásgeirsson Meiraum Beinagrindina BOKMENNTIR Barnabök SYNGJANDI BEINA- GRIND <•('t ir Sigrúnu Eldjárn. Forlagið, 1994 - 90 síður. FYRIR síðustu jól kynntumst við skemmtilegu leynifé- lagi sem hét því frum- lega nafni Beina- grindin. Þetta er Reykjavíkursaga úr nútímanum og sögu- sviðið Spóagata. Söguhetjurnar eru krakkar á _mismun- andi aldri. Ásgeir og frænka hans Birna eru tíu ára og í leyni- félaginu eru líka systkinin Kolbeinn, kallaður Beini, og Gunnhildur Salvör, sem kölluð er Gusa eftir fyrstu tveim stöfunum úr nöfnum hennar. Beini er reyndar bráðum fjórtán ára með pönka- raútlit en strákunum í bekknum finnst hann dálítið hallærislegur að vilja leika sér við smábörn. Frumleg eru líka leyninöfn krakk- anna sem sótt eru í erfiða kafla í líffræðinni en það eru nöfn á bein- um í fót- og handleggjum. Strák- arnir kalla sig sköflung og dáik en stelpurnar öln og spíru. Fullorðna fólkið í sögunni er heldur óvenjulegt svo sem gamli Broddi sem er með alla brodda úti og skammast út í allt og alla, nornin sem ekki er nein venjuleg norn, vísindamaðurinn sem er svo utan við sig að hann gleymir jafn- vel sínu eigin barni, skáldið sem Sigrún Eldjárn er orðinn leiður á að vera alvarleg- ur, að ekki sé talað um óvænta óþokka sem búa um sig í kjallaran- um. I upphafi sögunnar er vandamál komið upp í leynifélaginu. Beina- grindin er ekki eins spennandi og áður og verkefnin vantar. En ekki líður á löngu þar til miklir atburð- ir fara að gerast. Framið er mannrán, glæpamenn gera sig heimakomna í húsinu þeirra og Rokkópera er undirbúin. Brugg- arar leika lausum hala og þá kemur dulmálið þeirra í góðar þarfir þegar koma þarf nauðsynlegum til- kynningum til lögregl- unnar sem treystir á að börnin sjái um að umhverfið sé hreint og til sóma. Eins og í fyrri bók- um Sigrúnar lætur henni vel að láta ekki útlit og innræti fylgjast að. Pönk- arinn er í raun alls ekki neitt skelfilegur og notar gervið til að vernda sjálfan sig gegn hugsan- legúm óvinum. Töffararnir eru líka bestu skinn og eru bara að reyna að vera kaldir með því að reykja en í raun finnst þeim það voht. Fallegi maðurinn sem er svo góður við Gusu reynist úlfur í sauðarg- æru. Myndir Sigrúnar eru líflegar og gefa sögunni mikið gildi. I þeim er hreyfing og þær falla vel að textanum. Þessi saga um krakk- ana í Spóagötu og uppátæki þeirra er glettin og fjörug og krakkarnir hressir og eðlilegir með hug- myndaflugið í góðu lagi. Sigrún Klara Hannesdóttir Nýjar bækur • DÁSAMLEG veiðidella er ný - veiðibók eftir Eggert Skúlason fréttamann. Eggert hefur skráð í þessa bók tólf veiðisögur byggðar á samtölum við menn sem upplifðu atburðina. Sögunar eru úr ýmsum áttum. Stangaveiði og skotveiði koma jöfnum höndum við sögu. Lax, silungur, refur, gæs, selur, ijúpa og minkur. Utgefandi er Hörpuútgáfan. Bókin er 151 bls. ístóru brotiprýdd miklum fjölda Ijósmynda, sem Gunnar Bender hafði umsjón með. Prentvinnsla varíhöndum Odda hf. Verð2.980kr. • Þegarsálin sérný unglinga- skáldsaga Þóreyjar Friðbjörns- dóttur, er komin út. Þetta er önn- ur skáldsaga Þór- - eyjar, en hin fyrsta, Aldrei aftur, kom út í fyrra. Þóreyer enskukennari að mennt og hefur þýtt fjölda bóka Mn siðari ár. í kynningu út- gefanda segir: „Þegar sálin sér er dulræn saga og kynngimögnuð. Hún segir frá Auði, stúlkunni sem sá það sem óðrum var hulið. Systir hennar hverfur eins og jörðin hafi gleypt hana og enginn f ær ráðið gátuna um afdrif hennar. Nema Auð- ur ..." Útgefandi erJöklaútgáfan. Kápu gerði A uglýsingastofa Reykjavíkur. Bókin erprentuðí Borgarprenti hf. Hún erl50 bls. að lengd ogkostar 1.995 krónur. Þórey Frið- björnsdóttir. SÝNINGU Leikfélags Reykjavíkur Hvað um Leonardo? hefur verið boðið að koma á leíklistarhátíð í Ljublijana í mars nk. Leikfélag* Reykjavíkur Boð á leiklistar- hátíð í Slóveníu SÝNGINU Leikfélags Reykjavíkur Hvað um Leonardo? eftir Evald FIis- ar hefur verið boðið að koma á leik- listarhátíð í Ljubljana í mars næst- komandi. Leikritið gerist á heimili fyrir fólk með taugalegar truflanir og vekur upp margar spurningar, en er jafn- framt bráðfyndið. Sýning fékk ágæta dóma gagnrýnanda, ekki síst sjúk- lingahópurinn, sem er, ef svo má að orði komast, eðlilega óeðlilegur. Leikstjóri er Hallmar Sigurðsson, leikmynd gerði Axel Hallkell Jóhann- esson, búninga Aðalheiður Alfreðs- dóttir, lýsingu annaðist Elfar Bjarna- son. í hlutverkum eru Ari Matthías- son, Bessi Bjarnason, Guðlaug E. Ölafsdóttir, Magnús Olafsson, Mar- grét Helga Jóhannsdóttir, María Sig- urðardóttir, Pétur Einarsson, Soffía Jakobsdóttir, Valgerður Dan, Vigdís Gunnarsdóttir, Þorsteinn Gunnars- son og Þór Tulinius. Af þessum hópi verður ótvírætt að telja Martin, hlutverk Þorsteins, stærst, i en það krefst óhemju .færni og verður að telja þetta eitt af stærstu hlutverkum sem Þorsteinn hefur tekist á við hjá Leikfélagi Reykjavíkur. Sýningum lýkur fyrir jól og er síð- asta sýningin föstudaginn 2. des- ember. HILMAR, Pétur og Matthías koma fram á háskólatónleikum í Norræna húsinu á morgun. „Frjáls tónlist" á Háskóla- tónleikum Á HÁSKÓLATÓNLEIKUM á morgun, miðvikduaginn 23. nóv- ember koma fram þeir Hilmar Jensson gítarleikari, Pétur Grét- arsson víbrafón- og slagverksleik- ari og Matthías Hemstock slag- verksleikari. Tónleikarnir eru haldnir í Norræna húsinu og hefj- astkl. 12.30. I kynningu segir: „Tríóið mun leika það sem kalla mætti frjálsa tónlist, en útgangspunkturinn er ákveðinn hugmyndarammi eftir Hilmar Jensson er nefnist Traust I-V. Ramminn er röð fyrirmæla, sem snarstefjað er út frá og heiti hans skírskotar til þess trausts sem flytjendur þurfa að bera til ófyrir- sjáanlegrar framvindu verksins." Aðgangseyrir á tónleikana er 300 krónur en frítt fyrir handhafa stúdentaskírteinis. Haustvörurnar eru komnar &ie& Dragtir, kjólar, - blússur og pils. Ódýr náttfatnaður Nýbýlavegi 12. símí 44433 Sjábu hlutina ívíoara samhengi! - kjarni málsins!

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.