Frjáls verslun - 01.05.1984, Blaðsíða 21

leysi heldur enn áfram aö aukast
og alls eru nú 32 milljónir manna
atvinnulausar í OECD löndunum.
Efnahagsbatanum er mjög
misskipt á löndin, þannig hefur
hagvöxtur i Bandarikjunum náö
allt að 8% (m.v. heilt ár) síðustu
mánuði. Hagvöxtur í Japan er rétt
undir 5% en talið er að aukning
þjóðarframleiðslu verði ekki
nema 2 —2,5% i Evrópulöndum
OECD. Atvinnuleysi fer minnk-
andi i Bandarikjunum og er nú i
71/2% en eykst hins vegari Evr-
ópulöndum, og er búist við að at-
vinnuleysið verði um 11 % af
mannafla þar undir árslok.
Mikið hefur hægt á verðbólg-
unni í aöildarlöndum OECD.
Verðbólgan var í Evrópulöndum
að jafnaði um 7% árið 1983, er
talin verða um 6% i ár og um 5%
1985. Vegna mikillar þenslu i
Bandarikjunum er búist við að
verðbólgan aukist nokkuð á
seinni helmingi þessa árs og á
næsta ári, eða úr 31 /2% nú í rúm
5% á árinu 1985.
Nýrtónn
Það kveður við nokkuð nýjan
tón í seinustu greinargerðum
OECD um þróun og horfur i efna-
hagsmálum en áður. Bretinn Dr.
Henderson er nýráðinn til starfa
sem formaður stofnunarinnar. Er
hann hinn skeleggast talsmaður
markaðshyggju og frjálsar versl-
unar. Aðaláherslupunktarnir i
stefnu OECD undir stjórn Dr.
Hendersons er annsrs vegar virk
beiting peningastefnunnar, þann-
ig að viðhalda megi stöðugum
hagvexti án verðbólgu og hins
vegar að ná jöfnuði i rikisfjármál-
um, draga úr hallarekstri rikisins
og lækka skatta.
'I framhaldi af þessu er lögð
mikil áhersla á það hjá OECD að
gera skipulagsþreytingar í efna-
hagslifinu, með það fyrir augum
að auka samkeppni og skilvirkni i
efnahagsstarfseminni. Megininn-
takið er aö láta markaðsöflin
starfa sem allra mest frjálst, sér-
staklega á sviði vinnumarkaðar-
ins, á fjármagnsmarkaðnum og i
viðskiptum þjóða i milli.
Horfurnar næstu 18 mánuði.
Efnahagsbatinn hófst i raun
fyrr i Bandarikjunum en i öðrum
OECD-löndum. Nú bendir allt til
þess, að nokkuð muni hægja á
hagvextinum i Bandarikjunum,
enda vandséð að sú mikla
gróska, sem einkennt hefur efna-
hagslifið þar i landi geti haldist til
lengdar. Bent er sérstaklega á,
að hinir háu vextir í Bandarikjun-
um (um og yfir 12% en verðbólg-
an er um 5%), hljóti að draga úr
fjárfestingum fyrirtækja, sem or-
sakar bæði beint og óbeint minni
hagvöxt.
Mismunandi þróun
Þróun efnahagsmála i helstu
Evrópulöndum OECD hefur verið
með nokkuð öðru sviði en i
Bandsrikjunum og Japan. Efna-
hagsbatinn gerði seinna vart við
sig og er mun hægari en i tveim
ofangreindum löndum. Hagvöxtur
er talinn verða um 21/2% i ár i
helstu Evrópulöndum og sá sami
á næsta ári. Þessi litli hagvöxtur
nægir ekki til að halda í horfinu
með núverandi atvinnustig og er
þvi spáð að atvinnnuleysi muni
nokkuð aukast allt fram á árið
1985.
í Japan hefur hagvöxtur verið
allnokkur undanfarna mánuði, og
spáð er að þjóðarframleiðslan
muni aukast um nær 5% á þessu
ári. í þessu efni búa Japanir að
verulegri aukningu útflutnings
sérstaklega til Bandarikjanna.
Nokkuð mun draga úr hagvexti i
Japan á næstu mánuðum, en
áætlað er, að efnahagslifið verði
tiltölulega kröftugt þar i landi allt
framáárið 1985.
Verðbólga hefur verið á hröðu
undanhaldi í flestum OECD-lönd-
um og verðbólgumunurinn milli
landa fer minnkandi. Búist er við
að verðbólgan verði um 5% að
jafnaði í OECD löndunum í heild
bæði i ár og á næsta ári.
21