Dagblaðið Vísir - DV - 02.06.1986, Blaðsíða 19

Dagblaðið Vísir - DV - 02.06.1986, Blaðsíða 19
DV. MÁNUDAGUR 2. JÚNÍ 1986. 19 Menning Menning Menning Menning Hnökralaus og fimin fljúgandí Listahátið í Reykjavik. Tónleikar Sinfóníuhljómsveitar íslands i Háskólabíói 31. mai. Stjórnandi: Jean-Pierre Jacquillat. Einleikari: Cecile Licad. Efnisskrá: Jón Nordal: Konsert fyrir hljóm- sveit; Sergei Rachmaninoíí: Konsert fyrír pianó og hljómsveit nr. 2 í c-moll op. 18; Antonin Dvorák: Sinlónía nr. 9 i e-moll op. 95. Þá er listahátíð hafin eina ferðina enn. Fráfarandi aðalstjórnandi hljómsveitarinnar, Jean-Pierre Jacquillat, brá sprotanum og fyrstu tónleikarnir hófust með Konsert eft- ir Jón Nordal. Það er heilmikið gert með Jón Nordal á listahátíð nú og er það bæði gott og verðugt. Jón hefur um árabil verið í forystusveit tónskálda okkar. Flutningur nýs verks frá honum hefur jafnan verið mikill viðburður. Ekki er síður þörf að gefa eldri verkum hans gaum og verður vonandi framhald á hjá forr- áðamönnum listahátíðar að gera íslensku tónskáldi góð skil á hverri hátíð. Konsert lék hljómsveitin prýðilega, þó heldur hlutlaust og án þess að leggja lífið og sálina í leikinn. Teknir með trompi Cecile Licad tók íslenska áheyr- endur með trompi. Hún lék Annan Rachmaninoff með þvílíkum glæsi- brag að jafhvel þó maður hafi heyrt þennan geysivinsæla konsert með ótal píanistum, hverjum öðrum betri, lá við að maður félli í stafi yfir henn- ar einstaka leik. Ekki er tækni hennar aðeins gjörsamlega hnökra- laus og fimin fijúgandi, heldur er stíllinn líka til þess beinlínis að töfra mann upp úr skónum. Hljómsveitin fylgdi henni vel eftir undir lipurri stjórn Jacquillat. Þó gætti hún sín ekki nógu vel í pianissimo þar sem hún átti til að yfirgnæfa hið hárfína spil einleikarans. Ekki beint uppnuminn Hafandi óminn af tékkóslóvak- ískum úrvals hljómsveitum enn í eyrum frá Vorinu í Prag, get ég ekki sagt að ég hafi orðið uppnuminn af meðferð hljómsveitarinnar okkar á Dvorák. Þó var heilmikill massi í hljómi hennar. En það skorti tölu- vert á blæbrigðaauðgina þótt ekki fari maður endilega að krefjast jafn- þanins leiks og hjá löndum tón- Cecile Licad á æfingu með Sinfóníuhljómsveit íslands. skáldsins. Englahornssólóna frægu í hæga kaflanum blés Daði Kol- beinsson mjög vel. Það hefur hann gert áður og brást ekki nú fremur en endranær. En dágóður slatti af leiðinlegum smávillum, jafnvel hjá tréblásurunum, eyðilagði heldur heildarmyndina og í leikinn vantaði þetta fínasta fína, því miður. Tónlist Eyjólfur Melsted Keppt í sívinsælli íþrótt í lokakaflanum kepptu menn í þeirri gamalkunnu íþrótt, sívinsælli hjá hljómsveitinni okkar, hver spilað gæti sterkast. Kraftur getur falist í fleiru en að spila firnasterkt, sem yfirleitt leiðir aftur til grófs leiks. Þetta er leiður ávani hjá hljómsveit- inni okkar, sem maður verður smám saman samdauna, eða ónæmur fyrir, þangað til maður kemst allt í einu til að hlusta á aðrar hljómsveitir sem geta gefið í án þess að þurfa endilega að reyna að feykja þakinu af tón- leikahöllinni. Eflaust á heyrð og DV-mynd KAE önnur skilyrði í Háskólabíói þarna hluta sakar en það sakaði ekki að gefa þessu gaum og stefna að því að laga áður en betra (vonandi) tón- leikahús rís. Aðsókn að þessum fyrstu, og á heildina litið ágætu, tón- leikum listahátíðar var skammar- lega dræm - auðir bekkir aftast í salnum þegar maður hefði vænst húsfyliis og jafnvel rúmlega það. Kannski var ekki búið að sannfæra landann um hversu stórkcstlegur píanisti Cecile Licad er. Vonandi var hér bara um einstaka tilviljun að ræða. EM Níunda listaveislan hafin Veðurguðirnir hafa sjaldan verið listahátíð sérstaklega hliðhollir og ekki breyttu þeir út af venjunni þeg- ar hátíðin var sett að Kjarvalsstöð- um á laugardaginn. Loft var hrannað og naprir vindar léku um Frú Jacqueline Picasso gengur í salinn aö viöstöddum framkvæmdastjóra listahátiðar, Hrafni Gunnlaugssyni, blaðafulltrúa hátíðarinnar, Birgi Sigurðs- syni, bandarisku sendiherrahjónunum og fleira fólki. DV-mynd: Bjarnleífur portið þar sem menntamálaráðherra, Sverrir Hermannsson, setti hátíðina. Kjarvalsstaðir hafa heldur aldrei verið rétti vettvangurinn fyrir setn- ingarathafnir af þessu eða öðru tæi, þvi þegar fjölmennt er á staðnum sér enginn hvað er að gerast. Viðstaddir verða að reiða sig á draugalegar raddir sem berast úr hátölurum alls staðar að. Samt má spurja sig hvort setning- arathafhir listahátíðar þurfi virki- lega að vera svona heimóttarlegar. Þarna var heiðursgestunum komið fyrir á garðbekkjum úti í portinu þannig að þeir sátu andspænis pont- unni, Klambratúni og gjólunni, meðan afgangurinn af boðsgestum stóð inni við, með nefið upp við gler- ið. Svo var allt í einu farið að spila á flygil inni við og heiðursgestirnir sneru þá bakinu i píanóleikarann, Martin Berkofsky, hafa tæplega heyrt mikið í honum. Og þegar búið var að halda heið- ursgestum svo lengi úti í portinu að þeir voru orðnir krókloppnir fór framkvæmdastjóri allt í einu að tala tungum, hljóp til frú Picasso með eggjárn og hersingin streymdi í átt að austursalnum með frúna í farar- broddi, væntanlega til að skera eða klippa á eitthvað. Er ekki hægt að snúa á veðurguð- ina við þessi tækifæri með því hreinlega að tjalda yfir Kjarvals- staðaportið og/eða loka þvi og nýta þannig plássið utan og innan húss til hins ýtrasta? Annars tók athöfnina blessunar- lega fljótt af. Menntamálaráðherra var gagnorður, tónlistarfiutningur- inn var mátulega langur og afhend- ing smásagnaverðlaunanna gekk vel fyrir sig. Það var góður leikur frá hendi listahátíðar, að koma út með 14 bestu smásögur keppninnar á bók á sjálfum opnunardeginum. Þannig gátu menn haft þær með sér heim til gera upp eigin hug gagnvart verð- launasögum þeirra Sveinbjörns I. Baldvinssonar, Guðmundar Andra Thorssonar og Úlfs Hjörvar. Síðan var hverjum og einum frjálst að ganga á milli salarkynna hússins og grandskoða hátíðarsýriingarnar eftir því sem múgur og margmenni leyfði. Gjafir eru oss gefhar. Níunda lista- veislan er hafin. Við munum fylgjast með henni eins og endranær. -ai Doris Lessing: Skáld- sagan lifir Það var ánægjuleg stund sem fólk átti með Doris Lessing í Iðnó 1. júní. Vorregnið baðaði strætin - og Doris Lessing ræddi af reynslu og þekkingu um starf sitt: ritun skáldsagna. Síðan menn fóru að hafa í Reykjavík sérstaka listahátið, hef- ur margan undrað hversu bók- menntirnar væru þar afskiptar, en öll áhersla lögð á að fá hingað til lands erlenda tónlistarmenn. Nú virðist sem hreyting sé orðin á. Og reyndar fyllsta ástæða til að gefa þvi gaum, hvort ekki væri viðeigandi að hafa á íslandi sér- staka bókmenntahátíð, fá út : hingað höfunda og senda bá viða . um land svo fleiri gefist kostur að i hlýða en þeim sem búa nærri Tjörninni í Reykjavík. - Maður hefur heyrt það af og ; til. sagði Doris Lessing, - að skáld- sagan væri dauðog búin að vera. Ég hef séð fyrirsagnir í blöðum þessá efhis. Og svo fylgja einhverj- ar vangaveitur í þessa veru. En veraieikintt segir aðra sögu. Hvar- vetna skrifar fólk skáldsögur. Og gæði þessarasagna eru í mörguni' tilvikum mikii. Fólk skrifar stöð- ugt um sitt umhverfi. Það skrifar vísindaskáldsögur. sögulegar skáldsögur og það skrifar stað- reyndasögur svona eins og Truman Capote gerði þegar hann skrifaði „Með köldu blóði". Doris Lessing byrjaði snemma að skrifa. Hún var víst ekki nema fjórtán, fimmtén ára þegar hún hætti í skóla, ákvað að annast sína menntun með böklestri undir eigin stjóra eftirleiðis. Síðan hefur hún verið sílesandi og sískrifandi. Hún : fæddist i Persiu (heitir fran núorð- . ið) árið 1919, var þar til fimm ára. . aldurs að foreldrar hennar fiuttu tíl Rhodesiu. í Rhodesíu ólst hún svo upp á afskekktri plantekru. kynntist högum afrískra verka- maruia og skrifaði seinna meir um þeirra veruleik af þekkingu og næmi. Dagskráin á Hstahátíð tókst vel. Magdalena Schram flutti fróðlegt erindi, tókst án efa að vekja for- vitni þeirra viðstaddra sem ókunnugir voru verkum skáld- konunnar fyrir. Lesarar lásu svo nokkra kafia úr verkum hennar, m.a. úr „Grasið syngur" í nýrri þýðingu Birgis Sigui-ðssonar. Og Bríet Héðihsdóttir flutti listavel sögukafla í eigin þýðingu. - Þegar ég kem á ókunnugan stað, kem tíl annars lands, teita ég uppi bóknienntir þeirrar þjóðir, les góða skáldsö^u vegna þess að i skáldsögum fínnur maður miklu meiri og betri upplýsingar um það umhverfi sem maður er lentur í, heldur en finna má í opinberum skýrslum, sagði skáidkonan og benti á, að lestur skáldsagna væri auðveldasta leiðin til að kynnast veroldinni. Það veitir vist ekki af hér úti á Islandi að benda okkur á svo aug- Ijós sannindi. "Við höfum víst sokkið svo djúpt í braúðstrit að við gefum okkur ekki túna til að sækja bókasöfnin eða kanna þær bækur senr við skreytum veggi okkar með. Og rithöfundar vorir og aðrir listamenn hafa ndg að gera við að mxdda sér utan í hina politísku fursta, mega ekki láta Ereppsnefhdarkosningar hvers- dagsins framhjá sér fara því ella missa þeir spón úr galtómum aski. Við þurfum fleira fólk hingað hversdags og á tyllidögum, fleira fólk eins og Doris Lessing til að benda okkur á til hvers skáldskap- ur er. -GG

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.