Morgunblaðið - 29.08.1999, Page 30

30 SUNNUDAGUR 29. ÁGÚST 1999
MORGUNBLAÐIÐ
ÞJÓNA EKKIHÉGÓMA
VIÐSKIPnAIVINNULÍF
Á SUNNUDEGI
► Bára Magnúsdóttir hefur rekið Jazzballetskóla Báru um
árabil og seinni árin, er líkamsræktarbylgja hefur farið um ís-
lenskt þjóðfélag eins og eldur í sinu, hefur Bára haldið sér-
stöðu og sérkennum fyrirtækisins án þess að verða undir.
Þvert á móti hefur hún sótt í sig veðrið og er kannski einn af
hornsteinum umræddrar bylgju hér á landi. Morgunblaðið hitti
Báru í vikunni og ræddi við hana um tilurð fyrirtækisins, vöxt
þess og viðgang og hvað framtíðin getur borið í skauti sér.
Morgunblaðið/Sverrir
Nóg að gera hjá JSB.
eftír Guðmund Guðjónsson
ÁRÁ Magnúsdóttir er
fædd á Akranesi 6. mars
1947. Hún telur sig samt
Reykvíking þrátt fyrir
upprunann og þá staðreynd að hún
sé búsett í Garðabæ. Eiginmaður
hennar er Ágúst Schram og eiga
þau eina dóttur, auk alls fjögurra
bama af fyrri hjónaböndum. Bára
fór „mjög ung“ út í balletnám og
það sem hún lagði þaðan út í var
„blanda af hugsjón og veruleika",
eins og hún kemst að orði.
„Eg kem úr dansinum og mig
langaði til að setja á stofn djassball-
ettskóla. Djassballett var ekki sér-
stök grein í þá daga. Það voru engir
kennarar og litla kennslu að hafa.
Þetta var því kannski nokkuð lang-
sótt, að vera í æsku og ungdómi sín-
um standandi frammi fyrir því að
enginn virtist hafa þörf fyrir það
sem ég taldi mig hafa upp á bjóða. í
raun má segja að ég hafi þurft að
búa mig til. Og þó að fólk hafi yfir-
leitt ekki talið vera framtíð fyrir
djassballett þá var ég full af eld-
móði og mikið í mun að hæfileikar
mínir, áhugi og vilji gætu orðið ein-
hverjum að liði. Þetta var alls ekki
auðvelt, að sannfæra ungar stúlkur
og foreldra þeirra um að það væri
einhver framtíð í þessu,“ segir Bára
um fyrstu þreifingamar, sem áttu
sér stað fyrir um 35 árum.
En, áður en lengra er haldið,
hvað er djassballett?
„Djassballett er afsprengi af
kiassískum ballett og það era mörg
nöfn í gangi, „módem“, „póst-
módem“ , nútímadans og fleira og
fleira. Það má kannski segja að það
sé allt nema kannski Svanavatnið.
Nýsköpun, frjáls sköpun, eiginlega
er djassballett skáldskapur. Þetta
er eiginlega skáldagáfa.
Ballett er ung listgrein hér á
landi. Þegar ég byrjaði í ballett-
skóla Þjóðleikhússins sex ára hnáta,
þá var hann á sínum fyrstu áram.
Að vísu voru nokkrir einkaskólar
byrjaðir eins og Ballettskóli Sigríð-
ar Armann og á undan henni Asta
Norðmann og fleiri. En af þessu má
sjá að ballett á íslandi er lítið eldri
en ég sjálf. Frjáls danssköpun er sí-
breytileg og í stöðugri þróun, og
vissulega höfum við hjá JSB þurft
að fylgjast vel með hvað er að ger-
ast í heiminum. Það sama má segja
um líkamsræktina, hún er sífellt að
fitja upp á ýmsum nýjungum, mis-
góðum, en við kennarar hjá JSB
höfum haldið okkur við þann grann
sem við teljum bestan, sem hefur
mótast mikið af okkar reynslu og
kunnáttu frá dansinum."
Þetta er þá ekki bara skóli?
„Þetta byrjaði sem skóli og
þannig var það fyrram, en nemend-
ur mínir vora með fyrirheit frá mér
um að geta starfað við kennslu að
einhverju leyti að minnsta kosti og
fyrirtækið breyttist því í þjónustu-
og líkamsræktarstöð fyrir konur og
er því í dag tvískipt, djassballett-
skóli og þjónustu- og æfingastöð
fyrir konur. Það má segja að línur
hafi verið dregnar skýrar þegar lík-
amsræktin varð að iðnaði hér á
landi.“
Farið offari
„Hefur þú verið að eltast við
tískubylgjumar?
„Eg hef gætt þess að fyrirtækið
staðni ekki og fylgst vel með nútím-
anum. Hins vegar er stefna þessa
fyrirtækis mjög skýr og þó að lík-
amsræktarbylgjan hafi að mörgu
leyti verið til góðs, þá hefur hún
einnig farið út í öfgar að sumu leyti.
Einstakir staðir hafa stundum farið
offari þegar þeir hafa flaggað nýj-
ungum. Gert hluti sem stríða gegn
betri vitund ef menn stöldraðu við
og hugsuðu málið.“
Hvað áttu við með því?
„Eg þjóna ekki hégóma á borð við
alls konar tískubólur bara til að
koma með eitthvað nýtt. Það verður
að vera nýtilegt og gera gagn.
Mannslíkaminn hefur lítið breyst í
gegn um aldirnar, og grannþekking
á því hvemig vöðvar starfa og vinna
breytist ekki frá ári til árs. En auð-
vitað fylgjumst við með tíðarandan-
um og tökuminn nýjungar til að
krydda tilverana. Sumt af því sem
hefur komið inn er of einhæft sé það
notað eingöngu, sem dæmi má bæði
nota „spinning" og palla. Þetta er
mjög góð viðbót í bland við aðrar
tegundir líkamsræktar. Alls konar
fólk, mismunandi vel þjálfað fer í
pallatíma og/eða „spinning" mörg-
um sinnum í viku og verður von-
svikið af frammistöðu sinni þegar
það bólgnar á fótum og fær verki í
bak mjaðma og hnjáliði. En að mínu
áliti er það af því að það ofgerir
þessar tegundir æfinga. Það sem
fólk þarf að gera sér grein fyrir
þegar það velur sér líkamsrækt, er
hvert markmið þess er og hvert er
líkamlegt ástand þess.“
Hjálpið þið til?
„Já, fólk getur fengið slíka þjón-
ustu hjá okkur. Við erum með sér-
hannaða þjónustu fyrir konur. Það
verður að vera þannig, fólk kemur
með margs konar forsendur í lík-
amsrækt. Það vill minnka sig eða
stækka sig og þá gefur augaleið að
það sama á ekki við fyrir alla og
röng meðhöndlun getur jafnvel gert
vandamál að verra vandamáli."
Þú talar bara um konur, eru eng-
ir karlar að svitna hérna?
„Nei. í upphafi vora gefin loforð
um að karlar gætu komið hingað og
fengið sína tíma. Við eram meira að
segja með tvöfalda búningaaðstöðu.
En þá komu bara fleiri konur.
Fyrstu tímarnir byrja hér klukkan
7.40 á morgnana og þeir síðustu
21.10 þannig að húsnæðið er gjör-
nýtt.“
70% halda áfram
Hvaða konur koma til ykkar?
„Það er ansi breiður hópur. í
djassballettinum eram við með allt
niður í böm. Það má kannski segja
að líkamsræktarstöðvamar séu með
meira af yngsta fullorðna fólkinu,
18-20 ára hópinn, en upp úr því er-
um við með fólk fram eftir öllum
aldri og hér era konur yfir sjötugt
innan um sér miklu yngri konur. Eg
nefndi 18-20 ára hópinn, við eram
líka að fá til okkar stúlkur niður í
16-17 ára, oft með aðkallandi vanda-
mál vegna holdafars. Það má segja
að allir fái sama ráðið, s.s. að ekki sé
aðeins um hreyfingu að ræða, það
þurfi einnig að taka á mikilvægum
þáttum á borð við mataræði og við-
horf. Fólki er sagt að það geri sjálft
kröfur til sín og breyti í samræmi
við það. Mér telst til að 70% þeirra
sem til okkar koma, haldi áfram í
einhvers konar líkamsrækt."
Hefurðu tölu yfir hvað margar
konur hafa sótt þjónustu og þjálfun
til þín?
„Eg get sagt þér, að inn í þetta
hús koma um 400 manns á hverjum
degi. Þá man ég, að einu sinni þegar
við voram í kjallaranum í Suðurveri,
þar sem við vorum í 28 ár, þá var ég
komin með yfir 20.000 nöfn. Það var
Það má kannski
segja að það sé
allt nema kannski
Svanavatnið. Ný-
sköpun, frjáls
sköpun, eiginlega
er djassballett
skáldskapur.
eiginlega orðin ástríða hjá mér að
safna þeim saman og það bættust
bara við nýjar og nýjar skúffur.
Þetta var eins og ég kom að áðan,
allt frá bömum í djassballett til
eldra fólks í líkamsrækt. Síðan, þeg-
ar tölvuöldin gekk í garð, þá tapaði
ég þræðinum, en gaman væri að
safna þessu saman aftur. Það ætti
að vera hægt því þetta fyrirtæki
hefur aldrei misst úr ár. Djassball-
ett fer í og úr tísku, en aldrei svo að
við höfum þurft að draga saman
seglin.
Nú um stundir eram við ein á
okkar sviði, en ég held samt að
dansinn sé að komast aftur í tísku.
Það er uppsveifla hjá Dansflokkn-
um og sumir nemenda minna eru
famir til Evrópu í meira nám. Þá
ber æ meira á því að dansarar séu
fengnir til að auka við þjálfun
íþróttafólks. Þar era tveir hópar
sem oft hefur greint á um þjálfun.
Dönsurum hefur t.d. ekki þótt
íþróttafólk nægilega vandvirkt í
þjálfun og nú dregur saman í skoð-
unum, dansarar hafa t.d. verið
fengnir til að sjá um viðbótarþjálf-
un, t.d. hjá fimleikafólki. Erlendis
er það í tísku að stunda tíma hjá
dansara og í New York fær fólk sem
er orðið þreytt á tækjasölunum sér
dansara sem einkaþjálfara. Rótin að
þessu er, að dansarar hafa fallegri
hreyfingar en aðrir, styrkur og
þokki haldast þar í hendur og það
þykir æ eftirsóknarverðara.
Liðiu- í þessari þróun er, að nú er
unnið að því að koma á fót Listdans-
deild innan Listaháskólans, bæði
kennara- og dansarabraut. Örn
Guðmundsson skólastjóri er þar að
vinna gott starf. Eins og ástandið er
núna, fá þær sem hafa útskrifast
hjá mér sem kennarar inngöngu í
Dansráð íslands."
Leiðinleg þjóðarsál
Hvað með alla þessa sali og staði
sem keppa um viðskiptavinina, er
þetta miídll og illfær frumskógur?
„Það er mikil samkeppni og mér
fínnst eins og hún hafí náð einhvers
konar hámarki. Að minnsta kosti
vona ég það, því mér hefur fundist
þjóðarsálin alver sérlega leiðinleg,
ekki bara í undirboðum líkamsrækt-
arstöðva heldur bara í þjóðfélaginu
almennt síðustu árin.
Það er eins og það sé ekki lengur
hægt að gera einfaldan hlut eins og
að taka út gjaldeyri eða kaupa bens-
ín án þess að otað sé að þér derhúfu
eða einhverju öðru fánýtu drasli.
Stundum kveður svo ramt af þessu
að fólk man ekki almennilega hvað
það ætlaði sér að kaupa, því draslið
sem fylgir þessu er svo mikið. Þetta
er einhvers konar skammdegismat
og ekki góð skilaboð til æskunnar
sem tekur við landinu, að allt eigi að
fá fyrir lítið og betra að bíða eftir
tilboðinu.
Mér blöskraði svo þegar birtar
vora myndir af biðröðinni fyrir utan
Radíóbúðina, þessu fyrirtæki sem
hefur þjónað landsmönnum öll þessi
ár og lenti svo í ógöngum. Og þama
stóð fólk í röðum til að kaupa skrif-
borðin undan starfsfólkinu fyrir
engan pening. Eg get svarið það, ég
skammaðist mín þá fyrir að vera ís-
lendingur. Það er greinilega freist-
andi að tjalda til einnar nætur, en
þá er maður bara ekkert hérna á
morgun. Samt hef ég mikla trú á ís-
lendingum, þeir era fljótir að gera
vitleysumar, en líka fljótir að átta
sig og rétta sig af. Málið er held ég
að við flýtum okkur of mikið. Sjálf
held ég í gamaldagsgildin og bíð
þess að þau verði aftur ofan á.
I minni starfsgrein þar sem unnið
er með líkamann og heilsuna, það
dýrmætasta sem við eigum, era það
gæðin en ekki tilboðin sem eiga að
lokka.“