Morgunblaðið - 28.11.1998, Blaðsíða 14

14 C LAUGARDAGUR 28. NÓVEMBER 1998
MORGUNBLAÐIÐ
nr.r, rí,
Ryð-eða
myglublettir í
jóladúknum
A. Hvað á að gera ef komnir eru
ryðblettir í fallega „spari“ jóla-
dúkinn?
B. En ef það eru komnir myglu-
blettir?
Svar: A. Ef um bómullar- eða
hördúk er að ræða þá má nota
sýrusalt á ryðbletti. Leysið upp 1
tsk. af sýrusalti í 'h I af sjóðandi
vatni. Dýfið blettinum í upplausn-
ina og skolið vandlega með
hreinu vatni. Gott er síðan að
þvo dúkinn. Svar B. Ef þvo má
dúkinn við 60° C eða 95° C þá
ætti það að duga til þess að fjar-
lægja mygluna. Ef um viðkvæm-
ari dúk er að ræða er gott að
nudda blettina varlega með
borðediki og hafið alltaf þurrt
undirlag. Dúkurinn er síðan
þveginn.
Sósan hleypur
í kekki
Þú ert að útbúa sósuna með
jólasteikinni og hún hleypur í
kekki. Hvað getur þú gert?
Svar: Það er best að sia sósuna
(hella henni á sigti). Ef þú þarft að
hita sósuna upp þá skaltu gera
það við hægan hita og bæta út í
mjólk/vökva ef þarf. l' hvíta sósu
myndir þú nota mjólk, í brúnar
sósur myndir þú nota vatn eða
soð.
Sósan of þunn
Sósan er alltof þunn og gestirn-
ir eru að koma. Hvernig á að
gera sósuna þykkari?
Svar: Þá er gott að nota maísmjöl
eða kartöflumjöl, þú hrærir hvort
sem er út í vatn (1 lítri af sósu þarf
5-6 tsk. af þykkingarefni sem
hrært er út í 5-6 msk. af vatni),
hitar sósuna að suðu og hellir
blöndunni út (og þeytir vel.
Þeyttur rjómi
Margir nota mikinn rjóma yfir
hátiðarnar. Hvað þarf að hafa í
huga svo rjóminn þeytist sem
best?
Svar: Bæði rjóminn og skálin sem
þeyta á í, þurfa að vera vel köld.
Ef settir eru 2-3 dropar af
sítrónusafa saman við þá þeytist
rjóminn enn betur. Hvernig er
best að geyma rjómann ef keypt
hefur verið of mikið magn?
Geymsluþol á rjóma í frysti er
nokkuð gott. Best er að frysta
nýjan rjóma og ekki taka hann úr
umbúðunum. Ef þú ætlar að
þeyta rjóma sem hefur verið fryst-
ur skiptir miklu máli að það sé
ekki allt frost farið úr honum, byrj-
ið að þeyta hann á meðan enn
eru ísnálar til staðar. Frystur rjómi
hentar einnig mjög vel í sósur,
súpur og ýmsa rétti.
★ Frönsk síáhihðíkaim
SIGURLÍNA Kristjánsdóttir
ásamt barnabarninu sínu,
Elínu Sjöfn Stephensen.

FRÖNSK súkkulaðikaka
Morgunblaðið/Golli
STÓRFJÖLSKYLDAN
kemir saman a jolaaag
„Við höfum þetta einfalt og bætum bara í
pottréttinn hráefni eftir því sem fjölskyldu
meðlimunum fjölgar,“ segir hún Sigurlína
Kristjánsdóttir, en stórfjölskylda hennar
hefur fyrir sið að hittast á jóladag.
#„Þrátt fyrir að við séum
um þrjátíu talsins viljum
við endilega halda í
þennan sið og hittast.
Þau okkar sem búa í rúmgóðu
húsnæði hafa skipst á að halda
jólaboðið og við systurnar höfum
hist á Þorláksmessu til að elda
pottréttinn."
Sigurlína segir að stundum fari
fjöldinn yfir 30 því sá sem býður
heim til sín er oft með fjölskyldu
maka síns líka.
„Allir hafa hins vegar mjög gam-
an af þessu jólaboði og vilja halda
áfram að hittast. Við höfum alltaf
þennan pottrétt og síðan koma all-
ir með köku og eftir matinn drekk-
um við því kaffi.“
Hún segir að fjölskyldan dansi
síðan í kringum jólatréð og syngi
jólasöngva.
Annáll til vina
Sigurlína segir að jólahaldið sé
annars hefðbundið að flestu leyti
nema hvað jólakortin hennar eru
óvenjuleg. „Ég bjó úti á landi um
skeið og þegar ég flutti síðan í
bæinn fannst mér ég þurfa að
skrifa vinum mínum hvað væri að
frétta héðan af okkur úr bænum.
Ég hóf því að skrifa nokkurs konar
annál ársins og hef haldið þeim
sið síðan, að senda öllum slíka
jólakveðju." Sigurlína segir að
nokkrir hafi tekið upp á því að
svara henni í sömu mynt og það
segir hún að sé mjög skemmti-
legt.
Við báðum Sigurlínu að gefa
okkur uppskrift að pottréttinum
og hún lumaði líka á góðri upp-
skrift að franskri súkkulaðiköku
sem dóttir hennar Halldóra
Traustadóttir kom með í fartesk-
inu frá Frakklandi fyrir nokkrum
árum.
Nautahöt í mubvínssósu
__________•' 1 laukur_____________
____________50 g smjör____________
_______350 g gott nautagúllas_____
____________'h tsk. salt__________
___________'A tsk. pipar__________
___________125 g sveppir__________
____________1 dl rauðvín__________
________ 2 dl rjómi_______________
sósulitur
Kjötið er skorið smátt og steikt létt
(sárinu aðeins lokað) í smáskömmt-
um á pönnu og síðan látið í pott.
Steikið sveppi og lauk og látið saman
við. Kryddið eftir smekk, bætið í
rauðvíni og rjóma og hitið að suðu.
Lækkið hitann og sjóðið í um 4-5
mínútur. Ágætt er að gera þennan
pottrétt einum eða tveimur dögum
áður en bera á hann á borð.
Frönsk súkkulMéa
____________200 g smjör_________
200 g suðusúkkulaði (Síríus)
______________4 egg______________
_____________3 dl sykur________
_____________1 dl hveiti______
_________100 g heslihnetur_______
flórsykur til skrauts
Bræðið saman smjör og súkkulaði og
kælið. Þeytið vel saman egg og sykur
og bætið síðan í vel kældu súkkulaðinu
og smjörinu. Síðast er hveiti og hesli-
hnetum blandað saman við. Setjið í tvö
20x20 sm kökumót eða eitt stórt mót
sem búið er að smyrja og hveitistrá og
bakið í 35 mínútur við 180°C. Stráið
flórsykri yfir og berið fram með þeytt-
um rjóma. Kakan á að vera blaut.
Mörkin 3 - S: 568-7477
opið lau. 10-16 ttl 20 dos
nfX réf. fjrrfr jófrrT
Harðir þurrk-
aðir ávextir
Uppáhalds jólasælgæti fjölskyld-
unnar inniheldur mikið af þurrk-
uðum ávöxtum. Ávextirnir eru
frekar harðir og klesstir. Hvað er
til ráða?
Svar: Gott er að setja ávextina i
heitan ofn í nokkrar mínútur. Einnig
hægt að nota örbylgjuofninn og þá
þarf miklu styttri tíma.
Geymsluþol eggja
Hvernig er best að geyma eggja-
rauðurnar þegar eingöngu eggja-
hvíturnar eru notaðar?
Svar: Það er alltaf best að frysta
það sem afgangs er, nema það
eigi að notast daginn eftir, þannig
haldast gæðin best. Það er hægt
að frysta heil egg, eggjahvítur og
jafnframt eggjarauður. Heil egg
eru þeytt létt saman fyrir frystingu
og í 5 egg er sett 1 msk. af sykri
og 1 -1 ’/a tsk. af salti. Eggjarauður
eru einnig þeyttar létt saman og
sama magn af sykri og salti sett
saman við. Eggjahvíturnar eru
frystar án sykurs og salts. Best er
að láta eggin þiðna hægt og ró-
lega (í (sskáp) og síðan þarf að
hafa í huga viðbætt sykur- og salt-
magn þegar tekið er mið af þeirri
uppskrift sem á að nota. Geymslu-
þol: 8-10 mánuðir við 18° C.
Eggjahvítur geymast betur en heil
egg og eggjarauður.
Kakan föst
í forminu?
Eflaust hefur einhver lent í því að
kakan sat föst í forminu, þrátt
fyrir að formið hafi verið smurt að
innan með smjörlíki/olíu.
Svar: Það hefur stundum reynst vel
að hvolfa forminu og þekja það
með viskastykki sem búið er að
vinda upp úr vel heitu vatni. Siðan
er að bíða þar til kakan losnar.