Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1966, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1966, Blaðsíða 1
1*31(1 rf!k**^i*4iMrlí*lí <t j&rfrtllMrrfl II. 1 w« v 5 v i2 52 W9 aust á Egyptalandi. Ekki bleikt haust með föln- uðu laufi og visnum stráum heldur heit árstíð, þegar gróður jarðar sýn- ir engin dauðamörfc. Skuggsælir aldingarðar halda hinni safamiklu grósku sumarsins, og grannvaxin pálmatré svigna undir þungum lauf- krónum. Papýrus-sefið með tjarnar- bökkum er grænt og stinnt, en lót- usblóm þekja vatnsflötinn með breiðum blöðum sínum og mynda græna hó'lma, sem fljóta á vatninu. t>au standa enn í blóma og breiða djúpb'lá bikarblöð móti sólargeisl- unum. I pálmalundi, þar sem engir fuglar kvaka, er svöl forsæla, meðan síðdegis- eólin brennir á ekrum og söndum. Bkógarsvörðúrinn er að mestu gróinn, en hér og þar liggja stórir steinar, og upp úr jörðinni gægjast fornleg múr- brot. Sé betur að gætt, eru sumir stein- arnir höggnir og lagaðir til af manna- höndum. Þar má sjá súlnabrot og stein- kistur, en milli trjástofnanna sér í hvíta líkneskju. Það er ljónslíkan úr alabastri með karlmannshöfuð. Á and- iitinu er rólegur og tignarlegur svipur eins og á öllum fornum mannamynd- um egypzkum. Það hefur síðan höku- topp eins og þá var tízka með guðum «g mönnum. Li jónsgerfi þetta fannst hér árið 1912, og hefur því verið komið fyrir i\ lágum fótstalli. Skammt þaðan er nokkurt svæði, sem grafið hefur verið upp, og er það verk þó skammt komið. t>ar er ekki mikið að sjá, aðeins lágir múrar, en það er þó nóg tii þess að eýna, að hér hefur staðið borg endur fyrir löngu. Undir skógarsverðinum eru faldar síðustu leifar elztu höfuðborgar Egyptalands, Men Nófer, Borgarinnar fögru, sem Grikkir nefndu Memfis. Borgin stóð á lágum bala við vestur- Jaðar Nílardalsins, en þó voru áveitu- lönd á alla vegu. Nú sjást litlar leifar nf Memfis, því að byggingagrjót hefur verið flutt þaðan til hinnar nýju höfuð- borgar. Sennilega hafa íbúðarhúsin verið hlaðin úr sólþurrkuðum leir, ébrenndum, en það efni stenzt ekki tím- *uis töno kammt frá ljónsgerfinu er dálít- ið skýli, en þegar gengið er þar inn, birtist geysistór líkneskja af Bamses öðrum, en hann er sá fornkonungur, sem flestar myndir eru af á Egypta- landi. Likan þetta liggur á bakið, því nokkuð vantar neðan á fæturna. En ein- mitt vegna þess, að það liggur þannig, skynjar maður betur hina geysimiklu stærð þess. Og þegar ég geng meðfram styttunni og strýk henni ofan frá höfði og niður á fætur, komast fingurnir 1 snertingu við hið stórbrotna, en ein- falda, form egypzkrar höggmyndalistar. Styttan er úr kalksteini, gulbleik að lit. Hún var grafin upp á þessum stað og gefin British Museum í London, en vegna þess, hve þung hún var og erfið yiðfangs, var hún aldrei flutt þangað. Onnur líkneskja af sama konungi, höggvin úr graníti, hefur verið reist á torginu framan við járnbrautarstöðina í Kaíró. Hún fannst einnig hér og er lík að stærð og lögun. Þriðja risalíkn- eskjan af Ramses II. fannst hér nýlega og hefur ekki verið flutt burtu af fund- arstaðnum. c kJ ennilega hafa höggmyndir þess- ar staðið framan við musteri, þótt nú sjáist þess engar menjar. f fornum hof- vm. á Egyptalandi má víða sjá tvær myndastyttur algerlega eins að útliti standa sitt hvoru megin við innganginn, og stundum jafnvel fleiri. Það er eitt höfuðeinkenni egypzkrar listar, að sama formið er endurtekið óbreytt, oft mörgum sinnum. Þótt bústaðir þeirra, sem hér bjuggu, séu nú eyddir, einnig musteri þeirra og hallir, þá er borg hinna dauðu, graf- reitur Memfisborgar, rennþá eitt a£ íurðuverkum veraldar. .^essvegna yfir- gefum við þennan stað, sem nú er að- eins hljóður pálmalundur, stígum inn í stóran hópferðabíl og ökum af stað vestur í eyðimörkina. Eramundan rísa lágar brekkur, en uppi á brúninni gnæfa nokkrir pýra- mídar, sumir hálffallnir. En lang- mestur er Hjallapýramídinn frægi, sem reistur var sem grafhýsi yfir Djóser, * faraó af 3. konungsætt, 2600 árum fyrir Krists fæðingu. Þessi pýraniídi er hinn elzti á Egyptalandi. Þótt henn að hæð jafnist hvergi nærri á við hin miklu steintröll hjá Gísa, er hann hár og tign- arlegur, hlaðinn upp í fimm höllum þrepum. Umhverfis hann eru miklar rústir og forn múrveggur, sem myndar ferhyrning kring um hann. Pýramíd- mn er í jaðri eyaiimerkurinnar, frammi á dalsbrúninni, og gnæfir hátt yfir frjósama sléttuna. 0, ^Hfe^w^ "fan af brúninni er víð útsýn niður yfir Nílardalinn, sem er um 15 kilómetra breiður. Lágar hæðir eru báðum megin og nokkru meiri a**i austan. Nílarfljótið rennur með austur- brúninni og sést ekki héðan, enda eru bakkar þess alsettir döðlupálmum. í norðri mótar fyrir turnum Karíóborgar í 20 kílómetra fjarlægð. í vestri breið- ist eyðimörkin svo langt, sem augað eygir. Þar er hvergi fast berg, aðeins bleikir sandhólar, sem teygja sig undir lága kvöldsólina. Hér hafa aldrei búið lifandi menn.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.