Dagblaðið Vísir - DV - 04.05.2002, Blaðsíða 46

Dagblaðið Vísir - DV - 04.05.2002, Blaðsíða 46
Helqarblað I>V LAUCARDAOUR 4. MAÍ2002 „Þetta eru svo stórar skepnur, stærri en menn sjá nokkurs staðar ájörðinni. Úti af Snæfellsnesi má til dæmis sjá steypireyðar, stærstu skepnur jarðarinnar. Það er enqu líkt þegar þessi stóru dýr koma upp úr sjón- um og horfa til manns. Maður verður agn- dofa og ræður sér stundum ekki af geðs- hræringu. A svona augnablikum finnur mað- ursvo sterklega fyrirsmæð sinni." Þannig lýsirAsbjörn Björgvinsson, annar hófunda bókarinnar Hvalaskoðun við Is- land, upplifun fólks íhvalaskoðunarferðum. MARGIR ISLENDINGAR HAFA löngum litið svo á að hvalir séu ekki annað en rengi og kjöt. En hvalir eru auðvitað miklu meira en það. Þegar komið er út á sjó og hvalirnir sýna sig verða íslend- ingarnir alveg jafn hrifnir og erlendu ferðamenn- irnir, æpa og hljóða upp.yfir sig þegar hvalur birt- ist við hlið bátsins, blæs frá sér eða stekkur. Hvala- skoðun er ekkert annað en náttúruskoðun í víðri merkingu þar sem dýralífið blasir við í allri sinni dýrð, bæði hvalir, fuglar og selir og síðan marg- breytilegt landslag," segir Ásbjörn Björgvinsson, forstöðumaður Hvalamiðstöðvarinnar á Húsavík, í samtali við DV. Um nokkurt skeið hefur verið talað um Húsavík sem hvalabæinn. Mikil umskipti hafa orðið í að- sókn ferðamanna til Húsavíkur síðan hvalaskoðun- arferðir hófust 1995. Áður var Húsavík ekki mjög fjölsótt af ferðamönnum en í dag er allt annað uppi á teningnum. Hvalaskoðunin á þar stærstan hlut að máli. Og Hvalamiðstöðin sem síðan reis og mun stækka verulega í sumar. Og hvalaskoðunarferðir hafa ekki einasta lífgað upp á ferðamannaþjónust- una á Húsavík. Hringinn um landið eru 12 fyrir- tæki sem sérhæfa sig i hvalaskoðunarferðum og fagna mikilli aðsókn í slikar ferðir. DV ræddi við Ásbjörn í vikunni til að fræðast um uppgang hvalaskoðunarferða hér á landi, galdurinn sem á sér stað í slíkum ferðum og ekki síst bók hans og Helmuts Lugmayr, Hvalaskoðun við ís- land, sem nýverið kom út á vegum JPV útgáfu. Hvalir Notendahandbók „Okkur fannst vanta handhæga litla vasabók sem mundi nýtast fólki á siglingum við landið. Við ein- settum okkur að bókin kæmist í vasa eins og veski og að hún kostaði ekki meira en eitt þúsund krónur. Þessu takmarki náðum við og erum afar sáttir við út- komuna," segir Ásbjörn. í bókinni er fjallað á aðgengilegan og lifandi hátt um lífshætti hvala og hegðun, uppruna og svo ein- stakar tegundir. Þá er yfirlit yfir nokkrar tegundir fugla og sela sem sjást í hvalaskoðunarferðum og tæpt er á hvalveiðisögunni. ítarlegt yfirlit er yfir fyr- irtæki sem bjóða upp á hvalaskoðun og kort sem sýn- ir hvar á landinu þau er að finna. Ásbjörn segir gerð bókarinnar hafa tekið þrjú ár sem farið hafi í efnisóflun, skrif, umbrot og aðra vinnslu. „Bókin er ekki gefin út á vísindalegum forsendum heldur frekar sem notendahandbók um hvali, og einnig fugla og seli við sjávarsíðuna. Þarna er einnig farið í hvalveiðisöguna og hvernig hvalaskoðunar- ferðir hafa þróast á síðastliðnum sjö árum. Á þessum tíma hefur orðið mikil bylting í ásókn í þessar ferð- ir, meiri aukning en sést hefur annars stað- ^* ar í heiminum," segir Ásbjörn og nefn- ir máli sinu til stuðnings að árið 1995 hafi 2.200 farþegar farið með hvalaskoðunarbátum en i fyrra hafi farþega fjöldinn verið kom- inn upp í 60.550 manns. Meirihluti þeirra sem fara i hvalaskoðunarferðir eru erlendir ferðamenn. Rúmlega 37% prósent þeirra sögðust i könnun hafa farið í slíkar ferðir meðan samsvarandi hlutfall íslenskra ferðamana í ferðunum er um 10 prósent. Meðhöfundur Ásbjarnar, Helmut Lug- mayr, er Þjóðverji sem búið hefur hér á landi i um 13 ár. Hann er lærður leiðsögu- maður og þekkir mjög vel til staðhátta, fer mikið með þýska ferðamenn um land- ið. Hann þýddi bókina á þýsku en hún fæst einnig á ensku. Stór dýr Áður en lengra er haldið er rétt að geta helstu tegunda hvala við land- ið en þeir skiptast í skíðis- hvali og tann- hvali. ,j*-%^r •¦**'*' <g? Hnúfubakar eru algengir gestir við ísland á vorin en þeir koma suður úr höfum. Þeir halda sig gjarnan á grunnslóð og koma oft inn á flóa og firði í ætisleit. Bægsli hnúfubaka geta orðið 5-6 metra löng. Þeir verða 13-17 metra langir, 25-40 tonn að þyngd og geta lifað í allt að 95 ár. Geðshræring - En hver er galdurinn við hvalaskoðun, hvað er það sem töfrar fólk í þessum ferðum? „Þetta eru svo stórar skepnur, stærri en menn sjá nokk- urs Hvalaskoöunarferbir erufarn- arfrá apríl ogfram yfir mibj- an október sunnanlands, t.d. frá Reykjanesi en standa yfir- leittfrá maíbyrjun ogfiram í mibjan september norbanlands. staðar á jörðinni. Úti af Snæfellsnesi má til dæmis sjá steypireyðar, stærstu skepnur jarðarinnar. Við hvalina er ákveðin dulúð sem ræðst af stærð þeirra og tign þar sem þeir smjúga í vatninu. Það er engu líkt þegar þessi stóru dýr koma upp úr sjónum og horfa til manns. Maður verður agndofa og ræður sér stund- um ekki af geðshræringu. Á svona augnablikum finnur mað- ur Háhyrningur er ein þekktasta hvalategund veraldar en þá er að finna í sædýrasöfnum víða um heim. Þekktasti háhyrningur heims er án efa Keikó sem svamlar um í Klettsvíkinni við Vestmannaeyjar. Háhyrningar verða 6-9 metra langir og 3-9 tonn á þyngd. Þeir geta lifað í 50-70 ár, kvendýrin öllu lengur. Staumlínukennd líkamsbygging höfrungsins er einkennandi fyrir vaxtarlag hvala en hún endurspeglast mjög greinilega í beinagrínd háhyrningsins hér til hliðar. í fyrrnefnda hópnum er steypireyður, sem er stærsta dýr jarðar og getur mælst allt að 33 metra löng og 200 tonn á þyngd, langreyður, sandreyður, sem er til hægri í opnunni, hnúfubakur, sem er efst, og hrefna. Til tannhvala teljast búrhvalir, andarnefja, grindhvalur, háhyrn- ^fgj^lt ingur, hnýðingur og leifturhnýðir. Háhyrningur er hér neðst á síðunni og einnig beina- grindin úr honum. í opnunni eru einnig myndir úr hvalaskoðunarferðum á Skjálfanda og loks kápa bók- arinnar sem um er rætt. svo sterklega fyrir smæð sinni," segir Ásbjörn. Hér er rétt að vitna í inngang bókarinnar sem Ás- björn skrifar. Þar segir: „Hvalaskoðun er i mínum huga náttúruskoðun eins og hún gerist best. Að sigla um haf- ið, fjöröinn eða fióann í logni, kalda, sól eða rigningu,
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.