Óðinn - 01.08.1933, Qupperneq 38
94
ÓÐINN
var fermingarbarna-samkoma, haldin 7. júní. Hún var
sjersfaklega hátíðleg fyrir það, að þann dag voru
liðin lOO. ár frá því, er Tómas presfur Sæmundsson
fæddist. Ollum fermingarbörnum vorsins var boðið,
og var það fögur sjón að sjá þann fríða æskumanna-
hóp; voru einnig ýmsir heiðursgestir viðstaddir, og
þar á meðal sú mikla heiðurskona, frú Þórhildur,
dóttir sjera Tómasar, og fleiri ættmenn hans. Var
fögnuður og lyfting yfir samkomunni. í hvatningar-
ræðu til fermingarbarnanna var talað um sjera Tómas
Sæmundsson, og rakin helstu atriði æfi hans og starfs,
og dæmi hins einlæga þjóns Krists og hins mikla
ættjarðarvinar framsett, til uppörfunar hinni ungu
kynslóð.
Þá um vorið gengu skrif milli mín og stjórnar
K. F. U. M. í Kaupmannahöfn, að æskilegt væri að
jeg kæmi til Danmerkur á því sumri, til þess að ferð-
ast um meðal fjelaganna á ýmsum stöðum í Dan-
mörku og treysta með því sambandið milli fjelags-
málsins í Danmörku og á íslandi. V7ar svo afráðið
að jeg kæmi þá um sumarið. Ricard skrifaði mjer,
að útvegað hefði verið leyfi til aðjeg fengi far með
skipi því, er konungur kæmi á til íslands. Það sumar
ætlaði hans hátign Friðrik VIII. að heimsækja ísland,
ásamt stórum flokki Ríkisþingsmanna. Mjer gatst ekki
að þessu ráði, og fanst mjer að varla mundi jeg
njóta eins sjóferðarinnar sem ófrjáls gestur á kon-
ungsskipi, og óttaðist höfðingjasiði og hofmannabrag.
Þó mundi jeg hafa árætt að fara, ef hirðstjóri kon-
ungs hefði verið með í konungsförinni, því að hann
hafði ávalt verið mjer svo góður. En hann kom ekki,
og ákvað jeg því að fara með strandferðaskipinu
»HóIar«, sem átti að fara beint til Kaupmannahafnar
þann 1. september. —
í Reykjavík var undirbúningur mikill undir konungs-
móttökuna. Kom konungur þann 30. júlí, og var tekið
á móti honum með mikilli viðhöfn. Það var hrífandi
stund, er konungur landsins kom í land og fagnaðar-
ópin hljómuðu á móti honum. Veðrið þá daga var
hið yndislegasta og varla ský á lofti. Einn daginn
heimsótti konungur Holdsveikraspítalann. ]eg var, sem
prestur spítalans, kvaddur til að vera viðstaddur, í
hempu. Konungur skoðaði spítalann og ljet vel yfir.
Starfsfólkið var kynt konungi og var hann ljúfur og
ljettur í máli. — Mjer fanst þann tíma, er konungur
dvaldi hjer á landi, að einhver helgi hvíldi yfir öllu
við nálægð konungdómsins.
Skömmu áður en konungur kom, fjekk jeg heim-
sókn, sem snerti mig meira persónulega. Föðurbróðir
minn, ]óhannes Pjetursson, frá Lincoln country í
Minnisoía, kom hingað, eftir 25 ára dvöl í Ameríku.
]eg hafði ekki sjeð hann frá því er jeg var 10 ára.
]eg hafði heldur ekki haft neitt samband við frændur
mína fyrir vestan haf og vissi naumast, hvort þeir
voru lífs eða liðnir.
Það var einn dag, að sjera Magnús Þorsteinsson
á Mosfelli, kær vinur og bekkjarbróðir, kom og sótti
mig, því að jeg hafði lofað að tala við jarðarför barns
hans næsta dag. Við riðum svo upp með Hamrahlíð,
og sáum þá eitt af póstskipunum sigla inn, og heyrð-
um, er það bljes. Alt í einu segi jeg við sjera Magnús:
»Það skyldi þó ekki vera, að ]óhannes föðurbróðir
minn væri með þessu skipi«. — »Áttu von á honum?«
spurði sjera Magnús. — »Nei«, sagði jeg, »jeg skil
ekki í að mjer skyldi detta þetta í hug«. — Svo töl-
uðum við ekki meira um þetta og mjer datt það ekki
í hug framar. ]eg var um nóttina á Mosfelli, og skemti
mjer um kvöldið við hinn stóra drengjahóp prestsins.
Eftir jarðarförina næsta dag fór jeg heim. Mamma
sagði við mig: »Það hefur komið hjer maður að finna
þig, og er honum mjög hugarhaldið um að sjá þig«.
]eg spurði, hvort hann væri hjeðan úr bænum. Hún
kvaðst halda að hann væri kominn frá útlöndum.
]eg sagði: »Það er þó víst ekki ]óhannes föður-
bróðir minn!« — »Hvernig dettur þjer slíkt í hug,
heldurðu að hann sje á ferðinni?« — »Nei«, sagði
jeg, »en mjer datt þessi vitleysa í hug í gær, á leið-
inni upp að Mosfelli; en þú mundir líka hafa þekt
hann«. — »]á, auðvitað«, sagði hún. — Skömmu
síðar er mjer sagt að maður sje úti, sem vilji finna
mÍ9- ]eg fór út. Þar stóð fyrir hár maður og karl-
mannlegur. Hann gekk að mjer og heilsaði, og þjeraði
mig. »Eruð þjer sjera Friðrik?« spurði hann, og um
leið sá jeg eins og eitthvert gletnisleiftur í augum
hans, og þekti hann og sagði: »Velkominn ]óhannes!«
Þá hló hann, og þá komst það upp, að þetta voru
samantekin ráð þeirra mömmu, að leika svona á mig.
En jeg er ekki viss um, að jeg hefði þekt hann, ef
hugarburðurinn hefði eigi undirbúið mig. — Svo urðu
nú fagnaðarfundir og hann dvaldi hjá mjer nokkurn
tíma, áður en hann færi norður, þar sem hann ætlaði
sjer að dvelja vetrarlangt hjá ættingjum og fornum
vinum. Mjer varð þessi heimsókn til afarmikillar gleði.
Síðari hluta ágústmánaðar fór jeg að undirbúa
utanför mína. Hlakkaði jeg mjög til að sjá aftur vini
mína í Danmörku, eftir 5 ára fjarveru.
Þann 27. ágúst var mjer haldið skilnaðarsamsæti
í litla salnum í nýja húsinu. Þann dag hafði jeg
komið heim frá Danmörku fyrir 10 árum nákvæm-
Iega, eins og segir í lok »Undirbúningsáranna«. —
Voru þar ýmsar ræður haldnar og man jeg sjerstak-
lega eftir hinni hlýju og skemtilegu ræðu, sem ]ón
Helgason dócent hjelt, þar sem hæfilega var saman
blandað gamni og alvöru. Fjelagsmenn gáfu mjer
fagran göngustaf, gulli glæstan, en þau álög virðast
liggja á öllum stöfum, sem jeg hef eignast um
æfina, að jeg á einhvern veg glata þeim öllum. —
Þann 1. sept. lagði jeg svo út á haf með »Hólum«.
Hafði jeg þar miklum mun Ijúfari samfylgd, en jeg
hefði fengið á sjálfu konungsskipinu, því með mjer
á 2. farrými voru eitthvað 16 stúdentar, kunningjar
og vinir mínir, og farnaðist leiðin vel.
Hjer er lokið 1. bindi „Starfsáranna", og koma þau
innan skams út í bókarformi.
Ríkisprentsmiðjan Gutenberg.