Dagblaðið Vísir - DV - 14.04.1986, Blaðsíða 19

DV. MÁNUDAGUR 14. A,PRÍL 1986.
19
Menning
Menning
Menning
Menning
segja lesanda lrá högum þess all-
greinilega, maður vill vita hvar á
hnettinum það býr, við hvaða þjóð-
félagsaðstæður og á hvaða tíma. Hér
er ekki ævintýraheimur þjóðsög-
unnar, atburðir sem gerast í ímynd-
uðum heimi alls staðar og hvergi.
Eftirminnilegir atburðir eiga að ger-
ast, sem spegla veruleika þýðingar-
mikillar sögu, jákvæðar sem
neikvæðar persónur þarf að draga
upp sem verða eftir í huga lesand-
ans, svo að honum virðist sér koma
við það sem um er fjallað.
Hér er í öðru orðinu talað um
þriðja heiminn og í hinu Himalaja-
fjöll, sem er ekkert smáræðisland-
svæði.
Á baksíðu bókarinnar er höfund-
urinn kölluð viðurkennd dönsk
skáldkona. „Hún skrifar einkum
bama- og unglingabækur. Sögusvið
þeirra er gjama þriðji heimurinn -
á slóðum Dídíar og Púspu. - Hér er
skrifað af þekkingu, enda hefúr
María Thöger búið í þessum heims-
hluta um árabil."
En er nú hugtakið þriðji heimur-
inn ekki ærið óljóst og ónákvæmt?
Erum við ekki litlu nær um það
hvar sagan á að gerast? Og tímasetn-
ing hennar er ekki nákvæmari. Um
hvað fjallar svo þessi saga? Hún
gerist í þjóðfélagi þar sem allt virð-
ist velta á því að eignast karlkynsaf-
komendur. í þeirri eign fólst virðing
og ellistyrkur foreldramia. Telpur
vom lítils virði. Þó var reynt, jafh-
vel meðan þær vom enn í vöggu, að
kaupa sér fyrir trúlofún þeirra vin-
áttu eða önnur hlunnindi.
að beita öllum þeim kröftum sem
þeir eiga við sönginn (líklega til að
sýna hvað þeir séu sterkir), meira
áberandi en áður á þessum tónleik-
um. Ekki vegna þess að meira hafi
um þá verið en áður, heldur vegna
þess að í Langholtskirkju koma allir
svona hlutir alveg hræðilega glöggt
í ljós. Kraftakarlana er alltaf erfitt
að hemja, en þetta með gaurana sem
hanga eftir á ég óskaplega erfitt með
að skilja þegar Karlakór Reykjavík-
ur á í hlut, hafandi eitthvert albesta
og skýrasta slag af stjómanda hálfu
sem nokkur karlakór í veröldinni
hefur - það er að segja þegar aðal-
stjómandinn stendur á stjómpalli.
Á þessum afmælistónleikum vom
stjómendumir hvorki meira né
minna en fjórir þegar allt er talið.
Því er nú verr að þessir karlar sem
fyrir agnúimum standa skemma illa
fyrir öllu þvi sem vel er gert og það
er þó sem betur fer í miklum meiri-
hluta hjá Karlakór Reykjavíkur. í
nokkrum lögum bar ekki á neinum
agnúum og þau vom líka mjög fal-
lega sungin, eins og lög Ólafs
Þorgrímssonar, einkum Ó fögur er
vor fósturjörð, Vögguvísa Sigurðar
Þórðarsonar, Kirkjuhvoll og fleiri.
Að leggja rækt við góða, gam-
aldags karlakórshefð
Einsöngvaramir komu úr röðum
kórmanna eins og oft áður. Þama
sungu Friðbjöm bjarti tenór og
Hjálmar svarti bassi afar laglega og
úr röðum gamalla félaga hinn síungi
Ólafur frá Mosfelli sem gaf þeim
yngri og lærðari ekkert eftir. Þama
söng líka Hreiðar Pálmason, dugleg-
ur, en ekki að sama skapi söngvinn.
Söngur hans hefur aldrei náð að
hrifa mig og á víst ekki eftir að gera.
Sextíu ár em hvorki hár aldur né
langur tími þótt margt gott sé hægt
að afreka á þeim tíma. Karlakór
Reykjavikur sem lengi gegndi for-
ystuhlutverki í íslenskri sönglist
hefúr hlotið sömu örlög og aðrir
karlakórar, að þurfa að horfa upp á
óskabömin vaxa sér yfir höfuð og
næstu kynslóð þeirra, sem stundum
hagar sér eins og dekurböm með
einsöngvaragrillur, afgreiða karla-
kórsstarf með einu orði - gamaldags.
En það er þó ánægjulegt til þess að
vita að enn skuli vera til samtaka
hópur, og hann allstór, sem leggur
rækt við góða og gamaldags karla-
kórshefð og það með dágóðum
árangri. Skulum við bara vona að
svo verði að minnsta kosti önnur
sextíu ár.
EM
Ambáttir
Þegar þær vom fjórtán ára gat
ætt biðilsins gert til stúlkunnar
kröfu og látið hana þjóna sér, uns
hann gat stofnað heimili. Stundum
var mannsefnið ekkill eða gamall
skröggur sem hafði getað nurlað
saman kaupeyri til þess að láta föður
stúlkunnar, bróður eða ættingja
hafa. Sjálf varð stúlkan að láta sér
þetta vel líka. Ef hún ól manni sínum
ekki syni varð hún ambátt ættar
hans. Ef hún leitaði á náðir ættingja
sinna varð hún þræll þeirra og
einskis metin, Ef hún greip til þess
óyndisúrræðis að flýja var ekkert
líklegra en að hún lenti í höndum
glæpalýðs sem seldi hana í hóruhús.
Karlmenn fá kaldar kveðjur í þess-
ari bók.
Söguefnið sjálft er ósköp fátæk-
legt: Ung ekkja, sem ekki hefur alið
manni sínum son, og fjórtán ára
bróðurdóttir hennar dveljast sumar-
Bókmenntir
Jón úr Vör
langt uppi í fjöllum fjarri manna-
byggð og halda nokkrum skepnum
til beitar. Við sögu kemur villidýr
sem gerir þó ekkert annað af sér en
vekja ótta. En það er svo skotið af
þar til útsendu vamarliði. Ennfrem-
ur kemur drukkinn sonur nágranna-
konu sem hefur þá óþægilegu
náttúru að vilja nálgast ekkjuna
ungu með ótilhlýðilegum karl-
mennskuhug. Hún afgreiðir hann
með hnífsstungu í sjálfsvöm en er
svo kölluð til að hjúkra honum.
Karlmenn em vondir þjónar gimda
sinna, konur líknsamar.
Drekkur og slarkar
Þegar stúlkumar koma heim hefur
bróðir ekkjunnar, sem þrælkar hana
og stelur ekkjubótum hennar, selt
gömlum karli dótturina. Bróðirinn
er hið réttboma höfúð ættarinnar
vegna þess að hann er karlmaður.
Amma hans, móðir, kona, dóttir og
systir verða að sitja og standa eins
og hann vill. Hann drekkur og slark-
ar. Þær vinna. Sagan endar á því
að systir og dóttir flýja á náðir ein-
hverra trúarkerlinga uppi í fjöllum
sem kallaðar em nunnur.
Ekki myndi nú þessi danska skáld-
kona, eftir þessari sögu að dæma,
þykja snjall höfundur hjá okkur.
Það sem bjargar málinu hér er þýð-
ingin.
Maður veit auðvitað aldrei hvað
sú bók, sem maður er beðinn að
skrifa um, hefur að geyma fyrr en
hún er lesin til enda. En annaðhvort
þegi ég eða segi um bókina það sem
mér finnst. Otgáfa bóka er alvöru-
mál, og það er skynsamlegra að
endurpenta gamlar bækur fyrir nýj-
ar kynslóðir en láta þýða misheppn-
uð áróðursrit, jafnvel þótt þau eigi
að þjóna góðum málstað og vekja
samúð með undirokuðu fólki.
Jón úr Vör.
enda frábærar myndir
- eru væntanlegar á myndbandaleigur næsta fimmtudag.
WÍGHTSHIFTÓÐALFEÐRANIMATHETOUGHEST
MANINTHEWORLDTHUNDERALLEYTHEGREATGOLDSWIIMDLE
WARNER HOME VIDEO
mateit»<jaypayoft..

' .
^ " v x ' ;
amtmmMOa ■*»*xms**-*#'i*r
na*s**u*
Nightshift
Sprenghlægileg grínmynd meö vinsælustu gaman-
leikurunum vestanhafs. í aöalhlutverkum svo sem:
Shelley Long (leikur Díönu í Staupasteini), Michael
Keaton (leikur aöalhlutverkiö í Johnny Dangerously)
og Henry Winkler (þekktastur fyrir aö leika the Fonz
í Happy Days). Bráöskemmtileg mynd, sem allir veröa
aö sjá og ekki nú neitt múöur.
— — Qunnlaugason
FEDRANNA
Óðal feðranna
Ein besta og jafnframt umdeildasta íslenska myndin
til þessa. í myndinni er sagt frá hokri til sveita þar sem
ofríki kaupfélagsins fer ekki milli mála. Hér sjáum við
islenskt þjóölíf í hnotskum meö tilheyrandi mannlífs-
lýsingum. Þetta er í einu oröi sagt frábær mynd.
THE lOUGHEST
MANINTHEWORLD
TH£ TOUGHEST MANIN THE WOfiLD T „BflUISE 8RUBAKER
f W SM6STUIM HlCMflO A. ttmMAN M M^ VWCf«? IONO
pmcw M 0S« IBWflT •>—. Pfm 6UK* m JOH ««SRS
.. . .. w
The Thoughest Man in the World
Bruise Brubarker (Mr. T) er fyrrverandi landgöngu-
liði, sem hefur eytt frístundum sínum í aö hjálpa
vandræðaunglingum. Þegar á að loka félagsheimili
þeirra, vegna peningaskorts, eru góð ráö dýr. Til aö
komast yfir peninga tekur hartn þátt í keppni um nafn-
bótina „sterkasti maöur heims“. (Margir mima eflaust
eftir Mr. T í Rocky m.)
Thunder Alley
Stórkostleg mynd sem segir frá tveimur vinum, sem
lifa og hrærast i heimi tónlistarinnar. Eftir því sem
velgengnin vex magnast freistingamar sem veröa á
vegi þeirra. Þetta er 1. flokks mynd, sem fær okkar
bestu meðmæli, enda mynd sem enginn veröur svik-
inn af aö sjá.
The Great Gold Swindle
í þessari stórgóöu, áströlsku spennumynd fer saman
hnyttinn húmor og spennandi söguþráður sem fær
áhorfendur til aö gleyma stund og staö. Þessi mynd
er kennslubókardæmi um það hvemig á aö fram-
kvæma hinn fuUkomna glæp - næstum því. Mynd sem
enginn má veröa af.
Látið þessar myndir ekki fara fram hjá ykkur, spyrjið eftir þeim á myndbandaleigum næst ykkur.
ALLAR MEÐISLENSKUM TEXTA
Leikið réttaleiMnn-takið mynd fraTEFU
I TEFLI1
Tefli hf. Einkaréttur á íslandi fyrir
Warner Home Video
Sídumúla 23, 108 Reykjavík
S 91-68 62 50 / 68 80 80