Frjáls verslun - 01.05.1984, Blaðsíða 92

RITST JORASPJ ALL
Launaþegar og atvinnurekendur
verða að slíðra sverðin
LJÓST ER orðið aö í töluverð
átök stefnir á vinnumarkaðnum
á næstu dögum og vikum, í kjöl-
far þess að Bandalag starfs-
manna ríkis og bæja, BSRB, og
tæplega helmingur aðildarfé-
laga Alþýðusambands íslands,
ASÍ, hafa sagt upp launaliðum
kjarasamninga sinna við vinnu-
veitendur frá 1. september að
telja.
Samkvæmt gildandi samning-
um átti að koma til almenn 3%
launahækkun 1. september nk.,
en ýmsir forystumenn innan
verkalýöshreyfingarinnar hafa
hins vegar haldið því fram, aö al-
mennar verðlagshækkanir á
síöustu mánuðum, eöa frá því
aö síöustu launahækkanir komu
til, séu í raun mun meiri eöa um
7%. Þeir fara fram á að launin
hækki um sem nemur hækkun-
um á almennu verðlagi, auk
þess sem ýmis félög hafa lagt
fram kröfur um mun meiri hækk-
anir. Vinnuveitendur hafa hins
vegar haldið því fram, að al-
mennar verðlagsbreytingar í
landinu séu ekki fjarri 3% mark-
inu og hefur Þjóðhagsstofnun
reyndar tekið undir það.
Kröfur verkalýðsfélaganna nú
eru í raun úr öllu samhengi við
raunveruleikann og því ástæöa
til að hvetja til mikillar varkárni.
Miðað við þær aðstæður, sem
ríkja í þjóðfélaginu er í raun ekk-
ert svigrúm til meiri launahækk-
ana, en kjarasamningarnir frá í
vetur gera ráð fyrir. Hvað þá
einhverjum verulegum viðbót-
um þar ofan á. Hafa sum verka-
lýðsfélögin jafnvel gengiö svo
langt að krefjast hækkana á bil-
inu 40—50%. Um þær kröfur
þarf í raun ekki að hafa mörg
orð, þær eru alveg út í hött og í
raun furðulegt ábyrgðarleysi aö
hvetja launþega til stuðnings við
slíkar kröfur, sem heföu þaö eitt
í för með sér að sama ringlu-
reiöin kæmist á í íslensku
þjóðfélagi eins og ríkti á undan-
gengnum 10 árum fram til sið-
astliðins vors, þegar núverandi
ríkisstjórn tók viö stjórnar-
taumnum og hafist var handa
við uppbyggingu efnahagslífs-
ins.
Friöurá
vinnumarkaöi
er nauðsyn
•
Kröfur verkalýösfélaganna
um hækkanir eins og að framan
er getið hefðu það eitt í för með
sér, að verðbólga myndi æða af
stað að nýju, en um þessar
mundir er hún í nágrenni við
15%, en á sl. vori var hún farin
aö nálgast 150% markið og allir
voru í vandræðum, jafnt laun-
þegar sem atvinnufyrirtækin.
Slíkt er ekki til hagsbóta fyrir
neinn. Það verða leiðtogar
verkalýöshreyfingarinnar að
gera sér glögga grein fyrir ef
ekkiáillaaðfara.
íslendingum er það i raun
bráðnauðsynlegt, að almennt
jafnvægi komist á í efnahags-
og atvinnumálum í landinu,
þannig aö svipaöur stöðugleiki
ríki hér eins og hjá nágranna-
þjóðum okkar. Markmið okkar
ætti að vera, að halda almenn-
um verðlagsbreytingum í
landinu vel innan viö 10% mark-
iö. Þá fyrst skapast það ástand
hér á landi, sem hægt er að una
við. Það gerir ekkert nema rýra
kaupmáttinn og skapa óvissu
hjá launþegum, þegar verðbólg-
an æðir áfram eins og hún gerði.
Það er ekki hægt að gera neinar
raunhæfar áætlanir um nokkurn
hlut.
Ef landsmenn standa saman
er ekki nokkur vafi á því, að hér
getur komist á mjög bærilegt
ástand í efnahags- og þjóðmál-
um, sem er í raun undirstaðan
fyrir ánægjulegu manniífi okkar.
Það er því ástæða til að hvetja
verkalýðsleiötoga til að skoöa
hug sinn vel áöur en þeir láta
sverfa til stálsins að þessu sinni.
Það liggur í augum uppi, að þeg-
ar verulegur samdráttur á sér
stað í þjóðfélaginu almennt, að
þá rýrnar kaupmáttur launþega
á sama hátt og rekstrarskilyrði
atvinnuveganna hafa farið hríð-
versnandi. Vandamáliö er því
sameiginlegt. Það er allra hag-
ur, að hér geti þróast blómlegt
atvinnulíf, sem gerir það að
verkum, aö landsmenn geta allir
haft atvinnu gagnstætt því sem
nágrannaþjóðir okkar búa við,
þar sem milljónir manna ganga
um án atvinnu.
Það má ekki undir neinum
kringumstæöum eiga sér stað,
aö sá árangur, sem náðst hefur
á undanförnum mánuöum veröi
brotinn niður. Frjáls verzlun
hvetur vinnuveitendur og
launþega til að ná friðsamlegu
samkomulagi. Þess verður þá
ekki langt að bíða, aö hér skap-
ist þær aðstæður, aö hægt verði
á heilbrigðan hátt aö semja um
kaup og kjör. Það er sú staða
sem allir hijóta að kjósa.
92
j