Morgunblaðið - 29.08.1999, Blaðsíða 2

2 SUNNUDAGUR 29. ÁGÚST 1999
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Sænskur sérfræðingur um slysavarnir á íslandi
Stórar áróðursher-
ferðir árangurslitlar
Nýr fram-
kvæmda-
stjóri
Gaums ehf.
KRISTÍN Jóhannesdóttir hér-
aðsdómslögmaður hefur verið
ráðin framkvæmdastjóri Fjár-
festingafélagsins Gaums. Gaum-
ur ehf. er eign-
arhaldsfjárfest-
ingarfélag sem
fjárfest hefur í
hlutabréfum,
fasteignum,
verslunar- og
veitingarekstri.
Meðal íyrir-
tækja sem
Gaumur á hlut
í eru Baugur
hf., Hard Rock
Café og Pizza Hut.
Hlutafélagið var stofnað árið
1989 og er í eigu Kristínar, Jóns
Ásgeirs Jóhannessonar, Jóhann-
esar Jónssonar og fjölskyldna
þeirra.
Kristín er fædd 1963 og lauk
stúdentsprófí írá Verslunarskóla
íslands árið 1983. Hún stundaði
nám við lagadeild Háskóla Is-
lands, útskrifaðist þaðan árið
1988 og öðlaðist réttindi til mál-
ílutnings fyrir héraðsdómi árið
1991. Kristín starfaði á Lögfræði-
stofú Tryggva Agnarssonar, hdl.,
frá 1988-1995. Þá stundaði hún
framhaldsnám á sviði viðskipta-
og lögfræði við háskólann í Árós-
um á árunum 1995-1999. Eigin-
maður Kristínar er Jón Garðar
Ögmundsson framkvæmdastjóri
og eiga þau tvær dætur.
úYÐirrsiÐ
NfTT OG &ETRA
BAOHUSIHAUST
MEÐ Morgunblaðinu í dag er dreift
blaði frá Baðhúsinu, „Baðhúsið,
heilsulind fyrir konur“. Blaðinu er
dreift á höfuðborgarsvæðinu.
MEÐ Morgunblaðinu í dag er dreift
blaði frá KSÍ, „Ísland-Andorra og
Úkraína".
Eftir að búið var að prenta blaðið
kom í Ijós slæm villa á forsíðu þess,
en þar víxluðust nöfn Úkraínu og
Andorra. Leikurinn við Andorra
verður 4. september og við Úkraínu
8. september, eins og kemur raunar
fram inni í blaðinu. Beðist er vel-
virðingar á þessum mistökum.
STÓRAR áróðursherferðir til að
vinna gegn ákveðnuni tegundum
slysa bera að jafnaði lítinn árang-
ur, en löggjöf um slysavarnir hefur
að jafnaði dugað vel á Norðurlönd-
um. Árangursríkast er að vinna
samræmt að slysavörnum á öllum
sviðum innan einstakra sveitarfé-
laga, og virkja íbúa þeirra í starf-
inu.
Þetta kom fram í máli dr. Leif
Svanströms, sem er þekktur
sænskur sérfræðingur á sviði
slysavarna, í fyrirlestri hans á nor-
rænni ráðstefnu um slysavarnir
sem haldin var á vegum Slysa-
varnafélags íslands og stóð frá
fimmtudegi fram á laugardag.
Svanström hefur beitt sér fyrir
því að upplýsingagjöf um slysa-
varnir verði samtvinnuð við hvers
kyns starfsemi í sveitarfélögunum,
allt frá ungbarnaskoðun, til skóla
og vinnustaða. Hann telur einnig
að íbúar sveitarfélaganna þurfi að
verða meðvitaðri um eigin hlut-
verk og ábyrgð í því að tryggja ör-
yggi sitt og barna sinna. Hann
segir að samtök um slysavarnir
þurfi að vinna nánar saman heldur
en þau gera yfirleitt nú. Svan-
ström segir í samtali við Morgun-
blaðið að þar sem þessum aðferð-
um hafi verið beitt á undanförnum
árum, sem er einkum á Norður-
KVIKMYND Sólveigar Anspach,
Hertu upp hugann, eða Haut les
Coeurs!, er sýnd á sérstakri boðs-
sýningu í kvöld í Háskólabíói þar
sem Sólveig verður viðstödd og
kynnir myndina. Mynd Sólveigar
hefur hlotið einróma lof gagn-
rýnenda en hún fjallar um unga,
ófríska konu sem greinist með
krabbamein. Myndin er byggð á
reynslu Sólveigar sjálfrar er hún
glímdi við krabbamein fyrir
nokkrum árum. Sólveig er fransk-
ur kvikmyndagerðarmaður sem al-
in er upp í París. Hún á íslenska
móður og bandarískan föður.
Franskir gagnrýnendur spá Sól-
veigu vænlegri framtíð sem kvik-
löndum en einnig til dæmis í
Ástralíu, Nýja-Sjálandi, Austur-
ríki og Kanada, hafi náðst mikill
árangur í því að draga úr slysa-
tíðni.
Herferðir gegn unglingadrykkju
gagnslausar
Svanström segist hafa safnað
upplýsingum um að minnsta kosti
fimm hundruð rannsóknir á slysum
og slysavörnum, til að búa til vís-
indalegan grunn til að byggja
ákvarðanir um slysavamir á. „Ein-
stakar, einangraðar upplýsinga-
herferðir eða einstök námskeið, til
dæmis fyrir unglinga, virðast sam-
kvæmt rannsóknum ekki hafa nein
áhrif. Sem dæmi má nefna herferð-
ir gegn áfengisneyslu unglinga,
sem mörg lönd hafa staðið fyrir.
Um 30-40 rannsóknir eru til á ár-
angri þeirra, og flestar þeirra sýna
engin áhrif á áfengisneyslu ung-
linga. Það sem er enn verra er að
fimm rannsóknir sýna að herferð-
irnar hafi haft þveröfug áhrif mið-
að við það sem ætlast var til, að
þær hafi valdið aukinni áfengis-
neyslu.“
Svanström segir mikilvægt að
vísindalegar athuganir séu hafðar
til hliðsjónar þegar teknar eru
ákvarðanir um fyrirbyggjandi að-
gerðir, sérstaklega þegar haft er í
myndaleikstjóri í gagnrýni þeirra á
myndina Hertu upp hugann. Gagn-
rýnandi La Libération segir mynd-
ina vera eftir tvær konur í stríði; að
Sólveig og aðalleikkonan Karin Vi-
ard hafi sagt þessu erfiða umfjöll-
unarefni stríð á hendur, auk þess
sem leikstjórinn reyni hvergi að
leyna því að sagan sé sjálfsævi-
söguleg.
Gagnrýnandi Le Monde segir að
Sólveigu hafi tekist að gera meló-
dramatíska mynd með því að kveða
niður ýkjurnar og gæða myndina
beiskum veruleikanum. Þannig
takist henni að halda fólki tilfínn-
ingalega á tauginni án þess að fara
yfir strikið og hún hafi gert sérlega
huga hversu kostnaðarsamar þær
eru að jafnaði.
Kröfur um öryggi aukast en lög-
gjafinn varkár
Svanström segir að notkun reið-
hjólahjálma sé ágætt dæmi um svið
þar sem löggjöf geti haft mikil
áhrif, en upplýsingaherferð aðeins
takmörkuð. ,Ánnað dæmi sem er
nærtækt fyrir Islendinga eru tak-
markanir á hitastigi vatns sem
kemur í heimahús. Starfsbræður
mínir á Islandi hafa bent mér á að
þetta sé vandamál á Islandi. I
þessu sambandi er hægt að beita
löggjöf, og margar vísindarann-
sóknir sýna að sú aðferð er árang-
ursrík."
Svanström segir að löggjöf sé
ekki síst árangursrík á Norður-
löndum vegna þess að Norður-
landabúar bera yfirleitt virðingu
fyrir lögunum, ekki vegna ótta við
refsingar, heldur vegna annarra
samfélagslegra þátta. „Löggjafinn
reynir yfirleitt að miða löggjöfina
við það hvaða reglum sé raunhæft
að búast við að þegnarnir fylgi.
Mér hefur reyndar sýnst að stjórn-
málamenn hafi á undanfömum ár-
um orðið varkárari í þessum efn-
um, en á sama tíma aukast kröfur
fólks um að umhverfi þeirra sé ör-
uggt.“
vel heppnaða kvikmynd um sam-
einingu konu og manns gegn nátt-
úrunni sem birtist í formi tvíeðlis
og útbreiðslu hins illa.
Eftir sýninguna í kvöld halda
flytjendur og höfundur tónlistar í
kvikmyndinni tónleika í klúbbi
Kvikmyndahátíðar á Sólon Is-
landus.
Mánudaginn 6. september næst-
komandi verður ein sýning á Hertu
upp hugann, en eftir að Kvik-
myndahátíð lýkur fer myndin í
dreifingu og verður tekin til al-
mennra sýninga. Heimildarmynd
Sólveigar, Upp með hendur! eða
Que personne ne bouge! verður
sýnd á morgun á Kvikmyndahátíð.
Lífræn framtíð
►Á Islandi líkt og annarsstaðar í
Evrópu spyrja neytendur í sí-
auknum mæli eftir lífrænum land-
búnaðarafurðum og æ fleiri bænd-
ur snúast til slíkra búskapar-
hátta. /10
Dómurinn í
Thulemálinu
► Nyi-up harmar nauðungarflutn-
inga en biðst ekki afsökunar. /24
Að ferðast í
framandi löndum
► Kristín Loftsdóttir dvaldist nær
ár hjá hirðingjum í Níger við
mannfræðirannsóknir. /26
Þjóna ekki hégóma
►Viðskiptaviðtalið er við Báru
Magnúsdóttur hjá Jazzballetskóla
Báru. /30
►l-24
Draumaveröld í
djúpunum
► Davíð Sigurþórsson hefur kaf-
að í suðurhöfum í sex ár, síðustu
þijú árin í hafinu við Taíland og
Burma. /1&2-5
Stáltaugar og
keppnisskap
►Á norrænu móti í Tívolí i Kaup-
mannahöfn hlaut Hannes Hlífar
Stefánsson heiðurstitilinn Skák-
maður Norðurlanda næstu tvö ár-
in. /6
Þar danslagið dunaði
og svall...
►Tónlistarveisla á Broadway í til-
efni aldamóta. /12
C FERÐALÖG
► l-4
Rómantík á Minni-
Mástungu
► Þurfum öll að láta dekra við
okkur. /2
Mexíkó
► Uppáhaldsveitingastaður Pat-
riciu Valdes er Segura Valdes. /4
D BÍLAR
► 14
Evrópskir hönnuðir
með frjálsar hendur
► Evrópubúar eru í fararbroddi
nýrrar hönnunar. /2
Reynsluakstur
► Multipla með marga góða eigin-
leika. /4
Eatvinna/
RAÐ/SMÁ
► l-24
Ráðstefna um net-
tölvur nútímans
►Ákveðið afturhvarf að verða. /1
FASTIR ÞÆTTIR
Fréttir 1/2/4/8/bak Brids 50
Leiðari 32 Stjörnuspá 50
Helgispjall 32 Skák 50
Reykjavíkurbréf 32 Fólk í fréttum 54
Skoðun 34 Utv/sjónv. 52,62
Minningar 38 Dagbók/veður 63
Myndasögur 48 Mannl.str. 14b
Bréf til blaðsins 48 Dægurtónl. 22b
í dag 50
INNLENDAR FRÉTTIR:
2-4-8-BAK
ERLENDAR FRÉTTIR: 1&6
Kristín Jó-
hannesdóttir.
Morgunblaðið/Einar Falur
Sólveig Anspach og aðalleikkona myndarinnar, Karin Viard, á Kvikmyndahátíðinni í Cannes síðastliðið vor.
Hertu upp hugann
frumsýnd á Islandi