Dagblaðið Vísir - DV - 26.07.2003, Qupperneq 34

38 DVHELGARBLAÐ LAUGARDAGUR 26. JÚLÍ2003
SUND - SLÖKUN EÐA LÍKAMSRÆKT? Samkvæmt könnun sem gerð var árið 2002 eru flestir þeir sundlaugagestir
sem stunda laugarnar að staðaldri fólk í skrifstofustörfum en þar á eftir koma ellilífeyrisþegar. Konur synda að
meðaltali lengri vegalengdir en karlar.
í sundlaugar Reykjavíkur mæta árlega um 1,8
mllljónlr sundgesta. Sumir koma bara til að
slaka á í pottunum eftir erfiðan dag meðan aðr-
ir hamast við sundtökin. Sundstíllinn er eins
misjafn og gestirnir eru margir og næsta víst að
ekki fá allir eins mikið út úr hamaganginum og
þeir kjósa. Helgarblaðið fór á stúfana og kann-
aði hvernig best er að hegða sér vilji maður fá
sem mest út úrþessari hreyfingu.
Sundiðkun er talin vera góð alhliða hreyf-
ing sem reynir á marga vöðvahópa, en það
sem er sérlega gott við íþróttina er að hún er
nánast meiðslalaus þar sem ekkert álag er á
liði og sinar. Það eru þó alls ekki allir sem
kæra sig nokkuð um það að fá eitthvað út úr
sundlaugarheimsóknunum annað en
afslöppun ef marka má rannsókn sem Björg-
vin Júníusson og Rúna Lísa Þráinsdóttir unnu
í fyrra, þá nemendur við íþróttakennaraskól-
ann á Laugarvatni. í þeirri rannsókn sem
gerð var fyrir lokaverkefni þeirra „Sundlaug-
arheimsóknir almennings - líkamsrækt eða
afslöppun" kemur m.a. fram að rúmlega 18%
sundgesta á aldrinum 20-30 ára synda yfir-
leitt ekki þegar þeir fara í sund og um 12%
synda minna en 200 metra. I’ aldurshópnum
30-40 ára eru tæplega 17% sem synda yfirleitt
ekki og um 24% sem synda minna en 200
metra. í eldri aldurshópum eru færri sund-
gestir sem synda yfirleitt ekki.
í áðurnefndri rannsókn kom einnig í ljós
að flestir sundlaugagestir sem eru að synda
nota einhvers konar þjálfunaráætlun. 11%
synda alltaf sömu vegalengd en reyna að
bæta sig f tíma, 8% sögðust fylgjast með vega-
lengdinni og reyna að bæta sig reglulega og
tæp 2% miða æfingaráætlunina við hjart-
sláttinn.
Best að blanda saman
sundaðferðum
„Þú brennir langmest á flugsundi en hratt
bringusund er einnig gott því það er mjög
orkufrekt. Hraðast kemstu samt á skriðsundi
en það er léttast af sundaðferðunum," segir
Erlingur Þ. Jóhannsson, íþróttafulltrúi hjá
Iþrótta- og tómstundaráði og fyrrverandi
landsliðsþjálfari fatlaðra í sundi, þegar DV sló
á þráðinn til hans til að forvitnast um sann-
leikann á bak við sundið, og þá sérstaklega
það hvernig best sé að hegða sér í lauginni
ætli maður að fá sem mest út úr sundlaugar-
heimsókninni varðandi hreyfingu.
„Best er að blanda mismunandi sundað-
ferðum saman og skipta þá t.d. um aðferð
eftir hverja ferð. Það er um að gera að byrja á
smáupphitun og synda rólega nokkrar ferðir
SUNDSEM LÍKAMSRÆKT
• Gott markmið er að ná 1000 metrum á
20 minútum
• Byrja skal rólega en slðan auka hrað-
ann. Einn þriðja af sundtímanum á að nota
í upphitun.
• Skiptið reglulega um sundtegundir.
Fínt er að nota skriðsundið til að ná
hjartslættinum upp og bringusundið til
þess að ná sér niður (stað hvíldar.
• Breyta þarf prógramminu reglulega ef
árangur á að nást. Bætið annaðhvort við
vegalengdina sem þið eruð vön að synda
eða syndið ykkar venjulegu vegalengd
hraðar.
í byrjun. Ég myndi segja að það væri góður
árangur að synda 1000 metrana á 20 mínút-
um og þá reikna ég með að fólk syndi þessa
vegalengd að hluta til á skriðsundi. Það borg-
ar sig ekki að sprengja sig strax heldur auka
álagið jafnt og þétt. Mjög gott er að nota
skriðsundið til að ná hjartslættinum upp og
bringusundið til þess að ná sér niður í stað-
inn fyrir að taka pásur á milli," segir Erlingur.
Um sundið gildir það sama og með aðrar
íþróttir að til að hreyfingin hafi tilskilin áhrif
á líkamann þarf helst að stunda hana þrisvar
í viku í 30 mínútur í senn. Eins þarf að bæta
við álagi ef áhrif þjálfunarinnar eiga ekki að
staðna því líkaminn aðlagar sig alltaf þeirri
hreyfingu sem stunduð er. Sem sagt - annað-
hvort verður fólk því að synda sömu vega-
lengd hraðar eða bæta við lengdina hjá sér
eftir einhvern ákveðinn tíma.
Allir komnir með sundfit
Þeir sem stunda laugarnar að staðaldri
hafa líklega tekið eftir því að þeim gestum
hefur fjölgað sem synda með sundfit á fótun-
um. Þetta er ekki endilega einhver tískubylgja
heldur segir Erlingur að sundfitjar séu frá-
bært hjálpartæki við skriðsund. Að hans sögn
eru bara 10 ár síðan almennt var farið að
kenna skriðsund í grunnskólum og því kunni
margt eldra fólk hreinlega ekki að synda
þessa tegund sunds. „Áður fyrr var mesta
Áður fyrr var mesta áherslan
lögð á bringusund og því
missti margt fullorðið fólk af
því að læra þetta skemmti-
lega sund sem skriðsundið er.
Skriðsund skilar manni betur
áfram og er einnig mjög gott
fyrir mjóhrygginn. Aftur á
móti stirðnar fólk með aldrin-
um og því er oft erfitt að
kenna fullorðnu fólki rétt
fótatök enda ökklaliðirnir oft
orðnir svo grónir. Sundfitjar
létta fólki hins vegar sundið
og eru líka góð æfing
fyrirlærin."
áherslan lögð á bringusund og því missti
margt fullorðið fólk af því að læra þetta
skemmtilega sund sem skriðsundið er. Skrið-
sund skilar manni betur áffam og er einnig
mjög gott fyrir mjóhrygginn. Aftur á móti
stirðnar fólk með aldrinum og því er oft erfitt
að kenna fullorðnu fólki rétt fótatök, enda
ökklaliðirnir oft orðnir svo grónir. Sundfitjar
létta fólki hins vegar sundið og eru líka góð
æfing fyrir lærin,“ segir Erlingur, en sam-
kvæmt rannsókn nemanna við íþróttakenn-
araskólann á Laugarvatni synda reyndar
flestir sundlaugagesta bringusund, enda
finnst mörgum óþægilegt að sjá ekki fram
fyrir sig eins og gerist í skriðsundinu. Önnur
hjálpartæki sem sjást oft í lauginni eru
svokölluð flotbelti sem fólk spennir um mitt-
ið á sér og gengur svo um laugina í stað þess
að synda. „Hér heima eru það aðallega
íþróttamenn sem eiga við einhver meiðsl að
stríða sem nota þessi flotbelti. Erlendis eru
þau hins vegar gjarnan notuð í vatnseróbikki
sem hefúr átt miklum vinsældum að fagna en
vegna plássleysis í íslenskum laugum hefur
það æfingarform ekki verið mikið notað hér á
landi," upplýsir Erlingur.
Karlar hanga meira í pottunum
Ætli maður sér virkilega að taka sundlaug-
arheimsóknirnar alvarlega getur maður litið
til keppnisfólks og apað ýmislegt eftir því til
þess að ná enn betri árangri.
„Sundfatnaður keppnisfólks er t.d. úr efni
sem hrindir frá sér vatni sem getur komið sér
mjög vel þegar um er að ræða einhver sek-
úndubrot. Þessar strandbuxur sem margir
strákar klæðast í dag taka oft í sig mörg kíló af
vatni og er því aukið erfiði fólgið í því að
synda í slíkum fatnaði þótt vissulega sé ekk-
ert að því hafi menn ánægju af slíku," segir
Erlingur og jánkar því einnig að keppnisfólk
raki oft af sér líkamshárin fýrir keppni til að
draga enn ffekar úr mótstöðunni. Sundhett-
ur eru einnig ómissandi - ekki bara vegna
þess að blautt hár þyngir mann í vatninu
heldur fer klórvatnið einnig illa með hárið.
Sex sundlaugar er nú að finna í höfuðborg-
inni og eru þær samkvæmt ofangreindri
könnun meira nýttar af körlum en konum og
aðrar kannanir styðja þá niðurstöðu. Sama
rannsókn sýndir reyndar að konur eyða að
meðaltali lengri tfma niðri f sjálfri lauginni
heldur en karlar sem hanga meira í pottun-
um og gufunni. Konur eru einnig duglegri að
synda lengri vegalengdir en karlar en tiltölu-
lega fáir sundgestir synda þó meira en 800
metra. Út frá skilgreiningu Alþjóðaheilbrigð-
isstofnunarinnar um minnst 30 mín. hreyf-
ingu daglega til að viðhalda og bæta líkam-
lega heilsu benda niðurstöður nemanna til
þess að einungis 37% sundgesta uppfylli þau
skilyrði. Á heildina litið verða menn því að
herða sig nokkuð ef þeir ætla sér að fá eitt-
hvað hreyfingarlega séð út úr sundlaugar-
heimsóknum. snaeja&dv.is
FRÁIR FÆTUR; Vatnseróbikk er líkamsræktarform sem á miklum vinsældum að fagna erlendis en hefur ekki náð
fótfestu hér heima. Myndirnar hér á síðunni eru frá heimsmeistaramótinu í sundi sem er i fullum gangi um þessar
mundir í Barcelona.

|
I