Tíminn - 20.04.1975, Blaðsíða 17

Tíminn - 20.04.1975, Blaðsíða 17
Sunnudagur 20. apríl 1975. TÍMINN 17 Mynd af 18 vikna fóstri, sem sýgur á sér þumalfingurinn (Ljósm. Lennart Nilsson) við þetta traökar svo allt þetta frumvarp á Hfshelgi fóstursins: það á sér alls engá vörn, ef menn aðeins hafa einhverja „ástæðu" til að eyða þvi. Á þetta að verða „opinbert sið- gæM" Alþingis á þvi Herrans ári 1975? Ætlið þér, alþingismenn, að staðfesta slikt siðleysi með at- kvæði yðar við þessa afdrifariku lagasetningu? Eða segir ekki rödd samvizkunnar innra með yður, að fóstrið sé i raun og sann- leika manneskja eins og vér öll, — að mannsins barn verði ekki skyndilega til við fæðinguna (sem er aðeins eitt stig i æfilangri sköp- un), heldur sé það mannlegt lif þegar i móðurkviði og hafi sinn heilaga lifsrétt samkvæmt þvi? — Ef þér viðurkennið þessa stað- reynd innst i hjarta yðar, gefið þá gaum orðum Drottins vors: Sann- lega segiégyður: svo framarlega sem þér hafið gjört þetta einum þessara minna minnstu bræðra, þá hafið þér gjört mér það (Mt. 25:40). IV. Misjöfn ábyrgð lækna og Alþingis Bæði þingmenn og læknar hafa skyldur i máli þessu. Til þess er ætlazt af Alþingi, að það haldi uppi mannúð og réttlæti með lög- gjöf sinni i félags- og heilbrigðis- málum. Og læknar þeir, sem gefa sig að þessu, hafa það hlutverk að framfylgja lögunum af sam- vizkusemi og virðingu fyrir lifinu. En ólik má aðstaða þeirra kall- ast. Ef læknar hefðu frjálsar hendur um beitingu fóstureyðinga — sem þeir hafa reyndar nokkurn veg- inn, vegna virðingarleysis núgild- andi laga — þá væri miklu frekar hægt að segja um þá, að þeir eigi sér vissa málsbót, þegar þeir veita liflátsheimild sina, heldur en um þingmennina, sem setja þessar reglur i lög. Læknarnirsjá það og vita, að raunveruleg, fé- l.agsleg neyð hefur hrakið margar mæður á þeirra fund. Og þeir gera sér grein fyrir, að þar er um að ræða neyðarástand, sem móð- ur getur virzt ómögulegt að fá bót á — nema með þessum úrslita- kosti. En læknarnir hafa ekki vald yfir þeim félagsaðstæðum og lifskjörum, sem móöur og barni eru búin i „velferðarþjóðfélagi" voru. Þess vegna eru þeir neyddir til að horfast i augu við virkilegt vandamál, hvort sem snýr að móðurinni eða fóstri hennar. En nú er þeim gefið valdsvið yfir hin- um liffræðilega þætti — og ekki þeim, sem varðar kjör og velferð móðurinnar. Út frá þessum að- stæðum er skiljanlegt, að þeir geri það, sem samvizkan býður þeim, — væntanlega þó með þeirri tillitssemi við lif fóstursins, sem þéirh þykir framast vera fær. Kn Alþingi og sveitastjórnir hafa óneitanlega þetta þjóðfé- lagslega vald, sem læknana skortir. Og alþingismenn hafa fullan og frjálsan valkost i mál- inu. Þessi lagasetning er ekki sú eina mögulega úrlausn, sem þeir standa frammi fyrir. Þingmönn- um er falið allt löggjafarvald til þess að beita þvi til góðs, en ekki ills. Þeir geta með löggjöf ráðið bótá fátækt og neyð mæðra og fá- tækra fjölskyldna, svo að fóstur- eyðingar verði ekki örþrifaráð þessa ógæfusama fólks. En þingmenn hafa lika hinn kostinn, sem heilbrigðisráðherr- ann valdi: þeir geta lokað augun- um fyrir skyldu sinni að styrkja þessar mæður og börn þeirra, bæði með f járhags- og félagslegri aðstoð, en gefið mæðrunum þess i stað heimild til að losa sig við börnin, svo að þau verði hvorki þeim né þjóðfélaginu til byrði. Þeir geta fórnað friðhelgi lifsins á altari peninganna (sbr. Alþingis- tiðindi, d. 1402 neðarlega, þar sem ráðherrann gerir sér grein fyrir valkostunum báðum, en kýs heldur auðveldari leiðina fyrir rikissjóð). Þeirgeta þannig ráðizt gegn lifinu sjálfu, i stað þess áb vernda það og efla. En er það virkilega mögulegt i mannúðar- og velferðar-þjóðfélagi? Veit ég vel, að nokkrir þing- menn hafa gengið til lags við jafnvel öfgafyllstu kröfur Rauð- sokka um fóstureyðingar. Og það furðulegasta er, að foringi þessa liðs hefur manna mest útausið „réttlátri reiði" sinni yfir Alþingi og predikað óspart mannúðar- hyggju sina. Þessu vogar hann sér að halda áfram undir merkj- um frjálsra fóstureyðinga og klæðir þann málflutning sinn þá i verulega lymskulegan búning (sjá Alþingistiðindi 1974-75, 8. hefti). En meirihluti þingmanna hefur enn ekki tjáð sig um málið. Ég ef- ast ekki um, að þeir hafa fullan vilja til að gera allt, sem unnt er, til að finna réttláta lausn i sam- ræmi við gildi og friðhelgi lifsins. Þess vegna trúi ég þvi ekki að óreyndu, að þingmenn finni ekki flestirtil ábyrgðar sinnar að bæta úr þessum málum með raunveru- legrilausnvandans, istað þess að flýjá hann og firra sig allri ábyrgð með þvi að samþykkja þessi siðlausu lög. V. Það fylgir vandi þeirri vegsemd að vera þing- maður Alþingi má ekki sýna af sér neina værukærð, blindni eöa ábyrgðarleysi nú á úrslitastundu. Ef frumvarp þetta verður að lög- um, er það stóffelldasta skerðing á mannréttindum, sem um getur hér á landi. Þaö yrði löghelg- un og réttlæting fyrir aftökuin á þúsundum barna næstu árin. Og það brýtur um leið niður sið- gæðiskennd almennings gagnvart lifshelgi veikburða fósturs. Slik lausn verður ekki affarasæl. Þetta er ekki að leysa hinn raun- verulega vanda, sem er mikill. Þetta væri ábyrgðarlaus gervi- lausn af hálfu rikisvaldsins, sem með þessu svikist undan skyldum sinum við þúsundir mæðra og barna þeirra. Það er gefin forsenda þessa frumvarps, að „fóstureyðingar hljóti alltaf að vera neyðarúrræði fyrirhverja konu". En þegar ráð- herrann telur hina félagslegu neyð orðna svo mikla, að núgild- andi löggjöf sé orðin ,,i alla staði ranglát" og sanni þvi nauðsyn þessa lagafrumvarps, — þá ættu þingmenn miklu fremur að sjá skyldu sina og sóma i þvi að stór- auka barnabætur og mæðralaun, veita fulla launatryggingu vegna fæðingar og efla að öðru leyti fé- lagslega aðstoð og samhjálp, svo að engin kona neyðist lengur til þess að gera barn sitt að útburði „af félagslegum ástæð- um". Og þessar umbætur allar ber aö gera þrátt fyrir erfiðleik- ana i efnahagslifi þjóðarinnar. Fjárhagsleg verðmæti mega aldrei skyggja á gildi mannsins sjálfs eða draga úr friðhelgi lifs- ins. Vöxtur mannlegs Hfs hefur forgang fyrir öllum hagvexti. Við alþingismenn segi ég þvi: Gleymið ekki helgi lifsins, þegar þér takið ákvörðun i þessu rétt- lætis- og siðgæðismáli. Ábyrgð yðar er vissulega mikil, — og hún er ekki öfundsverð. Þér eruð undir smásjá þjóðarinnar allrar. En aldrei verður hægt að þóknast öllum i máli sem þessu. Enda á það ekki að vera tilgangur yðar. Þér eruð eingöngu bundnir við sannfæringu yðar og samvizku. Bætið þá ekki gráu ofan á svart með þessum lögum. Kórónið ekki neyð og misrétti, sem þér getið bætt úr, með þvi að drýgja stór- kostlegt ranglæti, sem er viður- styggð i augum Guðs. Sýnið og sannið skyldurækni yðar við réttindi mannsins með öðrum lögum en þessum. Ég vænti.þess, að meirihluti þing- manna bregðist ekki ábyrgðinni. Veljið þá leiðina, sem liggur til lifsins. íslenzkt vegg- spjald hlýtur viour- kenningu ÍSLENZKT veggspjald, með mynd af Skógarfossi, hafnaði i þriöja sæti á alþjóðlegri vegg- spjaldasýningu, sem nýlega var haldin i Stuttgart i Þýzkalandi. Yfir 160 þús. gestir greiddu at- kvæði um beztu veggspjöldin. Það voru Flugleiðir h.f., ásamt Ferðaskrifstofu rikisins og utan- rikisráðuneytinu, sem létu gera þetta spjald á siðasta ári. Ljós- myndina tók Mats Wibe-Lund. Athugasemd frá Páli Bergþórssyni Hr. riststjóri: í Timanum laugardaginn 19. aprll er gerð að umtali nýleg stöðuveiting deildarstjóra á Veðurstofunni, og gerður saman- burður á verðleikum okkar Markúsar A. Einarssonar til starfa. Auk þess sem sýnt er framan I okkur. í tilefni af þvi, óska ég þess, að Tlminn birti það sérfræðilega álit, sem sam- gönguráðuneytið fékk hjá Veöur- stofustjóra um þetta mál,að minnsta kosti þann hluta þess, sem varðar þessa tvo heiðurs- menn. Þetta skjal hlýtur Timinn að geta fengið hjá Samgöngu- ráðuneytinu. Þar ættu að vera hæg heimatökin. Ef ekki verður orðið við þessum tilmælum, hljóta menn að draga af þvl viö- eigandi ályktanir. Páll Bergþórsson Framkvæmdastjóri óskast Togaraútgerðarfélag i nágrenni Reykja- vikur óskar að ráða framkvæmdastjóra strax. Umsóknir, er greini frá fyrri störfum og kaupkröfum, sendist afgreiðslu blaðsins, merktar Framkvæmdastjóri XF-9. Með allar umsóknir verður farið sem trúnaðarmál. RÍKISSPÍTALARNIR lausar stöður LANDSPÍTALINN: LÆKNAR, sérfræðingar og að- stoðarlæknar óskast á HAND- LÆKNINGADEILD spitalans til afleysirxga, timabilið júni — september n.k. Nánari upplýsingar veita yfirlækn- ar deildarinnar. Reykjavik, 18. april 1975. SKRIFSTOFA RÍKISSPÍTALANNA EIRÍKSGÖTU5,SÍMI11765 Verktakar — vinnuvélaeigendur TIL SÖLU: John Deere 52 ha. iðnaðartraktor með moksturstækjum, MF-50 hjólagrafa árgerð '72, — MF-50 hjólagrafa árgerð '71, — JCB-3C hjólagrafa árgerð '66, Ham Jern grafa á County 4-hjóladrifs traktor árgerð '67 — IH-B2276 hjóla- grafa árg. '71, — JCB-7C beltagrafa árg. '66, — MAN dráttarblll og 15 tonna malarvagn með veltisturtum. Höfum kaupendur af ýmis konar vinnuvélum og tækjum. Útvegum meö stuttum fyrirvara erlendis frá margs konar vinnuvélar og tæki s.s. krana, mokstursvélar, grafvélar, vegagerðavélar, steypuvinnuvélar, grjótmulningsvélar o.l'l. Góðar vélar á mjög hagstæðum verðum. Leitið nánari upplýsinga. Ragnar Bernburg — vélasala Laugavegi 22, (Klapparstigsmegin), simi 27490 (heimas. 82933). Bændur athugið Óska eftir að koma 11 ára stúlku á gott sveitaheimili um einhvern tima i sumar. Vinsamlegast hafið samband við Geir Björnsson, Hótel Borgarnesi. Sjávarútvegsráðuneytið 17. april 1975. „ Rækjuvinnslustöðvar Sjávarutvegsráðuneytið vekur athygli á þvl, aö sam- kvæmt logum um samræmda vinnslu sjávarafla oc veiða, sem háðar eru sérstökum leyfum, er aöilum skylt að leita leyfis sjávarútvegsráðu- neytisins, hyggist þeir koma á fót nýj- um rækjuvinnslustöðvum eða auka af- kastagetu þeirra, sem fyrir eru.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.