Morgunblaðið - 11.09.2002, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 11.09.2002, Blaðsíða 10
FRÉTTIR 10 MIÐVIKUDAGUR 11. SEPTEMBER 2002 MORGUNBLAÐIÐ ÁSTA R. Jóhannesdóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segir margt at- hyglisvert hafa komið fram á nor- rænni ráðstefnu um heilbrigðiskerfið, sem hún sótti í Viborg á Jótlandi á dögunum. Ásta var á eigin vegum á ráðstefnunni, en ráðstefnan bar yfir- skriftina: Heilbrigðiskerfið í spenni- treyju. „Það er alltaf verið að ræða hvernig heilbrigðiskerfið er á hinum Norðurlöndunum. Þess vegna fannst mér nauðsynlegt að kynna mér stöðu mála í þessum löndum af eigin raun.“ Ásta segir að samtök stjórnenda í heilbrigðisþjónustunni á Norðurlönd- unum hafi staðið að ráðstefnunni, en þeir haldi ráðstefnur um heilbrigðis- mál annað hvert ár. Á ráðstefnunnni tóku þátt stjórnendur og starfsfólk heilbrigðisþjónustunnar frá öllum Norðurlöndunum. „Útgangspunktur ráðstefnunnar var að norræna heilbrigðiskerfið væri undir mikilli pressu; frá neytendum um aukna og betri þjónustu og frá þjóðunum sjálfum um að halda í þá grundvallarhugmyndafræði að halda uppi heilbrigðiskerfi, sem allir eiga jafnan aðgang að og greitt er með sameiginlegum sjóðum landsmanna.“ Ásta segir að ein helsta niðurstaða ráðstefnunnar hafi verið sú að nauð- synlegt væri að samhæfa betur hin þrjú stig heilbrigðisþjónustunnar, þ.e. heilsugæsluna, sérfræðilæknis- þjónustuna og sjúkrahúsþjónustuna. „Þarna þyrfti að vera samhæfing en jafnframt skýr verkaskipting,“ út- skýrir Ásta. „Það er einmitt mikil- vægt að gera þetta hér á landi þar sem grunnheilsugæslan stendur ekki undir því sem ætlast er til af henni, sérfræðilæknisþjónustan þenst út og sjúkrahúsin glíma við stöðugan fjár- hagsvanda.“ Ásta segir að á ráðstefnunni hafi aukinheldur verið farið í það hvernig hin Norðurlöndin hafa unnið að því að auka gæði heilbrigðisþjónustunnar, einfalda hana, nýta afkastagetu sjúkrahúsa og mannafla sem best og taka á flöskuhálsum, sem gera það að verkum að sjúklingar fái ekki þjónustu við hæfi og lengir bið þeirra. „Slíkt ástand er hinu opin- bera dýrt þegar upp er staðið,“ segir Ásta. Hún segir að í Sví- þjóð sé þannig unnið að því að auka gæði heilbrigðisþjónust- unnar á öldrunarsviði. „Svíar hafa náð góðum árangri nú þegar með því að spyrja hina öldruðu og starfsfólkið um hvað mætti betur fara og fylgja sjúklingnum eftir í gegnum þjónustuna til að finna það út.“ Læknisverk kostn- aðargreind Ásta segir að fram hafi kom- ið á ráðstefnunni að hin Norðurlöndin væru búin að kostnaðargreina lækn- isverk sem unnin væru á sjúkrahús- um, en við slíka kostnaðargreiningu væri notast við svokallaða DRG- greiningu sem stæði fyrir „diagnostic related groups“ en það þýddi m.a. að aðgerðum væri raðað í verðflokka. „Á ráðstefnunni kom fram að grundvöllur þess að hægt væri að reka kerfið á hagkvæman hátt væri að kostnaðargreina læknisverk þann- ig að hið opinbera geiddi fyrir hvert verk fasta upphæð skv. DRG-mæl- ingunni.“ Ásta segir að á Íslandi sé þegar byrjað að kostnaðargreina læknisverk. Hún segir þó að Íslend- ingar séu ekki komnir nógu langt í því ferli. Ásta segir einnig að fram hafi kom- ið að föst fjárlög hentuðu ekki sjúkra- húsrekstri til að ná fram sem hag- kvæmustum rekstri og nýtingu. Betra væri að blanda aðferðum við fjárveitingar, t.d. að hafa föst fjárlög að hluta og svo fjárframlög sem væru árangurstengd og þá væri greitt fyrir þau læknisverk eða þær aðgerðir sem framkvæmdar væru. „Í erindi sem finnskur læknir hélt kom fram að fjárveitingar til heil- brigðiskerfisins þyrftu að hækka um 3% á ári umfram raunaukningu vegna þess að þjóðin er að eldast sem og vegna aukinnar tækniþróunar,“ segir Ásta. Biðtími verði styttur Ásta segir að á hinum Norðurlönd- unum sé lagt mikið upp úr því að stytta bið sjúklinga eftir þjónustu í heilbrigðiskerfinu. „Í Danmörku, Noregi og Svíþjóð er búið að lögfesta hámarksbið eftir læknisaðgerðum og hefur verið lagt fram aukið fé til þess að stytta biðina,“ segir hún. Ásta minnir á að hún hafi í tvígang flutt frumvarp til laga á Alþingi um há- marksbiðtíma sjúklinga. Frumvarpið hafi hins vegar ekki náð fram að ganga. Ásta tekur dæmi um það hvernig lögin um hámarksbiðina virka á hin- um Norðurlöndunum. „Í Noregi og Svíþjóð er t.d. búið að lögfesta þriggja mánaða hámarksbið eftir læknisþjón- ustu, en Danir ganga lengra og er há- marksbiðin þar tveir mánuðir.“ Ásta segir að skv. lögunum um hámarksbið eigi sjúklingar rétt á að fá upplýsing- ar um það þegar þeir fara á biðlista hversu biðin eftir þjónustunni verður löng. „Ef þeir fá ekki þjónustu eftir að fyrrgreindur hámarkstími er liðinn, eða að það lítur ekki út fyrir að þeir muni fá þjónustuna fyrir þann tíma, geta þeir leitað annað. Hið opinbera verður þá að greiða fyrir þjón- ustuna á nýja staðnum skv. DRG-mælingunni, sömu upphæð og upprunalegi spítalinn hefði fengið. Sjúk- lingarnir hafa þá val um það hvar þeir fara í viðkomandi aðgerð. Ef þeir ákveða að fara til annarra landa í að- gerðina verða þeir að greiða ferðakostnaðinn sjálfir,“ segir Ásta og heldur áfram. „Ég er á því að við þurfum að taka á þessum málum hér á landi með því að lögfesta hámarksbið eins og ég hef lagt til á Alþingi,“ segir Ásta, „en til þess þarf að vera búið að kostnaðar- greina læknisverkin. Menn þurfa einnig að vera tilbúnir til að leggja fram fjármuni til að stytta biðina, hagræða og samræma vinnuna og nýta betur afkastagetu spít- ala.“ Ásta bætir því við að það sé óþolandi fyrir sjúklinga að þurfa að búa við það að bíða mánuðum og jafnvel ár- um saman eftir þjónustu í heilbrigðiskerfinu. „Það rænir þá lífsgæðum auk þess sem það er mjög dýrt fyrir hið opinbera, í lyfjakostnaði, trygginga- bótum, vinnutapi og vanlíðan sjúk- lingsins svo eitthvað sé nefnt.“ Þá komi þessi kosnaður niður á öðrum stöðum í heilbrigðiskerfinu. „Þó tel ég ekki raunhæft að við get- um að öllu farið að dæmi frænda okk- ar um aukið val um það hvar menn fái þjónustuna. Þetta eru fjölmennar þjóðir með mörg stór sjúkrahús og því möguleiki á meira vali. Hér eru margar aðgerðir aðeins gerðar á Landspítalanum – háskólasjúkrahúsi og ekki á færi annarra hér m.a. vegna tækjakosts og sérþekkingar.“ Gæði þjónustunnar metin Að sögn Ástu var á ráðstefnunni einnig fjallað um mikilvægi þess að meta gæði heilbrigðisþjónustunnar. „Danir lögfestu opinbert gæðamat í júlí sl., en í þeim lögum er m.a. kveðið á um að upplýsingar um gæði t.d. á verkum og aðgerðum hvers sjúkra- húss og hvers læknis, skuli vera öllum sjúklingum aðgengilegar, t.d. á Net- inu,“ segir Ásta. „Læknar í Danmörku hafa fagnað þessari lagasetningu,“ segir hún enn- fremur. „Nú ber 80 sjúkrahúsum þar í landi að senda upplýsingar um ár- angur aðgerða í sex sjúkdómaflokk- um og markmið hafa verið sett um ákveðinn árangur s.s. að 98% sjúk- linga með lungnakrabbamein séu á lífi mánuði eftir aðgerð. Á næstu árum er síðan gert ráð fyrir upplýsingum frá þeim um gæði og árangur aðgerða í fimmtán sjúkdómaflokkum.“ Á ráðstefnunni var einnig fjallað um hagsmunagæslu fyrir sjúklinga og segir Ásta að Norðmenn séu mjög framarlega í því að tryggja réttindi sjúklinga. „Þar í landi hafa verið í gildi lög um réttindi sjúklinga frá árinu 1991,“ segir Ásta og bendir á að íslensku lögin um réttindi sjúklinga hafi verið samþykkt á Alþingi árið 1997. Íslensku lögin eru, að sögn Ástu, að miklu leyti sótt til Norð- manna. Ásta segir að í Noregi sé hins vegar bætt um betur því þar sé rekin stofnun sem ber heitið „Den norske patient forening“, en sú stofnun gætir hagsmuna sjúklinga. „Þessi stofnun heyrir beint undir norska þingið og er óháð heilbrigð- isráðuneytinu. Hún hjálpar sjúkling- um t.d. að kæra telji þeir á sér brotið og upplýsir þá um réttindi sín og að- stoðar á ýmsa lund.“ Ásta segir að fulltrúi frá stofnuninni hafi kynnt verkefni hennar í umræðuhópi á ráð- stefnunni um gæði og réttindi sjúk- linga. Ásta telur að Íslendingar ættu að líta til þessarar stofnunar Norð- manna, með það í huga að koma á svona hagsmunastofnun fyrir sjúk- linga eða umboðsmanni sjúklinga svipað og er í Finnlandi, en hlutverk hans var einnig kynnt á ráðstefnunni. Meiri dánarlíkur á einkasjúkrahúsum Ásta bendir á að aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, Elsa Friðfinns- dóttir, hafi haldið erindi á ráðstefn- unni þar sem m.a. var fjallað um kröf- ur um aukna einkavæðingu í heilbrigðiskerfinu. „Hún vitnaði í nýja rannsókn sem birtist í maí sl. í riti Kanadísku læknasamtakanna, sem Kanadamenn gerðu á 26.000 bandarískum sjúkrahúsum á árunum 1982–1995 á dánartíðni sjúklinga á annars vegar sjúkrastofnunum sem eru reknar með hagnaðarkröfu og hins vegar á stofnunum sem reknar eru án hagnaðar,“ segir Ásta. „Niðurstaðan var sláandi. Tvö pró- sent meiri líkur voru á að sjúklingur dæi á einkastofnuninni sem rekin er með hagnaði. Yfirfært á aðstæður í Kanada eru þetta um 2.000 sjúklingar á ári, jafnmargir og látast þar árlega í umferðarslysum og jafnmargir og falla fyrir eigin hendi á ári. Mér fund- ust þetta vera merkilegar upplýsing- ar og rök gegn einkavæðingu í heil- brigðiskerfinu.“ Þá segir Ásta að á ráðstefnunni hafi komið fram að ekkert samræmi væri milli þess hve mikið væri sett af fjár- magni í heilbrigðiskerfið og hversu sjúklingar væru ánægðir með kerfið. Þetta þætti henni athyglisvert. „Dan- ir, sem verja mun minna fé miðað við þjóðartekjur til heilbrigðismála en nágrannaþjóðir þeirra, eru mun ánægðari með þjónustu sína en hin- ir,“ segir Ásta að síðustu. Ásta R. Jóhannesdóttir þingmaður sækir norræna ráðstefnu um heilbrigðiskerfið Ásta R. Jóhannesdóttir Ásta R. Jóhannesdóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, sótti á dögunum norræna ráðstefnu um heilbrigðiskerf- ið. Hún segir m.a. í samtali við Morg- unblaðið að á ráðstefnunni hafi komið fram mikilvægi þess að samhæfa betur heilsugæsluna, sérfræðilæknisþjón- ustuna og sjúkrahúsþjónustuna. Þurfum að lögfesta hámarksbið sjúklinga VEGAGERÐIN hefur auglýst út- boð vegna byggingar nýrrar brú- ar yfir Þjórsá og á byggingunni að vera að fullu lokið í lok sept- ember á næsta ári. Tilboðum skal skilað inn fyrir 30. september nk. Brúin sem um ræðir er 170 metra löng og 11 metra breið, úr stáli og steinsteypu. Hún verður byggð í níu höfum og er borin uppi af 78 metra löngum boga yf- ir farveg árinnar. Núverandi brú var byggð árið 1950 og mun hún verða notuð áfram fyrir umferð hestamanna, að því er fram kemur í fram- kvæmdafréttum Vegagerðar- innar.                              Tilbúin í lok september á næsta ári ÁTTA sóttu um starf framkvæmda- stjóra Heilbrigðisstofnunarinnar Suðurnesjum sem auglýst var laust til umsóknar í ágúst. Eftirtaldir sóttu um starfið: Aðalsteinn J. Magnússon, rekstr- arhagfræðingur, Jónína A. Sanders, viðskiptafræðingur MBA, Óskar J. Sandholt, grunnskólafulltrúi, Sigríð- ur Snæbjörnsdóttir, framkvæmda- stjóri, Sigurður H. Engilbertsson, innheimtustjóri, Skúli Thoroddsen, lögfræðingur, Stella Olsen, skrif- stofustjóri, og Valbjörn Steingríms- son, framkvæmdastjóri. Matsnefnd, sem metur hæfni um- sækjenda um stöður framkvæmda- stjóra sjúkrahúsa, sbr. 30. grein laga um heilbrigðisþjónustu nr. 97/1990, fer nú yfir umsóknirnar og skilar heilbrigðis- og tryggingamálaráð- herra niðurstöðu sinni. Að fenginni tillögu stjórnar Heilbrigðisstofnun- arinnar Suðurnesjum skipar ráð- herra framkvæmdastjóra til næstu fimm ára. Heilbrigðisstofnunin Suðurnesjum Átta sækja um starf fram- kvæmdastjóra

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.