Dagblaðið Vísir - DV - 22.06.2002, Side 52

Dagblaðið Vísir - DV - 22.06.2002, Side 52
56 HelQarblacf H>'V" LAUGARDAGUR 22. JÚNÍ 2002 Steypusögun Kjamaborun Múrbrot & önnur verktakastarfssemi 'l’ilboð fi’á okluu’ borgíir sig 7544 & 892 7544 Fagineniíska í fyi'irrúini NOTAÐIR BÍLAR MITSUBISHI L300 4x4 Húsbíll Nýskr: 05/1996, 2477cc. 4 dyra, 5 gíra, grár, ekinn: 91 þ. 8 manna, feröabíll ■>1.190/). Við færum þér ftBBBBBfli beinar sjönvarpsútsenclingar fra HM 2002. 575 1230 Opið mán-fös 09-18 og lau 10-16 "the perfect pizza" }ohn Bikcr Skákþátturinn____________ Umsjón Sævar Bjamason Óþekkti skákmaðurinn Skáksagan er full af frásögnum af heimsmeistaraeinvígjum, al- þjóölegum mótum, titlum og skák- stigum. Skák er ekki þannig að hún geti þeirra sem tapa, jafnvel þó að þeir hafi tapað með sæmd og sæmd þeirra hafi jafnvel verið meiri en að vinna! En skáksagan er ekki aðeins saga herjöfra og mikilla „hers- höfðingja“. Hún er líka saga hins óþekkta skákmanns sem tekur þátt í skáklistinni af lífi og sál. Margir eru þeir sem hafa lagt hönd á plóginn, haldið skákmót og aðra skákviðburði, og svo eru þeir sem tefla sér til ánægju og gleði. Hér á íslandi eru margir svona skákmenn sem tefla í heimahús- um, á vinnustöðum, í íþróttahús- um og taflfélögum, og svo eru það þeir sem eru kjölfesta okkar skák- manna, velvildarmenn sem skipu- leggja skákviðburði, og þeir eru einna mestir skákmenn, af lífi og sál, og vilja framgang skáklistar- innar sem mestan. Það eru marg- ar leiðir til að njóta skáklistarinn- ar. Ég ætla ekki að nefna nein nöfn, það væri óréttlátt, við skák- menn þekkjum og þekktum þessa menn. En mig langar aðeins að skrifa um olnbogabörn skáklistar- innar og þá sérstaklega nefna eitt dæmi. Alvis Vitolinis Sá sem ég ætla að minnast í dag hét Alvis Vitolinis og var frá Riga í Lettlandi. Hann var hávaxinn maður og grannur og með fjar- rænt augnaráð, já, langt í burtu! En hann náði aðeins alþjóðlegum meistaratitli í skák og ákafi hans við skákborðið varð ekki beislað- ur. Auðvitað kynntist hann „töfra- manninum” frá Riga, Mikael Tal, og tefldi oft við hann, en Vitolinis tefldi af enn meira offorsi. Ég minnist þess að í gamla daga, þegar skákir bárust ekki jafn oft og í dag, þá var hetja dags- ins hjá okkur strákunum sá sem gat sýnt nýjustu Vitolinis-skákina. Alvis (keimlíkt Elvis!) fæddist i Sigulda (Sigöldu!) úthverfi Riga 1946 og lærði að tefla 9 ára gamall. Hann varð brátt einn af fremstu skákunglingum Sovétmanna og sumir gengu svo langt að segja að hann hefði verið bestur þeirra. En hann varð snemma sérlundaður og það varð hans einkennismerki að fórna manni fyrir frumkvæðið. Hann varð einna besti hraðskák- maður heims og tefldi mörg æfing- areinvígi við Tal og aðra fremstu skákmenn austur þar. í stuttu máli er hægt að segja að lífshlaup hans hafi verið svona: miklar væntingar tii hans sem unglings og ótakmarkaðir hæfileikar á skáksviðinu. Hann tefldi á fáum alþjóðlegum skákmótum - sér- viska hans kom snemma upp á yf- irborðið og varð honum fjötur um fót. Vitolinis vann meistaramót Lettlands sjö sinnum og mörg minni skákmót vann hann í Eystrasaltslöndunum. Hann bjó hjá foreldrum sínum allt sitt líf, lagöi stund á þýsku og þýskar bók- menntir og sóttist námið vel. Fáa vini eignaðist hann. Vitolinis mætti á skákmót eða bankaði upp hjá meisturum og hann var alltaf út af fyrir sig - nema ef menn vildu spyrja, skoða eða tefla þá var hann alltaf tilbúinn. Hann fór aldrei út fyrir Sovétríkin fyrr en skömmu áður en járntjaldið féll - hann var ekki til útflutnings - þá fór hann til Þýskalands og tefldi á nokkrum mótum en hann var þá kominn yfir fertugt og andleg heilsa hans bágborin. Þar að auki voru fórnir og nýjungar í skák- byrjunum orðnar að sjúklegri ástríðu. Það er nokkuð ljóst að hann hafði mikil áhrif á Alexei Shirov, sem einnig var frá Riga, þó hann tefli nú fyrir Spán. Leiftursóknir og gambitar voru hans yndi. En Vitolinis var að vissu leyti ein- feldningur og draumóramaður. Ef hann vann skák á móti þá var það nóg - hann var þá betri en and- stæðingarnir því hann lagði oftast sterka skákmenn á borð við Tal. Hann hafði sannað sitt. Og að lok- um fengu þráhyggja og ofsóknar- hugmyndir yfirhöndina og hann tók stökkið mikla inn í eilífðina í Erevan i Armeniu 1989, en þá hafði kerfið miskunnarlausa svipt hann þeim litlu aurum sem hann fékk fyrir skákkennslu og þjálfun. En minning hans lifir, skákimar glæsilegu og fífldirskan í sinni ítr- ustu mynd á skáborðinu. Þetta eru aðeins fáein brot úr sögu hans en margt hefur verið ritað um hann. En lítum á glæsilega taflmennsku! Ekki reyni ég að skýra hana mik- ið - til þess er ég of jarðbundinn enn þá! Glæsileg skákmennska Hvítt: Alvis Vitolinis Svart: Júrí Anikaev Sikileyjarvörn, Najdorf-afbrigð- ið. Riga 1973 1. e4 c5 2. Rf3 d6 3. d4 cxd4 4. Rxd4 Rf6 5. Rc3 a6 6. Bg5 e6 7. f4 Rbd7 8. Df3 Dc7 9. 0-0-0 b5 Þetta var nú skömmu eftir ein- vígið fræga í LaugardalshöRinni 1972. Margir voru sérfræðingar í þessari byrjun og lærðu hana ut- anbókar - sumir án þess að skilja baun og aðrir sem þarna lærðu sín fyrstu vinnubrögð tU framfara. Flestir léku hér annaðhvort 10. Bd3 eða 10. g4. En stórhuga menn sinntu ekki eölUegustu leiðunum. 10. Bxb5?! axb5 11. Rdxb5 Db8 12. e5 Bb7 13. De2 dxe5 Þetta var Vitolinis ánægður og glaður með: óvissa sókn með manni undir! 14. Dc4 Bc5 15. Bxf6 gxf6 16. Hxd7! Be3+ Þetta hafði svartur vonast eftir að dygði til að hrinda sókn- inni. En andstæðingur hans hugs- aði ekki „rökrétt"! 17. Kbl Kxd7 18. Hdl+ Ke8 19. Rc7+ Kf8 20. fxe5 Ha5 Svartur er fastur i gUdrunni - menn hans vinna iUa saman - 20. - Ba6 21. Dc6! vinmn- og 21. - Bxg2 strandar á 22. exf6 og svartur er í svipaðri beyglu og í skákinni. 21. exf6! Bd5 22. R3xd5 exd5 23. Dc3 Hc5 24. Dxe3 Hxc7 Eftir 24. - Dxc7 25. Hel er mát í 3 leikjum augljósara! En nú kem- ur einn stuttur og einn langur og snUldarverkið er fætt! 25. Hel h5 26. Da3+ 1-0 Hvítt: Vladimir Tukmakov Svart: Alvis Vitolinis Bogo-indversk vörn. Erevan 1980 1. d4 Rf6 2. c4 e6 3. Rf3 Bb4+ 4. Bd2 c5 Þessi leikur, sem er skrýtinn við fyrstu sýn, er auðvit- að ættaður frá Vitolinis. Bestu stórmeistarar heims hafa flestir tekið hann upp á arma sína! 5. Bxb4 cxb4 6. g3 b6 7. Bg2 Bb7 8. 0-0 a5 9. a3 Ra6 10. Rbd2 0-0 11. Db3 d6 12. Hfdl De7 13. Hacl Hac8 Allt er þetta hefðbundið, hvítur hefur ágæta stöðu en gætir sín ekki. Peðið á b4 truflar sam- skipti hvítu mannanna og Uestir reyna núorðið að leika axb4 um þetta leyti. En það gleymist að undirbúa það. 14. e3 e5 15. Rel Bxg2 16. Kxg2 Db7+ 17. Kgl e4! 18. Rc2 18. - Dd7!! Hótar a4-b3 og ekki nóg með það, Dh3 líka og sókn úr öngvu! 19. axb4 Dh3 20. bxa5 Rg4 21. Rfl Nú tekur riddari svarts á a6 sprettinn og ætlar tU e6-g5 og máta. Hvítur kemur í veg fyrir það en þá dynur annað á honum! 21. - Rc7 22. d5 Re8! 23. Rd4 Ref6 24. axb6 Re5 25. f4 exf3 26. e4? 0-1 Æ, hann gleymdi að svart- ur mátar með 26. Dg2+ og mát. En eftir 26. Hc2 Hxc4 27. Rc6 er bar- átta í hvítu stöðunni. Ljótt að leika sig í mát og skemma hug- myndir Vitolinis. En þetta er ágætt dæmi um hversu menn hræddust sóknir hans.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.