Morgunblaðið - 14.12.2002, Blaðsíða 74

Morgunblaðið - 14.12.2002, Blaðsíða 74
UMRÆÐAN 74 LAUGARDAGUR 14. DESEMBER 2002 MORGUNBLAÐIÐ E NN hefur velunnari þáttarins, Bjarni Sig- tryggsson, sent um- sjónarmanni tölvupóst með ábendingum um ýmislegt sem betur mætti fara. Tekur hann nokkur dæmi um það af fréttavef Morgunblaðsins. Fer póstur Bjarna hér á eftir: ?Innlent | 29.11. 2002 | 15:50 Bifreið valt út í Hólmsá. Alvarlegt umferðarslys varð á Suðurlands- vegi nú á fjórða tímanum er bifreið með fjórum manns innanborðs fór útaf veginum og hafnaði út í Hólmsá. Alltaf gaman að vita af farþegum bíla og flugvéla innanborðs en ekki utanáhangandi. Erlent | AFP | 17.11. 2002 | 18:34 Olíuskip sem strandaði við Danmörku komið á flot. Olíuskip, með 50 þúsund tonn af olíu innan- borðs, losnaði af strandstað við dönsku eyjuna Læsø í Kattegat þar sem skipið strandaði í gær. Engin olía rann úr lestum skipsins en það laskaðist þó eitthvað. Upp- haflega var áformað að dæla ol- íunni úr skipinu en síðan reyndist nóg að færa til vatn í botntönkum skipsins. Skipið heitir Pindar, er skráð á Bahamaeyjum en er í eigu skipafélags í Hong Kong. Það var á leið með farm frá Litháen til Rott- erdam þegar það bar af leið í dimmri þoku og strandaði. Erlent | AFP | 4.5. 2002 | 14:33 Flugvél með 75 manns innanborðs brotlenti í Nígeríu. Farþegaflugvél með 75 manns innanborðs hrapaði í norðurhluta Nígeríu í dag. Flug- vélin brotlenti á byggingu nærri flugvellinum í Kano. Flugvélin var að koma frá höfuðborginni Lagos í Nígeríu. Mikinn reyk lagði upp frá flakinu. Ekki er vitað á þessari stundu um afdrif þeirra sem í vél- inni voru. Lítum nú á málsgreinina, lið fyr- ir lið: Farþegaflugvél með 75 manns innanborðs (hvar eru far- þegar um borð í flugvélum nema innanborðs? Ljótur óþarfi.) ? hrapaði í norðurhluta (suður- hluti, norðurhluti, austurhluti, vesturhluti? Af hverju ekki bara í norðanverðu landinu eða í Norður- Nígeríu?) Nígeríu í dag. Flugvélin brotlenti á byggingu (væntanlega var um að ræða hús, sem ekki var lengur í byggingu) nærri flugvell- inum í Kano. Flugvélin (til að fyr- irbyggja endurtekningu samsettra orða í sífellu fer betur á því að segja aðeins: Vélin var að koma ?) var að koma frá höfuðborginni Lagos í Nígeríu. (Það er þegar komið nokkrum sinnum fram að slysið varð í Nígeríu. Þess vegna er endurtekning óþörf. Nóg að segja: ? frá höfuðborginni Lagos.) Mik- inn reyk lagði upp (reyk leggur jafnan upp, og því nóg að segja: lagði frá flakinu) frá flakinu. Ekki er vitað á þessari stundu (af hverju á þessari stundu? Hverju bætir það við fréttina? Einfaldara og stílhreinna er að segja aðeins; Ekki er vitað um afdrif ?) um afdrif þeirra sem í vélinni voru. Hér vant- aði aðeins hinn klassíska rugl- ing, sem svo oft sést í fréttum; ?Vélin sprakk í loft upp? þegar um er að ræða þotu á flugi, sem spring- ur ekki í loft upp, öllu frekar til jarðar niður.? Umsjónarmaður tekur undir ábendingar Bjarna. Fjórir voru í bílnum og olíuskipið var einfald- lega með olíu. Innanborðs er al- gjörlega ofaukið. Um flugslysið í Nígeríu er engu við athugasemdir Bjarna að bæta. Það er oft betra að vanda sig við skrifin. Bjarni leggur einnig fyrir sig ný- yrðasmíði. ?Orðið netnotendur sést æ oftar í Morgunblaðinu. Hvað segir þú um einföldun; net- endur,? spyr Bjarni. Já, af hverju ekki? Við segjum lesendur, not- endur og iðkendur. Umsjónarmaður þakkar Bjarna fyrir góðar ábendingar. ??? Enskan er mikill áhrifavaldur og skín oft í gegnum íslenskuna þegar úr henni er þýtt. Á forsíðu sérblaðs DV, Magasíns, er athyglisverð fyr- irsögn: ?Affleck tók ekki augun af Lopez?. Undir fyrirsögninni er vís- að á síðu 31. Umsjónarmaður er Affleck þakklátur fyrir að svipta söngkonuna ekki sjóninni og leyfa henni að halda augunum. Ljóst er að þarna er enskupúkinn á ferð- inni, því þarna hefði átt að standa: ?Affleck hafði ekki augun af Lop- ez?. Á ensku hefur þetta vænt- anlega verið: ?Affleck did not take his eyes off Lopez?. Þegar Íslend- ingar stara á einhvern hafa þeir ekki augun af honum, en taka þau ekki af honum. ??? Það er fleira skrítið sem kemst á síður blaðanna. ?Hversdagshetjurnar okkar allra,? sagði Óli H. Þórðarson um þá sem á fimmtudag fengu við- urkenningu Umferðarráðs 2002, Umferðarljósið, fyrir starf á sviði umferðaröryggismála. Viðurkenn- ingin var veitt á 5. umferðarþingi Umferðarráðs sem haldið var í vik- unni og kom í hlut allra viðbragðs- aðila á vettvangi umferðarslysa. Rannsóknarnefnd flugslysa, RNF, gerir athugasemdir við ým- islegt sem lýtur að viðbúnaði og verklagi við björgunaraðgerðir á Reykjavíkurflugvelli. Nefndin tel- ur á hinn bóginn að ekki þurfi að rannsaka að nýju björgunarþátt flugslyssins þegar flugvélin TF- GTI fórst í Skerjafirði 7. ágúst 2000 og að mati nefndarinnar hefðu viðbragðsaðilar naumast getað staðið betur að því að auka mögu- leika hinna slösuðu til að komast af. ?Ef hringt er í Neyðarlínuna frá Akureyri koma upp á skjáinn helstu viðbragðsaðilar á svæðinu. Starfsmaður Neyðarlínunnar get- ur tengt símann beint til þeirra þegar hann er búinn að meta þörf- ina á aðstoð. Hann getur kallað út þá hópa sem hann telur þörf á hverju sinni hvort sem um er að ræða lögreglu, björgunarsveitir, lækna eða hjálparsveitir.? Þessi þrjú dæmi eru tekin af síð- um Morgunblaðsins, en það er orð- ið viðbragðsaðili, sem pirrar um- sjónarmann. Felst ekki í því að vera aðili að viðbragði, hvaða við- bragði? Við lestur fréttanna má reyndar draga þá ályktun að orðið eigi að merkja þá sem bregðast við slysum, líklega lögreglu, sjúkra- flutningafólk, slökkvilið, hjálp- arsveitir og svo framvegis. Um- sjónarmaður leggur til að reynt verði að finna betra orð yfir þessa aðila. Umsjónarmað- ur er Affleck þakklátur fyrir að svipta söng- konuna ekki sjóninni og leyfa henni að halda augunum hjgi@mbl.is ÍSLENSKT MÁL Eftir Hjört Gíslason JÓLATRÉÐ er ómissandi hluti jólahaldsins. Talið er að sá siður að setja upp jólatré hafi borist til landsins með dönskum kaupmönn- um undir lok 18. aldar. Á Íslandi uxu ekki sígræn tré og því þurfti að flytja þau inn frá Danmörku. Þau voru hins vegar ekki aðgengi- leg almenningi á þeim tíma. Í trjá- leysinu varð því sá siður algengur að fólk útbjó heimagerð jólatré. Yfirleitt voru þau gerð úr tréstoð með greinum sem síðan voru vafð- ar með sígrænu efni úr náttúrunni eins og sortulyngi, krækilyngi og eini. Þessi tré voru skreytt og á þau sett kertaljós. Þessi tré voru útbreidd allt fram yfir miðja síð- ustu öld. Um miðja öldina hófst ræktun á jólatrjám hérlendis. Upphaf henn- ar má miða við stóra gróðursetn- ingu á rauðgreni árið 1958 á Hall- ormsstað. Fóru íslensk jólatré að koma á markað að ráði um 1970. Íslensk jólatré eru nú framleidd um allt land. Lætur nærri að fyrir jólin 2002 verði felld um 10.000 tré, mest í Haukadal, Skorradal, Brynjudal og á Hallormsstað, en einnig á fjölmörgum öðrum svæð- um. Margar tegundir sígrænna trjáa henta sem jólatré. Mest aukning hefur verið í sölu stafafuru und- anfarin ár. Stafafura er jólatré sem er dökkgrænt og ilmar sér- staklega vel. Hún fellir ekki barrið og stendur þannig fersk yfir hátíð- irnar. Stafafuran er frekar gróf- gerð og fyrir vikið er gott að skreyta hana. Minnir hún þannig að einhverju leyti á heimagerðu jólatrén sem notuð voru hér á landi fram undir miðja síðustu öld. Auk stafafuru eru rauðgreni, blágreni, sitkagreni og fjallaþinur höggvin sem jólatré. Rauðgreni er hið hefðbundna jólatré, þétt og ilmandi, en hefur þann ókost að tapa nálunum, sér í lagi ef það er ekki vökvað. Blágrenið og sitka- grenið hafa á síðustu árum í aukn- um mæli verið nýtt sem jólatré hér á landi. Þau halda nálum betur en rauðgrenið. Fjallaþinurinn er sjaldgæfasta jólatréð. Undanfarin ár hefur fólki víða verið boðið upp á að koma í skóg- ana og velja þar sitt eigið jólatré. Þetta hefur notið sívaxandi vin- sælda, enda geta fjölskyldur þann- ig komist úr jólastressinu út í frið- sældina í skóginum. Þessi viðburður er orðinn fastur liður í jólaundirbúningi á mörgum heim- ilum. Það er ekki sama hvernig tré eru meðhöndluð sem jólatré, enda eru þau lifandi. Gilda því svipuð lögmál um þau og afskorin blóm. Nýhöggvið jólatré þarf að standa á köldum stað t.d. utandyra eða í kaldri geymslu þangað til það er tekið inn í stofu. Upplagt er að láta það standa í vatnsfötu úti á svölum. Þegar tréð er skreytt í stofunni er gott að saga þunna sneið neðan af stofninum og stinga því í góðan vatnsfót. Fyrsta vatns- áfyllingin má gjarnan vera með heitu vatni. Þess verður að gæta að aldrei þorni í fætinum meðan tréð stendur í stofunni. Ef þessum reglum er fylgt stendur tréð ferskt og ilmandi yfir hátíðirnar. Það skiptir máli hvernig tré fólk velur um jólin. Íslensk jólatré eru umhverfisvænni en innflutt lifandi tré eða gervitré. Við ræktun ís- lenskra jólatrjáa er ekkert notað af mengandi efnum. Við ræktun í Danmörku, þaðan sem innfluttu trén koma, er notað mjög mikið af illgresis- og skordýraeitri sem ekki þarf hér. Við þetta bætist að eldsneytisnotkun er meiri þegar trén eru flutt frá útlöndum. Til dæmis má nefna að gervijólatré eru flest flutt yfir hálfan hnöttinn frá Asíu hingað til lands. Lifandi tré eru því umhverfisvænni en gervitré, auk þess að þau má end- urvinna. Íslensku trén eru grisjuð úr skógunum. Þannig er ekki verið að ganga á skóglendi landsins við framleiðslu þeirra, heldur þvert á móti, verið að auka við þau með auknum tekjum til skógræktar- starfseminnar. Með því að velja ís- lenskt jólatré í ár styður þú skóg- rækt á Íslandi. Fyrir hvert selt íslenskt jólatré er hægt að gróð- ursetja 30-40 ný tré. Veljum íslensk jólatré Eftir Hrein Óskarsson og Jón Geir Pétursson ?Íslensk jólatré eru um- hverfisvænni en innflutt lifandi tré eða gervitré.? Hreinn er skógarvörður á Suður- landi og Jón Geir skógfræðingur hjá Skógræktarfélagi Íslands. Jón Geir Pétursson Hreinn Óskarsson Miðbæ Háaleitisbraut 58-60 a71 Sími 553 2300 Góðir skór Skóbúðin Ráðgjöf á fimmtud. kl. 15-18 og laugard. kl. 11-15. Mörkinni 3, sími 568 7477 www.virka.is Opið til kl. 18 alla daga nema sun. til jóla, Þorláksmessu 10-20, aðfangadag 10-12. Öskjur nýkomnar einstaklega fallegar Moggabúðin Geisladiskahulstur, aðeins 700 kr. FASTEIGNIR mbl.is Vönduð karlmannsúr LAUGAVEGI 15 Sími 511 1900 www.michelsen.biz Kíktu á úrvalið á
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.