Frjáls verslun - 01.05.1984, Blaðsíða 88

projects). í Bandarikjunum skipta
slik fjárfestingarfélög hundruöum
auk þess sem bankar lána iöu-
lega áhættufé meö hærri vöxtum
en án sérstakra trygginga.
Taka við sér hægt og sígandi
En V-Þjóðverjar eru aö byrja
aö taka viö sér, hægt og sigandi.
Embættismenn sambandsstjórn-
arinnar beita sér fyrir því aö fyrir-
tæki sæki inn á nýjar tækni- og
visindabrautir og miklu meiri
áhersla er lögö á háþróaöa tækni
en áöur. V—þýzku bankarnir eru
byrjaöir aö taka til greina gagn-
rýni á ihaldssemi i útlánum og
sérstaklega skort á eðlilegri þátt-
öku i framþróun atvinnulifsins
meö neikvæöri afstööu sinni til
nýrra fyrirtækja á nýjum sviðum.
Jafnvel Siemens AG, risafyrir-
tækiö i rafeindaiönaöinum, brást
viö gagnrýni m.a. meö þvi móti aö
flytja hluta af varasjóöum sinum
til ávöxtunar hjá Teckno Venture,
en þaö er nýtt fjárfestingarfélag
sem sett var á laggirnar beinlinis i
þvi skyni aö örva til stofnunar
nýrrafyrirtækja.
En þaö hefur mikill timi farið til
spillis, tími glataöra tækifæra. í
sögulegu samhengi mætti sér-
greina v—þýzkan iönaö fyrir
framleiöslu á fjárfestingar- og
neysluvörum fremur en tækni-
varningi. Einkaframtakið hefur
aldrei skipaö veglegan sess en
hópeflið veriö þeim mun meira.
Árangurinn er togstreita, — spurt
er hvort eigi aö koma fyrst, hæn-
an eóa eggiö, þ.e. einstaklingar
tilbúnir til aö takast á viö nýjar
atvinnugreinar eöa áhættufjár-
magniö, peningarnir, afliö? Þaö
sem hefur ekki sist staöið nýþrð-
un fyrir þrifum i V —Þýzkalandi er
skortur á liflegum verðbréfa-
markaöi. Fyrirtæki eiga þess yfir-
leitt ekki nokkurn kost aö bjóöa
út hlutafé til almennings og fjár-
magna þannig álitleg iönaörtæki-
færi eöa þjónustustarfsemi. Af-
staöa almennings til fjárfestingar
i nýgreinum er sú aö fjárhættan
sé allt of mikil enda eru þjóöverjar
ekki jafnt spenntir fyrir veömálum
og fjárhættuspili og Bretar og
Bandarikjamenn svo dæmi séu
tekin.
Hátækniiönaður
Þrýstingur í átt til hátækniiðn-
aöar kemur einkum frá þing-
mönnum einstakra rikja eöa
Sambandsríkisins sem bera ugg
i brjósti vegna vaxandi atvinnu-
leysis og ótta viö aö V—Þýzka-
land hafi þegar dregist svo langt
aftur úr Bandarikjunum og Japan
aö þaö veröi jafnvel aldrei unniö
upp aftur. Þessi ótti hefur styrkst
viö aövaranir þekktra iönrekenda
Þótt v-þýzkur iönaöur sé ekki á
neinum vonarvelli bendir margt
til aö fram undan séu breyttir
timar. Á örskömmum tima hefur
blikur dregiö á loft. Hrun risa-
fyrirtækisins AEG, sem kennt er
íhaldssemi i stjórnun og klaufa-
skap í markaösmálum, er
aöeins vísbending um hve skjótt
getur skipast veöur i lofti.
Stjórnmálamenn og sérfræö-
ingar um málefni iönaöarins ótt-
ast aö skortur á framsækni,
röng stefna í menntamálum,
ihaldsemi í viöskiptum og þekk-
ingarleysi í sambandi við
áhættuiönaö, veröi til þess aö V-
þjóðverjar missi af lestinni. Sú
öra þróun sem á sér staö á sviöi
hátækniiönaöar krefst allt ann-
arra kosta en hingar til hafa ver-
iö álitnir gulls igildi í V-Þýzka-
landi.
svo sem próf. Karl Heinz Beck-
hurts, en hann á sæti i stjórn
Siemens, og hefur ákveöiö varaö
viö s.k. varnarrannsóknum sem
hann telur aö séu ráðandi i V —
Þýzkalandi, og á þá viö rann-
sóknastarfsemi fyrirtækja beinist
aö því ööru fremur aö þvi aö apa
upp eftir öörum framleiöendum
og finna leiðir til að draga úr
launakostnaði og hjá hinu opin-
bera aö manna lausar stööur í
staö þess aö setja sér markmið
meö rannsóknunum. Hann telur
aö rannsóknastarfsemin beinist
alls ekki aö þvi aö finna nýjar
leiðir, nýjar vörur, nýja þjónustu,
heldur aö því aö halda viö ástandi
sem geti ekki varað. Prófessor-
inn telur aö einungis rannsókna-
starfsemi á vegum einkafram-
taksins geti skapaö þaö sem
vantari v—þýzkum iðnaði.
„Eldistöðvar"
Utanrikisráöherran, formaöur
flokks frjálsra demókrata, Hans-
Dietrich Genscher, hefur lagt til
aö stofnaður veröi sérstakir
tækniháskólar kostaöir og reknir
af einkaaöilum og ætlaðir þeim
nemendum sem skara fram úr.
Hugmyndin er sú aö slikir skólar
veröi „eldisstöövar“ fyrir þá
visindamenn sem nú vantar, þ.e.
menn sem hugsa „abstrakt",
nokkuö sem Þjóðverjar viröast
gera lítið af. Fjármálaráöherran
Gerhard Stoltenberg hefur lagt
rika áherslu á aö fundnar veröi
leiöir til aö blása lífi i vióskiptin á
þeim takmarkaöa hlutabréfa- og
verðbréfamarkaði sem til er i
V-Þýzkalandi i þvi skyni að
auðvelda nýjum fyrirtækjum aö
afla fjár til rekstrar, sérstaklega
smærri fyrirtækjum i hugvitsiön-
aöi. Stjórnmálamenn úr 11 rikjum
Sambandslýðveldisins hafa lagt
á ráðin um aö koma s.k. hátækni-
miðstöðvum þar sem ráðgjafar
væru til taks til aö aðstoða fyrir-
tæki viö stjórnunarvandamál auk
þess aö hafa til reiðu ódýrt iön-
aðarhúsnæöi til leigu. Margar
slikar tæknimiöstöövar hafa veriö
settar á fót, meöal þeirra er ein i
stórri múrsteinsbyggingu i Berlin
sem áður var i eigu AEG fyrir-
tækisins, en þaö hefur veriö mik-
iö i fréttum vegna stórkostlegra
rekstrarvandamála.
Hugvitsiönaöur
Af hálfu Sambandsstjórnar-
innar hefur aöeins eitt verkefni
verið sett á laggirnar, en það er á
vegum ráöuneytis sem fer meö
rannsókna- og tækniþróunarmál.
40 miljónum dollara var varið til
aö styrkja fyrirtæki í hugvitsiðn-
aöi, sérstaklega á sviöi tölvu- og
rafeindatækni. Siöan verkefniö
fór af staö i fyrra hafa aðeins 200
fyrirtæki i öllu V-Þýzkalandi sótt
um aðstoö og 20 þeirra hafa ver-
iö styrkt.
88