Morgunblaðið - 04.10.1995, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 04.10.1995, Blaðsíða 4
4 MIÐVIKUDAGUR 4. OKTÓBER 1995 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Morgunblaðið/Þorkell Ræðismenn hjá forseta FJÓRÐI fundur ræðismanna íslands erlendis hófst á Hótel Sögu í gærmorgun. Halldór Ásgrímsson utanríkisráðherra setti fundinn. Ræðismennirnir munu þá þrjá daga sem fund- urinn stendur hlýða á fyrir- lestra um íslenzk málefni og fara í skoðunarferðir. í_gær heimsóttu þeir forseta Islands frú Vigdísi Finnbogadóttur á Bessastöðum og hér heilsar forseti Höllu Linker, ræðis- manni í Los Angeles. Spá Samtaka evrópskra álframleiðenda Eftirspurn eftir áli eykstíEvrópu FRAMLEIÐSLA á áli í Vestur- Evrópu dróst saman um 5,1% á síðasta árí en notkun jókst hins vegar um 12,9%. J. Fokko Van Duyne, formaður samtaka evr- ópskra álframleiðenda, EAA, spáði því á blaðamannafundi sam- takanna í Brussel í gær að eftir- spurn á hálfunnu áli myndi halda áfram að aukast í Evrópu á næstu árum og jafnvel komast upp í 8 milljón tonn árið 2000, en það væri aukning um milljón tonn á fimm árum. Bifreiðaiðnaðurinn er stærsti . álnotandinn í Evrópu. Álframleið- endur binda miklar vonir við hann í framtíðinni. Bílar verða æ létt- ari af orku- og umhverfisástæð- um og ál er í auknum mæli notað í stað stáls. Reiknað er með að um 115 kg af áli verði notuð í bifreið í framtíðinni en nú eru að meðaltali um 65 kg af áli í bíl. Byggingaiðnaðurinn og umbúða- framleiðendur eru einnig mikil- vægir viðskiptavinir álframleið- enda. Aldósin vinnur á Framleiðsla á álpappír var meiri árið 1994 en nokkru sinni og magn áldósa fer stöðugt hækk- andi. Árið 1987 voru um 15 millj- arðar dósa framleiddir í Evrópu en 26 milljarðar árið 1994. Hlut- fall áldósa á dósamarkaðnum jókst um 18% á þessum tíma og er nú 56%. Van Duyne telur áldósa- markaðinn í Evrópu eiga eftir að stækka enn. Launakjör, félagskerfið og umhverfiskostnaður í Evrópu eru mikilvægir þættir í samkeppnis- hæfni evrópskra álframleiðenda á alheimsmarkaði. Van Duyne varaði við of miklum umhverfis- sköttum í ræðu sinni og sagði að þeir gegndu oft ekki tilætluðu hlutverki heldur rugluðu mark- aðinn. Sjálfstæðisflokkurinn heldur landsfund í nóvember Alltað 1.600 fuUtrú- ar sitja landsfundinn 1.400 til 1.600 fulltrúar sækja 32. landsfund Sjálfstæðisflokksins í Laugardalshöllinni dagana 2. til 5. nóvember næstkomandi. Lands- fundurinn verður með hefðbundnu sniðj og fer lokahófið fram á Hót- el íslandi á laugardagskvöldið. Þrjátíu nefndir fjalla um mismun- andi málaflokka á fundinum. Kjartan Gunnarsson fram- kvæmdastjóri tók frám að fundur- inn væri æðsta vaíd í málefnum. flokksins. Landsfundur markar heildarstefnu flokksins í landsmál- um og setur reglur um skipulag hans. Á fundinum fer fram kosn- ing formanns og varaformanns. Því til viðbótar skulu eftirfar- andi atriði ætíð vera á dagskrá reglulegra landsfunda: skýrsla for- manns flokksins um stjórnmála- þróunina frá síðasta landsfundi, skýrsla framkvæmdastjóra flokks- ins um flokksstarfið frá síðasta landsfundi, kosning- miðstjórnar og tillögur miðstjórnar um lág- mark árgjalda í sjálfstæðisfélög- um um land allt og kjördæmis- sjóðsgjald. Stærsti stjórnmálafundurinn Kjartan sagði að landsfundur- inn væri með hefðbundnu sniði og fulltrúafjöldi væri svipaður og á síðustu tveimur til þremur lands- fundum. Fundurinn væri hins veg- ar stærsti fundur á íslandi og stærsti stjórnmálafundur í heimin- um ef miðað væri við höfðatölu. Nefndi Kjartan því til stuðnings að samsvarandi fjöldi þingfulltrúa væri 1,5 milljónir í Bandaríkjun- um. Val fulltrúa fer fram með tvenn- um hætti. Annars vegar hafa kjör- dæmisráð flokksins og fulltrúaráð sjálfstæðisfélaganna í Reykjavík rétt til að kjósa ákveðinn fjölda fulltrúa og ræðst fjöldinn af fylgi flokksins í viðkomandi kjördæmi í síðustu alþingiskosningum. Hins vegar kjósa sjálfstæðisfélögin hvert fyrir sig landsfundarfulltrúa eftir fjölda félagsmanna. Starfandi félög 148 Nú eru starfandi 148 sjálfstæð- isfélög á landinu. Auk \ þess eru þeir sem sæti eiga í flokksráði sjálfkjömir á landsfundi. í flokks- ráði eiga nú sæti 260 manns víðs vegar af landinu. Landsfundur er haldinn annað hvert ár en flokks- ráð er kallað saman það ár sem ekki er landsfundur samkvæmt ákvæðum í skipulagsreglum. Landsfundurinn fer fram í Laugardalshöllinni í sjötta sinn. Lokahóf fer fram á Hótel íslandi Fjöldi 700 600 500 400 300 200 100 0 Fólksflutníngar til og frá íslandi m, janúar tíl september 1995 Aðfluttir Brottfluttir Brottfluttir umfram aðflutta 'lm' 35 llidd jan. feb. mars apríl niai júní júlí ágúst sept. Brottfluttum fjölg- ar jafnt ogþétt frá landinu umfram þá séii&fluttu FJÖLDI þeirra sem hefur flust af landi brott umfram þá sem hafa flust til landsins er 1.035 manns fyrstu níu mánuði ársins. Alls eru brottfluttir á þessum'tíma 3.181 en aðfluttir 2.146. Flutningar fólks frá landinu hafa aukist jafnt og þétt á árinu. Frá janúar til loka maí flutti 171 maður til landsins en frá júní-til september- loka fluttu 864 frá landinu unifram þá sem fluttu til landsins. Mestur varð munurinn í ágúst þegar 278 manns fluttu frá landi umfram þá sem fluttu til landsins. í september flutti 241 maður frá landinu um- fram þá sem fluttust til landsins. Umboðsmaður Alþingis vill að hugað sé að eftirliti með stjórnsýslu sveitarfélaga UMBOÐSMAÐUR Alþingis vekur athygli Alþingis á nauðsyn þess að hugað sé að til- högun eftiriits með stjórnsýslu sveitarfélaga, í ljósi þeirrar þróunar að mörg verkefni hafi þegar verið flutt frá ríki til sveitarfélaga og fyrirhugað sé að flytja önnur. Hann telur eðlilegt, að Alþingi taki afstöðu til þess, hvort breyta eigi lögum um umboðsmann Alþingis, verði framhald á tilflutningi verkefna frá ríki til sveitarfélaga. Núgildandi lög gera ráð fyrir að umboðs- maður Alþingis geti því aðeins fjallað um stjórnsýslu sveitarfélaga að um sé að ræða ákvarðanir, sem skjóta megi til ráðherra_eða annars stjórnvalds ríkisins. Þetta kemur fram í skýrslu Gauks Jörunds- sonar, umboðsmanns Alþingis fyrir síðasta ár. Umboðsmaður bendií á, að bæði í Noregi og Danmörku, þar sem stjórnsýsluréttur er líkastur því sem hér gerist, starfi stjórnvöld, sem hafi virkt eftirlit með lögmæti stjórn- sýslu sveitarfélaga. Reynist ákvörðun sveitar- stjórnar ólögmæt, felli þau hana úr gildi að eigin frumkvæði. Félagsmálaráðuneytið eigi lögum samkvæmt að hafa svipað eftirlit með sveitarfélögum hér á landi. Umboðsmaður minnir á þá réttaróvissu, sem á mörgum sviðum hafi ríkt um það, hvort ákvarðanir sveitarstjórna séu kæran- legar. Mikilvægt sé að lagaheimildir til að skjóta stjórnvaldsákvörðunum til æðra stjórn- valds séu skýrar, einfaldar og aðgengilegar. Að því leyti sem heimilt sé að kæra skorti oft á að lög séu nægjanlega skýr um það, á hvaða grundvelli endurskoðun á stjórnvalds- ákvörðun sveitarstjórnar skuli fara fram. Fleiri verkefni kalla á aukið eftirlit Að því er varðar verkefni, sem ætlunin er að flytja til sveitarfélaga í framtíðinni, ætti að koma til athugunar hjá Alþingi, hvort ekki beri að fela æðri stjórnvöldum að endur- skoða alla þætti kærðrar ákvörðunar, ef ætl- un löggjafans er að framkvæmd laga á um- ræddu sviði sé samræmd hjá öllum sveitar- félögum í landinu," segir umboðsmaður og bendir á að Danir hafi lagt fram frumvarp til breytinga á lögum um embætti umboðs- manns danska þjóðþingsins. Þar sé gert ráð fyrir að felld verði úr gildi regla um takmark- anir á umfjöllun umboðsmanns um stjórn- sýslu sveitarfélaga og segir umboðsmaður Alþingis eðlilegt að Alþingi velti því fyrir sér hvort fara eigi sömu leið hér. Óskýrar heimildir fyrir þjónustugjöldum í ársskýrslunni vekur umboðsmaður einnig athygli Alþingis á því, að í málum, sem hann hafi haft til umfjöllunar og snerta ýmis kon- ar gjaldtöku, hafi það oft valdið vanda, að lög séu í mörgum tilvikum óskýr um þau þjónustugjöld, sem stjórnvöldum sé heimilt að taka, og að stundum sé ekki nægilega vandað til undirbúnings og útreikninga, þeg- ar að því komi að ákveða fjárhæð þjónustu- gjalda. Umboðsmaður kveðst fagna þeirri ákvörð- un samgönguráðuneytisins að endurskoða öll lagaákvæði um gjaldtökuheimildir, sem undir ráðuneytið og stofnanir þess falla. Hann er hins vegar ósáttur við viðbrögð umhverfisráðuneytisins við ábendingum hans varðandi gjöld, sem innheimt voru fyrir leyfi til hreindýraveiða. 'Ráðuneytið hafi ákveðið með stjórnvaldsfyrirmælum að gjöldin skyldu meðal annars renna til reksturs hreindýra- ráðs. Þessi ráðstöfun hafi verið heimiídar- laus, í fyrsta lagi vegna þess að hún studd- ist ekki við sérstaka lagaheimild og í öðru lagi vegna þess að hún fór beinlínis í bága við lagagrein, þar sem segir að kostnaður vegna eftirlits með hreindýrum skyldi greidd- ur úr ríkissjóði. Ráðuneytið hélt innheimtu áfram Umboðsmaður fjallaði um þessa óheimilu gjaldtöku í áliti árið 1992 og í nóvember árið 1993 óskaði hann upplýsinga um hvort ein- hverjar ákvarðanir hefðu verið teknar í tilefni af því áliti. í svari ráðuneytisins kom fram, að eining hefði ríkt um stjórn hreindýraveiða á Austurlandi fyrir utan þá kvörtun, sem álit umboðsmanns laut að og ráðuneytið hefði því talið afar óheppilegt að breyta stjórn hrein- dýraveiða sumarið og haustið 1993. Umboðsmaður skrifaði ráðuneytinu aftur bréf í fyrra og spurði hvort skilja bæri um- mæli ráðuneytisins svo, að gjaldtökunni hefði verið haldið áfram árið 1993, án þess að tryggð hefði verið nægjanleg lagaheimild til að verja gjöldunum til að greiða kostnað af hreindýraráði og kostnað við tiltekin verkefni veiðistjóraembættisins. I svari ráðuneytisins var ítrekað að óheppilegt hafi verið talið að breyta stjórn hreindýraveiða árið 1993, þar sem fyrirhugað hafi verið að leggja fram á Alþingi þá um haustið frumvarp til laga um vernd, friðun og veiðar villtra dýra, sem hafi verið gert. Skiptir engu hvað er „heppilegt" Um þessi svör segir umboðsmaður: „Ef stjórnvald hefur ekki viðhlítandi lagaheimild, er því óheimilt að heimta gjald af borgurunum og skiptir ekki máli, þótt stjórnvöld telji slíka gjaldheimtu „heppilega". Það samrýmist því hvorki nefhdri grundvallarreglu íslenskrar stjórnskipunar né vönduðum stjórnsýsluhátt- um, að umhverfisráðuneytið skuli hafa haldið áfram óbreyttri ráðstöfun umrædds gjalds, án þess að hafa til þess viðhlítandi lagaheim- ild, sérstaklega þegar þess er gætt, að í fram- angreindu áliti mínu hafði athygli ráðuneytis- ins verið vakin á því, að ráðstöfun gjaldsins hefði ekki lagastoð og færi í bága við lög."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.