Morgunblaðið - 18.12.1996, Page 33

Morgunblaðið - 18.12.1996, Page 33
MORGUNBLAÐIÐ LISTIR MIÐVIKUDAGUR 18. DESEMBER 1996 33 Ófyrirleitin og hógvær BOKMENNTIR Ljóö TILVISTARHEPPNI eftir Margréti Lóu Jónsdóttur, Marló, 1996 - 68 bls. SKÁLDSKAPUR er í eðli sínu spurning og skáldið spyrjandi auga. Það er einkenni góðra skáldverka að vekja fremur spurningar og leita svara en að vera svarið sjálft. Les- endur geta að sjálfsögðu fundið svör í skáldritum en þau er þá oftast nær afleidd enda er skáld- skapur ekki einungis veruleiki heldur einnig ímynd veruleika sem les- endanna er að endur- skapa. Flest skáld hljóta því með einhveijum hætti fyrr eða síðar að fjalia um samband sitt og sköpunarverks síns ein- mitt vegna þess að það er þeim ekki síður undr- unarefni en lesendum. Alveg eins og sjómenn spyija um eðli starfs síns, kvóta, veiðarfæri, vinnubrögð og fiskgengd hljóta skáld að velta fyrir sér skáidskapn- um, innblæstrinum, forminu og hinu ljóðræna í manninum. Það er hins vegar sjaldgæfara að þau leggi und- ir þá umfjöllun heila ljóðabók. En það gerir Margrét Lóa Jónsdóttir með bók sinni Tilvistarheppni. Vitaskuld er margt meira í þess- ari bók en spurningar um ljóð, ljóð- form og innblástur. í leit sinni að svörum við eðli Ijóðsins kemst skáld- ið nefnilega að því að ailt er „ljóð- rænt og myndrænt" ef út í það er farið. Ljóðabókinni skiptir Margrét markvisst upp í sex ljóðaflokka sem hver um sig hefur sín sérkenni en tengjast þó meginefni ljóðabókarinn- ar. Sumir fjalla um ástir, aðrir um eilífðina og efann en fyrirferðar- mestur og ef til vill einnig átaka- mestur er síðasti bálkurinn um Draumey sem er einhvers konar annað ljóðsjálf bókarinnar. Hún er „í senn ófyrirleitin / og hógvær" en upplifir skáldskapinn sem lífið í miklu návígi. Hún er „tvífari sjálfs þín“ eins og segir í kvæðinu: Hún er þú þegar þú öðlast lífshamingjuna. Þú þegar þú glatar öllu sem þú átt. Þú í góðra vina hópi. Þú á sólríkum degi. Þú þegar þú deyrð. Þú að hugsa um mennina og heim- inn. Mér finnst þessi Ijóðabók Margr- étar Lóu vel heppnuð í mörgu tilliti. Hún færir okkur ef til vill ekki nýjan skilning á eðli ljóðsins. Efnistök skáldkonunnar eru heldur ekki frum- legri en gengur og gerist og mynd- sköpun hennar hefur jafnvel stund- um verið glæsilegri. En hún tekst á við ljóðið og sjálfa sig í Ijóðinu og úr þeim átökum sprettur fijór skáld- skapur sem vekur margs konar spurningar. Margrét teflir gjarnan fram and- stæðum í ljóðum sínum. Annars veg- ar er heimur skipulags, sjálfstjórnar sem hún tengir ytra formi, vissu og handfestu veruleikans. Á sviði ljóð- listarinnar væri slík handfesta hin gráa kenning ljóðgreining- arinnar þar sem stagl- ast er á „íróníu / meta- fóru og allegóríu". Á hinn bóginn blasir við okkur veröld óvissunar þar sem sannleikurinn „ er hreint ekki til / aðeins misfögur blæ- brigði lyginnar", heim- ur tiifinninga og mennsku. í ljósi þess- ara andstæðna spyr skáldkonan: „Mark- vissar setningar? / Ómarkvissar mann- verur?“ Hinn ijóðræni veruleiki er því ekki fyrst og fremst orð sem vísa okkur veginn heldur tjáning á innstu veru sem í sjálfri sér er sundruð og vega- laus: Ljóð eru ekki orð Ljóð eru að minnsta kosti djúpgrænt vatn - Fjarðamynni Skýjaflóki eða tungl sem aldrei sést. Trylltasta röddin í höfðum okkar? Sjúk þrá í djúpu fylgsni... Tilhlökkun eða hin bliðasta einsemd? Nei - Ljóð eru ekki orð! Ljóð eru raunar festingin sjálf Stjarna og stjarna En samt er ekkert sem vísar okkur veginn. Ljóðatexti Margrétar er léttleik- andi, útleitinn og opinskár þótt efni ljóðanna leiði hugann inn á við. Skáldkonan tekur sig heldur ekki allt of hátíðlega og skopast jafnvel að viðleitni sinni til að skilja og skil- greina. Eigi að síður er megintónn- inn alvarlegur og skáldskapurinn persónulegur og einlægur. En mikil- vægast er þó að bókin er uppfull af orðfimi og myndum sem kveikja spurningar og svör. Skafti Þ. Halldórsson Margrét Lóa Jónsdóttir Afmælisútgáfa í takmörkuðu upplagi, aðeins 100 stk í boði 5.000, króna afmælisafsláttur Nilfisk Silver ^onix HÁTÚNI6A REVKJAVlK SÍMI 552 4420 LUXUS- ÚTFÆRSLU, FRAMLEIDD í TILEFNI 90ÁRA AFMÆLIS SIILFISK Nilfisk Silver (£þccfaz íslemki ostminn er kominn á ostabakkann, þegar hann kórónar matavqcrðina - bræWur eða ðjupsteiktnr - eða er einþaððleqa settur beint í munninn Q/slemkur rsóketa í ktqð'ðotiu Frábær með fersfeu salati og sem snarl. ostababbann og með ifeexi og ávöxtum. <g/Aon&a (Sóétie Með feexinu, brauðinu og ávöxtunum. Mjög góður djúp- eða smjðrsteifetur. ©ðiascaqione Góður einn og sér og tilvalinn í matargerðina. (£ívitut kastali Með fersfeum ávöxtum eða einn og sér. ^foamembert Einn og sér, á ostababbann og í matargerð. £Jljómaostm Á bexið, brauðið, í sósur og ídýfur. <Q)tort -Q£)imon Ómissandi þegar vanda á til veislunnar. £líuxusifr{a Mest notuð eins og hún bemur fyrir en er einbar góð sem fylling í bjöt- og fisbrétti. Bragðast mjög vei djúpsteibt. <£Port £jalut Bestur með ávöxtum, brauði og bexi. Tilvalinn til matargerðar- í súpur, sósur eða til fyllingar í bjöt- og fisbrétti. Góöur einn og sér. 0"Pepperoneostur Góður í ferðalagið. (cplvítlauks Qpðtie Kærbominn á ostababbann, með bexi, brauði og ávöxtum. ISLENSKIR ^g.tlNAS?4

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.