Morgunblaðið - 11.10.2003, Side 43

Morgunblaðið - 11.10.2003, Side 43
MINNINGAR MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. OKTÓBER 2003 43 ✝ Þorsteinn Sigur-björn Jónsson fæddist í Ólafsfirði 13. maí 1928. Hann lést þar 29. septem- ber síðastliðinn. Foreldrar hans voru Jón Frímannsson vélsmiður, f. 4.11. 1896, d. 26.12. 1977, og kona hans Emma Jónsdóttir húsmóð- ir, f. 26.12. 1904, d. 12.11. 1986. Systur Þorsteins eru Fann- ey, f. 30.11. 1925, maki Rafn Magnús- son, f. 16.9. 1925, d. 9.2. 2001, þau eiga fjögur börn, og Sigurveig, f. 10.1. 1931, maki Valdimar Páls- son, f. 22.8. 1931, d. 8.10. 1983, þau eiga tvö börn. Þorsteinn kvæntist 16. 4. 1949 eftirlifandi eiginkonu sinni Hólm- fríði Jakobsdóttur, f. 20.11. 1929. Foreldrar hennar voru Jakob Einarsson bólstrari, f. 25.7. 1894, d. 4.6. 1979, og kona hans Þórunn E. Sveinsdóttir leikkona, f. 22.9. 1901, d. 10.8.1983. Börn Þorsteins og Hólmfríðar eru: 1) Bergþóra Sigurbjörg, f. 20.9.1949, gift Jó- hanni Runólfssyni, f. 16.10. 1944. Sonur þeirra Þorsteinn, f. 20.7 1970. 2) Jón, f. 11.10. 1951, sam- Nonna í Ólafsfirði frá 1959, fyrst með föður sínum og síðan einn. Árið 1972 flyst Þorsteinn til Reykjavíkur og stofnar fyrirtæk- ið Nonni hf., sem sérhæfði sig í innflutningi á vélum og varahlut- um. Vann á þeim vettvangi þar til hann lét af störfum í maí 2002. Vegna zinkeitrunar varð Þor- steinn að gera hlé á vinnu sinni í smiðjunni. Var vélstjóri hjá Hrað- frystihúsi Ólafsfjarðar frá 1950- 1953 auk þess sem hann var á sjó um tíma. Sat í bæjarstjórn Ólafs- fjarðar fyrir Sjálfstæðisflokkinn í 8 ár. Var formaður hitaveitu- nefndar. Var félagi í Rotarý- klúbbi Ólafsfjarðar. Söng í karla- kór Ólafsfjarðar og kirkjukór Ólafsfjarðarkirkju. Þorsteinn var einn af stofnendum Leikfélags Ólafsfjarðar og lék í velflestum uppfærslum þess um árabil. Var mikill stuðningsmaður íþrótta- félagsins Leifturs og formaður þess í 14 ár. Var einn af stofn- endum Golfklúbbs Ólafsfjarðar, svo og Iðnaðarmannafélags Ólafsfjarðar en í því félagi var hann formaður um skeið. Eftir að Þorsteinn flutti suður gekk hann í Oddfellowregluna. Sl. vetur fór hann að sækja félagsstarf aldr- aðra í Háteigskirkju og tók til við gamalt áhugamál sem var að spila bridge. Útför Þorsteins verður gerð frá Ólafsfjarðarkirkju í dag og hefst athöfnin klukkan 15. Jarð- sett verður í Ólafsfjarðarkirkju- garði. býlismaður Gerrit Schuil, f. 27.3. 1950. 3) Þorsteinn Jakob, f. 17.1. 1953, kvæntur Sigríði H. Þórðar- dóttur, f. 29.10. 1957. Börn þeirra Jón Steindór, f. 25.11. 1978, Páll Arnar, f. 18.11. 1981, Þórður, f. 1.1. 1986, og Ólöf Kristín, f. 7.3. 1993. 4) Þyri Emma, f. 6.8. 1957, gift Karli Geirs- syni, f. 2.5.1956. Börn þeirra Arnhildur Lilý, f. 8.2. 1983, og Daníel Kristvin, f. 27.3. 1993. 5) Ragnhildur Fanney, f. 14.3. 1961. 6) Kristín, f. 20.8.1962, d. 14.4. 2000, gift Pálmari Magnússyni, f. 19.9.1954. Börn þeirra Hólmfríð- ur Hulda, f. 4.10.1985, Sigfríður Arna, f. 1.7. 1992, Jóhanna Wíum, f. 15.12. 1995, og Ingibjörg Anna, f. 23.2. 1999. 7) Arnheiður Sol- veig, f. 6.2. 1965, gift Gunnlaugi Magnússyni, f. 14.4. 1966. Dóttir þeirra Hólmfríður, f. 14.3. 1995. Þorsteinn ólst upp í Ólafsfirði. Lauk vélsmíðaprófi 1948 og meistaraprófi 1954. Hann sótti mörg námskeið í sínu fagi, að- allega erlendis, mest í Þýskalandi og Sviss. Hann rak vélsmiðjuna Þá er stundin runnin upp. Stund- in þegar búast má við að fullorðið fólk fari að kveðja. Samt er eins og að fáir séu undir hana búnir, hversu gamalt og veikt fólk er orðið. Hann pabbi er dáinn. Hann sem kenndi sér einskis meins, aðeins 75 ára að aldri. Hann sem varð sem ungur í annað sinn þegar hann fór norður á æskuslóðir sínar í sumar. Hann, sem fannst lífið orðið harla lítils virði eftir að hann hætti að vinna. En þá kom boðið að norðan. Boð um að koma, fara aftur að vinna og upplifa gamla tíma. Ólafsfjörður, fjörðurinn þar sem hann fæddist og fékk að deyja í. Fjörðurinn sem hann elskaði út af lífinu svo oft þótti okkur nóg um. Þar var alltaf gott veður, sama hvað veðurstofan sagði. Mælirinn í eina kuldapolli bæjarins, sagði hann. Dagleg samtöl við gamla vini staðfestu það. Þau eiga heiður skilið Sæunn og Geiri fyrir að hafa ekki gefist upp við að fá hann til að koma norður. Faðir minn gekk í endurnýjun líf- daga, sigldi með ferðamenn í Héð- insfjörð og aðstoðaði þau hjónin við það sem til féll. Þetta voru sannkallaðir sæludag- ar og allt víl víðs fjarri þegar við töluðum við hann. Allt lék í lyndi. Pabbi hafði marga hildina háð um dagana en eðlislæg bjartsýni fleytti honum áfram. Hann fékkst við ýmislegt um æv- ina, var vélsmiður góður, þekkti hljóð allra véla, naskur á að finna hvað að var og eftirsóttur viðgerð- armaður. Vélar voru honum hug- leiknar alla tíð enda ævistarfið bundið við þær. Hann var mjög fé- lagslyndur og kom víða við. Það átti ekki vel við hann að vera mikið einn. En nú er hann farinn, fyrirvara- laust. Heyrði í honum aðeins viku fyrir andlát hans. Hló og gerði að gamni sínu og ekkert farinn að huga að heimferð. Heim fór hann samt þó það hafi ekki verið sú heimferð sem fjölskyldan hafði hugsað sér. Nú fæ ég ekki framar að heyra söguna um litlu stúlkuna sem datt í hug að heimsækja pabba sinn í vinnuna, 3ja ára. Lét hvorki snjó né fólk aftra sér. Til pabba skyldi hún komast og það tókst. Þessa sögu heyrði ég á hverjum afmælisdegi mínum og það var alltaf eins og hann væri að segja hana í fyrsta sinn. Þetta ferðalag dótturinnar var honum ofarlega í minni í 50 ár. Það segir mér margt. Far þú í friði. Bergþóra S. Þorsteinsdóttir. Sofnar drótt, nálgast nótt, sveipast kvöldroða himinn og sær, allt er hljótt, hvíldu rótt, Guð er nær. Elsku pabbi, hafðu þökk fyrir allt, Guð geymi þig. Þín dóttir Arna Þorsteinsdóttir. Þótt ég sé látinn, harmið mig ekki með tárum, hugsið ekki um dauðann með harmi eða ótta. Ég er svo nærri, að hvert eitt tár ykkar snertir mig og kvelur, þótt látinn mig haldið. En þegar þið hlæið og syngið með glöðum hug, lyftist sál mín upp í mót til ljóssins. Verið glöð og þakk- lát fyrir allt sem lífið gefur og ég, þótt látinn sé, tek þátt í gleði ykkar yfir lífinu. (Kahlil Gibran.) Algóði guð, gef Fríðu, börnum og öðrum aðstandendum styrk í þeirra sorg. Hafðu þökk fyrir öll árin okkar saman. Hvíl í friði. Þinn tengdasonur Gunnlaugur Magnússon. Nú ertu farin frá okkur öllum elsku afi. Okkur finnst eins og það hafi ekki gerst. Tilvera okkar er líka undarlegt ferðalag, við erum gestir og hótel okkar er jörðin, eins og segir í ljóð- inu. Nú ertu farin af hótel jörð, á efra hótelið, himininn. Við munum sakna þín mikið og við munum ekki gleyma þér. Það sem þú gerðir með okkur, allar símhringingarnar, það verður ógleymanlegt. Nú heyrum við ekki oftar „rósadósin hans afa“ og „hjartakóngurinn hans afa“ eins og þú sagðir alltaf við okkur. Við vorum ekki búin að sjá þig lengi því þú varst á Ólafsfirði að upplifa gömlu dagana, eins og að smíða og fara á sjóinn. Við sögðum þér alltaf hvað við vorum að gera þegar við töluðum við þig í símann. Nú verð- ur það ekki oftar, en við hugsum bara til þín í staðinn. Ólöf og Daníel. Náinn bernskuvinur minn og frændi, Þorsteinn Sigurbjörn Jóns- son er látinn. Steini hafði dvalist um nokkurra vikna skeið hjá frændfólki sínu og afar góðum vinum í heimabyggð sinni, Ólafsfirði. Þangað fór hann, sagði hann mér, til rifja upp gömlu, góðu minningarnar, fara á sjó og tala við kunningjana og frændfólk- ið. Hann sat með þessu góða fólki, glaður og reifur á fögru haustkvöldi með fjöllin og sjóinn í Ólafsfirði fyr- ir framan sig, þegar dauðinn sótti hann heim fyrirvaralaust. Honum var einstaklega annt um Ólafsfjörð og reyndi að fylgjast sem best með því sem þar var að gerast hverju sinni. Þar voru líka rætur hans og bernskuslóðir og þar var ætíð hans heima hvar sem hann átti sitt lögheimili eða dvaldist um lengri eða skemmri tíma á ævinni. Við Steini vorum ekki háir í loft- inu þegar leiðir okkar lágu saman. Aðeins örfá skref voru á milli heim- ila okkar og nokkur frændsemi og góð vinátta var milli foreldra okkar. Steini var raunar tveimur árum yngri en ég, en sá aldursmunur skipti litlu, enda varð Steini snemma stór og sterkur með af- brigðum, svo að aflsmunurinn ent- ist mér ekki í mörg ár. Emma Jónsdóttir, móðir Steina, var náskyld föður mínum og vin- kona móður minnar, en Jón Frí- mannsson eða Nonni, faðir Steina, var fjarskyldari, en þeim mun nán- ari var vinátta föður míns og hans og samskipti þeirra mikil. Jón eða Nonni eins og allir nefndu hann rak myndarlegt véla- verkstæði í Ólafsfirði og það eina á þeim tímum. Það var á baklóðinni við heimili hans og þar fyrir framan var stór steinsteypt stétt. Alltaf var eitthvað forvitnilegt að gerast á verkstæðinu og stéttinni. Þangað komu menn með bilaðar vélar úr bátaflotanum og Nonni var að skrúfa þær í sundur og setja þær saman og svo var hann að logsjóða með neistaflugið allt í kring og smíða og hamra glóandi heitt járn úr eldsmiðjunni. Við krakkarnir urðum að fylgjast með öllu sem var að gerast í þorpinu og verkstæðið hans Nonna var ansi mikilsverður staður í atburðarás þessara ára. Þarna var Steini í lykilaðstöðu og ekki ónýtt að leika með honum. Við brölluðum býsna margt saman á verkstæðinu og í nágrenninu, sem mæður okkar hrifust ekki ætíð af. Allir þessir merkilegu mótorar og vélahlutir voru oftast útataðir í smurolíu og komu því olíublettótt föt okkar og hendur einatt upp um lærdómsríkar rannsóknarferðir okkar á verkstæðinu, en samsektin treysti vináttuna. Þegar á barnsaldri var Steini orðinn geysifróður um allar báta- vélar og vissi hvaða vél var í sér- hverjum báti í Ólafsfirði og hve mörg hestöfl og hvort hún hefði bil- að oft og hvað hefði verið að. Það kom því ekki á óvart að Steini legði á skólaárum sínum stund á vél- stjóranám og síðar nám í vélsmíði og vélfræði. Hann varð líka snemma mjög mikilsmetinn vél- stjóri og vélfræðingur. Mér var sagt að hann hefði verið einstaklega glöggur á að finna hvað væri að ef vél var biluð og var honum yfirleitt nóg að hlusta á gang vélarinnar til að vita hver bilunin var. Hann rak vélaverkstæðið Nonni í Ólafsfirði um langt skeið með föður sínum og síðar meir að Nonna látnum á eigin vegum og eftir að Steini og fjöl- skylda hans fluttust til Reykjavíkur á sjöunda áratugnum setti hann þar á fót fyrirtæki með vélasölu og vélaviðgerðir og rak það með fjöl- skyldunni í áraraðir. En ég held að einu hafi gilt hvað Steini fékkst við hverju sinni á starfsævinni, hugurinn var alltaf tengdur Ólafsfirði og því sem þar var að gerast eða hafði gerst. Þegar við hittumst eða töluðumst við í síma fékk ég að vita hvernig ætt- fólki okkar vegnaði eða skólasystk- inum okkar úr barnaskólanum, hvernig aflabrögðin væru og hvort vél hefði bilað í einhverjum togar- anum eða vélbátnum. Og svo kom öll pólitíkin. Steini fylgdist náið með hvernig staða stjórnmálanna var, einkum fyrir kosningar og reyndi að hafa áhrif á gang mála. Sjálfur sat hann í bæjarstjórn Ólafsfjarðar í mörg ár fyrir Sjálf- stæðisflokkinn, og var um skeið for- maður rafveitunefndar og einnig formaður vatns- og hitaveitunefnd- ar. Við vorum saman í stjórn FUS, Garðars í Ólafsfirði, í mörg ár en það merka félag stofnuðum við með kunningjum okkar og vinum 1942. Gallinn var bara sá að Steini var þá aðeins 14 ára, en aldurslágmark var 16 ár samkvæmt ströngustu flokks- lögum, hann komst því ekki í stjórn fyrr en tveimur árum eftir form- lega stofnun félagsins. Steini var mikill áhugamaður um leiklist og góður leikari enda lék hann fjölda hlutverka í leiksýning- um í Ólafsfirði og sat í stjórn Leik- félags Ólafsfjarðar oftsinnis og um skeið gegndi hann þar formennsku. Svo var það fótboltinn. Hvorugur okkar þótti neinn sérstakur snill- ingur á fótboltavellinum á æskuár- unum en allt að einu stofnuðum við með nokkrum úrvalsvinum um 1935 sérstakt fótboltafélag. Við áttum hins vegar enga peninga. Aðaltil- gangurinn með félagsstofnuninni var því að safna nægu fé til að geta keypt einn fótbolta. Við betluðum út peninga og héldum tombólur og náðum loks markmiðinu. Fótbolt- inn var keyptur. Enginn myndi líta við slíkum bolta í dag. Þetta var samansaumuð leðurtuðra, uppblás- in með gúmmíblöðru sem loftið lak úr ef sandur komst inn fyrir leðrið og varð níðþung ef boltinn blotnaði. Félagið okkar Steina lifði stutt og eignaðist enga sögu fremur en ýmis önnur álíka félög æskuáranna. Steini varð síðar öflugur stuðn- ingsmaður Íþróttafélagsins Leift- urs og var þar í stjórn og formaður um sinn. Hann fylgdist ætíð náið með félaginu og var fastagestur á vellinum þegar Leiftur keppti. Honum tókst stöku sinnum að draga mig með sér á völlinn þegar mikið var í húfi. Og ég fylgdist með Steina, hvernig hann lifði sig inn í leikinn og varð innilega glaður þeg- ar vel gekk og bókstaflega sorg- mæddur ef árangurinn lét á sér standa. Þá var það Ólfsfjörður, heimabyggðin, sem var að vinna eða tapa. Nú er þessu öllu lokið. Steini, þessi einlægi og góði vinur minn og frændi er fallinn frá. Það verður bið á Ólafsfjarðarfréttunum frá Steina. Við hjónin og fjölskylda mín vott- um Hólmfríði Jakobsdóttur, eftirlif- andi eiginkonu Steina, börnum þeirra og afkomendum og aðstand- endum öllum einlæga samúð okkar og biðjum þeim friðar og blessunar á sorgartíð. Baldvin Tryggvason. Þvert af Skarfaskeri og Hríseyj- arendi laus undan Múlanum. Þann- ig hljóðuðu síðustu fiskimið sem ég heyrði Þorstein frænda minn lýsa í sjóferð er við hjónin fórum með honum á báti okkar Sæunni ÓF 7 nú í september liðnum. Voru þetta gömul fiskimið er hann kynntist í sinni bernsku hjá föður sínum Jóni Frímannssyni og félaga hans Will- iam Þorsteinssyni. Þetta lýsir vel hve stálminnugur Steini var 75 ára gamall. Fyrir svo utan urmul af gömlum vísum, ljóðum og sögnum er hann hafði greinilegar í frásögn. Steini varð ungur vélfræðisnill- ingur, eftir að hafa lært fagið hjá föður sínum og vélsmíði af afa sín- um Jóni Þorsteinssyni, sem var stofnandi Vélsmiðjunnar Odda hf. á Akureyri og á efri árum landsfræg- ur byssusmiður. Steini helgaði sig vélstjórn um tíma vegna zink-eitr- unar, sem hann varð fyrir í vél- smiðjunni. Stofnaði síðan Vélsmiðj- una Nonna hf. í Ólafsfirði með föður sínum áður en hann lét af störfum. Steini fór margar ferðir til Þýskalands og Hollands til að fylgj- ast með smíði margra skipa fyrir Íslendinga og sá þá um leið um nið- ursetningu allra véla í sömu skip. Það þótti hann liðtækur í þeim efn- um að sumar vélaverksmiðjurnar gerðu hann að umboðsmanni sínum á Íslandi. Hann sérhæfði sig í véla- stillingum og átti tæki til slíks þar sem hann treysti ekki alveg sínu næma eyra. En hver sem sá og fylgdist með honum í heimi vélanna treystu yfirleitt á hans perónulegu næmni. Mér er minnisstæð frásögn hans af ferð er hann var fenginn til að fara sem yfirvélstjóri á fiskiskipi frá Akranesi, með lélega aðalvél til vélaskipta erlendis. Lentu þeir í vondu veðri við Ísland og er þeir nálguðust Shetlandseyjar var vél- arhrófið að gefast upp, en með létt- ari skrúfuskurði, minna álagi og næmni Steina komust þeir alla leið án aðstoðar. Það er engum ofsögum sagt að Þorsteinn Jónsson hafi verið maður athafna og um margt var hann frumkvöðull. Hjá vélsmiðjunni Nonna hér í Ólafsfirði störfuðu mest 28 menn, og voru þeir í verk- um víða um land. Segir þetta mikið um stórhug þann og athafnagleði er bjó í frænda mínum. Vildi hann stuðla að atvinnuuppbyggingu og framfaramálum á þann hátt er hann kunni bestan. Steini var vel að manni og var fenginn til lögreglustarfa á manna- mótum í Ólafsfirði, þá átti hann TaunusTransit sem var um tíma eina sjúkrabifreiðin í bænum og hann stjórnandi hennar. Steini var afar liðtækur leikari og söngvari, lék aðalhlutverk í fjölda sýninga í bænum, söng gamanvísur og þótti frábær skemmtikraftur. Þá var hann liðtækur í stjórnmálum og sat nokkur ár í bæjarstjórn Ólafs- fjarðar og nefndum bæjarins. Hann var einn af stofnendum Golfklúbbs Ólafsfjarðar og lipur golfari. Hann var mikill knatt- spyrnuáhugamaður og stuðnings- maður sinna manna. Steini vildi vita af sínu fólki, og hafði hann gjarna samband að fyrra bragði, bara til að heyra hvernig stæði til og hvernig fólk hefði það. Segja má að þó að fjöl- skyldan tæki sig upp og flytti bú- ferlum til Reykjavíkur, þá flutti Steini aldrei allur. Hugur hans var með okkur hér fyrir norðan, og fylgdist hann gjörla með því sem hér var að gerast og hvernig mann- lífinu liði. Það var því merkilegur leikur hjá honum sem öllu ræður að frændi minn skyldi koma hingað norður til okkar, á staðinn sem honum var svo kær, og ráðast í að gera alla þá hluti er voru honum svo hugfólgnir frá fyrri tíð, róa til fiskjar, bauka á bryggjunum, og vitja vina og kunn- ingja hér í Ólafsfirði. Hafði hann það á orði skömmu áður en að kallið kom, að mikið lifandi skelfing liði sér nú vel. Var frændi minn orðinn lúinn af lífsins göngu og veit ég að nú er hann kominn til góðra og líð- ur vel. Viljum við þakka honum fyr- ir kynnin gegnum árin og óskum honum Guðs blessunar. Vinir og vandamenn við Hlíðarveg í Ólafsfirði. ÞORSTEINN SIGUR- BJÖRN JÓNSSON  Fleiri minningargreinar um Þor- stein S. Jónsson bíða birtingar og munu birtast í blaðinu næstu daga.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.