Morgunblaðið - 26.08.2000, Blaðsíða 8

8 LAUGARDAGUR 26. ÁGÚST 2000
FRETTIR
MORGUNBLAÐIÐ
Dagskrá Menningarnætur fór vel fram:
Sérann langar svo að læra að skjóta flugeldum og blása upp blöðrur, frú borgarstjóri.
Öryggismál í Jökulsárgljúfrum við Dettifoss
Haldi fólk si g á göngu-
stígum er því óhætt
FYRIR rúmlega viku beið ísraelsk
kona í gljúfrið við Dettifoss og beið
bana. Þjóðgarðsvörðurinn í Jökuls-
árgljúfrum segir að öryggismál hafi
verið rædd í kjölfarið en erfitt sé að
koma í veg fyrir að fólk hætti sér út-
af göngustígum. Þar sem stígurinn
liggur að gljúfurbrún er vel girt.
Við Dettifoss eru skilti á ensku og
íslensku þar sem ferðamönnum er
bent á að hættulegt geti verið að fara
nálægt gljúfurbrúninni og að þeir
sem fara út af merktum göngustíg-
um geri það á eigin ábyrgð. Sigþrúð-
ur Stella Jóhannsdóttir, þjóðgarðs-
vörður segir að þess sé gætt að
göngustígar Uggi talsvert frá gljúf-
urbrúninni. Á þeim stað þar sem
göngustígurinn fer næst brúninni er
útsýnisstaðurinn girtur með köðlum.
Hún segir að ekki sé búið að ræða til
hlítar hvort reistar verði fleiri girð-
ingar eða aðrar ráðstafanir gerðar til
að koma í veg fyrir að ferðamenn
hætti sér of nálægt gljúfrinu. Þar
sem Jökulsárgljúfur séu víða hrika-
leg sé erfitt að meta á hvaða stöðum
eigi að girða og hvar því skuli sleppt.
Ef mikið er girt sé hætt við því að sí-
fellt þyki ástæða til að girða meira.
Sigþrúður segir að ef stígar liggi ná-
lægt gljúfurbrún séu þeir staðir girt-
ir. Ef fólk heldur sig á göngustígum
eigi það ekki að vera í hættu.
Fyrir nokkrum árum urðu nokkur
óhöpp með skömmu millibili, m.a.
fótbrotnuðu tveir ferðamenn er þeir
gengu um grýtta urð. Síðan þá hafa
göngustígar við Dettifoss verið end-
urbættir. Sigþrúður segir að óhöpp-
um fækkað mjög í kjölfarið en erfitt
sé að koma algerlega í veg fyrir þau.
Sjónarmið grunnskólakennara
Þarf að ganga til
samninga strax
Guðrún Ebba Ólafsdóttir
MIKIL umræða
hefur verið um
kennaraskort í
grunnskólum landsins að
undanfömu og hafa yfir-
völd rætt þessi mál í
fjölmiðlum svo og skóla-
stjómendur. Guðrún
Ebba Ólafsdóttir er for-
maður Félags grunnskóla-
kennara. Hún var spurð
hvemig þetta mál horfði
við grunnskólakennurum
landsins.
„Þetta snertir grann-
skólakennara í starfi á
ýmsan hátt. í fyrsta lagi
þar sem era ráðnir leið-
beinendur, misjafnlega í
stakk búnir til að sinna
grannskólakennslu, þá
lendir það á grannskóla-
kennuram ólaunað að
segja þeim til, koma þeim inn í
starfið og aðstoða þá á ótal vegu
til þess að þeir geti axlað það að
kenna börnum í samræmi við lög
og aðalnámskrá grannskóla. Þar
sem ekki tekst að ráða leiðbein-
endur era grunnskólakennarar
oft á tíðum tilneyddir að taka á
sig mun meiri kennslu en þeir
geta með góðu móti. í þriðja lagi
þarf að fjölga í bekkjardeildum,
jafnvel slá saman bekkjardeildum
og allt þetta gerir það að verkum
að ýmsir aðrir þættir vega
þyngra í starfi kennarans en það
að sinna hverjum og einum nem-
anda eins og þörf er á.“
- Hverjar eru að þínu mati or-
sakir þess að svona illa gengur að
fágrunnskólakennara til starfa?
„Það era launin iyrst og
fremst. Skólamir era ekki sam-
keppnisfærir við frjálsa markað-
inn um starfskrafta og grann-
skólakennarar leita eðlilega í
betur launuð störf þegar launin
era svona lág. Ef ekkert verður
að gert núna þá sjáum við ekki
fyrir hverjar afleiðingamar
verða. Hve lengi haldast þeir
kennarar í starfi sem era með
þessar fjölmennu bekkjardeildir
og kenna, að ég vil segja, ómann-
eskjulega lengi í hverri viku
ásamt því að liðsinna ófaglærðu
fólki?“
- Kemur þú auga á leið í þess-
um vancia?
„Já, ég geri það. Samnings-
aðilar geta hafist handa nú þegar,
jafnvel þótt samningar við grann-
skólakennara séu ekki lausir fyrr
en um áramót. Þeir geta sest
niður og gert kjarasamning sem
tryggir skólunum eftirsótta, vel
menntaða og hæfa kennara."
- Hefur ástandið versnað mjög
mikið á skömmum tíma?
„Þetta ástand hefur stigmagn-
ast á undanförnum misseram.
Það er alveg ljóst að þörf verður
fyrir fleiri kennara á næstu áram.
Fyrir liggja útreikningar sem
sýna að til að mynda árið 2004
þurfum við 8% fleiri kennara en
störfuðu sl. skólaár og þá tel ég
með leiðbeinendur. En ráðning
leiðbeinanda getur aldrei verið
varanlegt ástand vegna þess að
lögin gera ráð fyrir
einungis tímabundinni
ráðningu og aldrei
meira en til árs í senn.
Þess vegna er ég al-
gerlega andvíg þvi
sjónarmiði sem fram hefur komið
að við eigum að sætta okkur við
ástandið eins og það er í dag
vegna þess að það sé hefð fyrir
því að ákveðið hlutfall þeirra sem
kenna í grannskólum sé ekki með
tilskilda menntun."
- Hvað þýða svona miklar
mannabreytingar í skólastarfí?
„Þetta kemur niður á þróunar-
starfi skóla. Á hverju hausti kem-
► Guðrún Ebba Ólafsdóttir
fæddist 1. ágúst 1956 í Norður-
Dakota. Hún ólst upp í Reykjavík
og tók stúdentspróf frá Mennta-
skólanum við Hamrahlíð 1956 og
B.ed.-próf frá Kennaraháskóla
íslands 1980. Hún hefur starfað
sem kennari að mestu frá náms-
lokum en var jafnframt for-
maður Kennarafólags Reykja-
víkur 1991 til 1994. Þá var hún
kosinn varaformaður Kennara-
sambands Islands en formaður
Félags grunnskólakennara var
hún kosin í nóvember 1999. Hún
á tvær dætur, HrafnhiUli og
Brynhildi Stefánsdætur.
ur svo og svo margt nýtt fólk
þannig að það tekur lengri tíma
að koma á festu og skólabrag.
Þetta getur skapað öryggisleysi
fyrir bömin en í öllu skólastarfi á
að hafa hagsmuni nemandans að
leiðarljósi. Við getum sagt sem
svo að þetta hafi alltaf verið
svona, við vitum að kennararnir í
skólanum reyna að bjarga þessu.
Ef markmiðið er orðið eingöngu
að manna skólana til að hafa ofan
af fyrir börnunum þá er illa kom-
ið fyrir menntun íslenskra barna.
Ef við hins vegar viljum að ís-
lenskur grannskóli standi undir
nafni sem góður skóli, ekki síðri
en gerist annars staðar í heimin-
um, þá tökum við á okkur rögg og
segjum: Hvað þurfum við? Við
þurfum að setja meiri peninga í
skólamálin og gefa skólanum for-
gang. Það hefur komið í ljós að
ráðamenn hafa skilning á ástand-
inu og vilja hækka laun kennara
en á bak við liggur óttinn við að
þetta hleypi af stað skriðu. Þá er
komið að spurningunni hvort
menn hafi kjark og þor til að
segja: Við ætlum að forða grann-
skólanum frá því að lenda aftur í
því sama og nú er uppi í flestum
skólum landsins. Það verður ekki
gert nema menn taki höndum
saman til þess að finna ásættan-
legar lausnir."
- Hvað eru að þínu mati ásætt-
anlegar lausnir?
„Félag grunnskólakennara
gekkst fyrir skoðana-
könnun í mars meðal
allra félagsmanna
sinna. Samkvæmt
niðurstöðum hennar
telja grannskólakenn-
arar að byrjunarlaun þyrftu að ná
180 þúsund krónum og meðaldag-
vinnulaun 230 þúsund krónur.“
- Er hugsanlegt að leysa málið
meðlægri tölum en þetta?
„Á það verður að reyna en eitt
er víst að fjárframlög til grann-
skólanna verða að aukast veru-
lega. Hitt er jafnvíst er kennsla
er þýðingarmikið starf og ætti að
vera vel metið í samfélaginu.
Byrjunarlaun
þyrftu að ná
180 þús. kr.