Tíminn - 20.04.1975, Blaðsíða 35

Tíminn - 20.04.1975, Blaðsíða 35
Sunnudagur 20. april 1975. TÍMINN 35 AgnarGuðnason: MARGTER KYNLEGT í KÝRHAUSNUM Víðast hvar i heiminum hefur verð á matvæium ákvarðast á framboði og eftirspurn hverju sinni. Veruleg breyting hefur átt sér stað á seinni árum i trúlega flestum löndum. Ef framboðið er takmarkað, þá hefur verið sett á verðstöðvun eða há- marksverð, ef framboðið er meira en eftirspurnin, þá er framleiðendum tryggt lág- marksverð fyrir afurðirnar, þótt svo að markaðsverðið færi niður fyrir framleiðslu — og dreifingarkostnað. Það er talið varða hagsmuni þjóðarheildar- innar, að framleiðendum sé tryggð örugg lifsafkoma og að aukið framboð bitni ekki á þeim og rýri þar með fjárhagsafkomu þeirra. Eflaust eru skiptar skoðanir i flestum löndum, uni hve viðtæk afskipti hins opin- bera eiga að vera. Um þetta er deilt hér á landi og ekkert við þvi að segja, enda væri óeðlU legt, ef allir væru sammála. Verulegt vandamál hefur skapazt i mörgum löndum sið- ustu tvö árin vegna mikillar framleiðslu á nautakjöti. Birgðasöfnun veldur ráðamönn- um Efnahagsbandalagsins þungum áhyggjum og sama hefur átt sér stað i Kanada og Bandarikjunum. Einnig hér á landi höfum við átt i erfiðleikum með sölu á nautakjöti. Af þess- um ástæðum datt mér i hug að skýra frá litilli nautakjötssögu, en það eru samskipti Kanada og Bandarikjanna i verzlun með nautakjöt og nautgripi á fæti. Of mikið nautakjöt Árið 1973 var sett hámarks- verð á nautakjöt framleitt i Bandarikjunum. Framleiðend- ur þar i landi voru sáróánægðir og reyndu að takmarka slátrun i þeirri von, aö verðið yrði gefið frjálst. Minni slátrun I Banda- rikjunum varð til þess, að inn- flutningur frá Kanada var stór- aukinn. Samtimis urðu veruleg- ar verðhækkanir á matvöru i Kanada og þar með á nauta- kjöti. Rfkisstjórnin I Kanada ákvað þá að gripa til sinna ráða og draga úr útflutningi á nauta- kjöti, þvi varð að sækja um út- flutningsleyfi frá og með 14. april 1973. Þann 12. september 1973 var ákvæðið um hámarks- verð i Bandarfkjunum afnumið, samtimis var útflutningur gef- inn frjáls i Kanada. Tollur hafði verið á innfluttu kjöti til Banda- rikjanna, þvi ákvað rikisstjórn Kanada að setja á toll á inn- flutning á nautgripum og nauta- kjöti frá Bandarikjunum. t febrúar sama ár hafði þessi toll- ur verið afnuminn i Kanada. ToIInrinn var jafnvirði isl. kr. 12 á kg af nautakjöti, en um 6 kr. á kg nautgripa á fæti. Þar sem mjög mikið framboð var á nautakjöti i Bandarikjunum og markaður þar yfirfullur, var mikil aukning á innfluttu nauta- kjöti frá Bandarfkjunum til Kanada. Þá ákvað rikisstjórn Kanada að setja á auka toll á innflutta nautgripi, upphæð 24 kr á hvert kg lifandi vigt. Þann 4. janúar 1974 tilkynnti fjármálaráðherra Kanada, að tollurinn yrði afnuminn. Það skeði 10. febrúar. Mánuði siðar eða 15. marz 1974 samþykkti rikisstjórn Kanada að styrkja nautakjötsframleiðendur þar I landi. Ástæðan fyrir styrknum varstóraukinn innflutningur frá Bandarikjunum á sláturgrip- um, sem leiddi af sér verðlækk- un I Kanada. Þann 9. april 1974 setti rfkisstjórnin bann á inn- flutning á kjöti eða sláturgrip- um, sem gefið hafði verið hor- mónar til að örva vöxt þeirra. Með þessu banni var stöðvaður innflutningur frá Bandarikjun- um. Þann 12. ágúst 1974 var ákveðið að tryggja framleið- endum I Kanada lágmarksverð fyrir nautgripi. Verðið var verziun með lifandi pening hefur tfðkazt lengi yfir landamæri Kanxila og Bandarfkjanna. ákveðið 180 kr á kg lifandi vigt eða um 360 kr. á kg sláturvigt. Ef markaðsverðið var lægra, var greitt úr rikissjóði það sem Á vantaði. Jafnhliða voru settar á ennþá strangari reglur um innflutning til Kanada. Rfkis- stjórn Bandarikjanna greip þá til gagnráðstöfunar og settar voru reglur, sem takmörkuðu innflutning frá Kanada. Til- gangur var augljós, það átti að þvinga Kanadamenn til að af- nema magn-takmörkun á inn- flutningi. Þann 15. des. 1974 voru settar ákveðnar reglur fyrir útflutn- ingi á sláturgripum og kjöti frá Kanada til Bandarikjanna. Þær áttu að tryggja, að aðeins það kjöt eða sláturdýr yrðu seld þangað, sem hæsta verð fengist fyrir. Þannig átti að nýta sem bezt þann kvóta, sem Kanada var úthlutað til innflutnings á kjöti. Þar sem verð á afsláttar- kúm hafði lækkað verulega I Kanada, ákvað rfkisstjórnin að tryggja bændum lágmarksverð, sem svaraði til i isl. kr. 60 á hvert kg lifandi vigt eða um 120 kr. á kg sláturvigt fyrir ákveð- inn hluta af kúastofni hvers framleiðanda. Hámarksfjöldi afsláttarkúa, sem þetta verð var greitt fyrir, mátti ekki fara yfir 5% af kúnum á timabilinu frá 16. nóvember sl. fram til 30 april n.k. þannig að ekki kæmi til stórfelld fækkun á kúnum vegna yfirstandandi erfiðleika. Samtfmis var af opinberum aðilum hafinn áróður fyrir auk- inni neyzlu á unnum kjötvörum úr nautakjöti og áætlun gerð um, að framlag Kanada til gjaf- ar á matvælum til þróunarland- anna væri að hluta niðursoðið nautakjöt. Lágmarksverð á I. flokks nautakjöti, sem er 180 kr. á kg lifandi vigt, mun verða i gildi þetta ár, en gæti tekið breytingum með hliðsjón af breyttum framleiðslukostnaði og bættri markaðsaðstöðu. f ýmsum fylkjum Kanada eru greiddir styrkir út á kálfa, sem settir eru á. Þessir styrkir eru mismunandi háir. Vonandi er þeim, sem hafa lesið þetta yfirlit um nauta- kjötsstrfð Bandarikjanna og Kanada, ljóst eftir lesturinn að þrátt fyrir mikla hagræðingu i landbúnaði geta komið upp vandamál, sem erfitt virðist vera að leysa.l framhaldi af þessari frásögn þykir mér rétt að fræða lesendur blaðsins litið eitt um útflutningsuppbætur á landbúnaðarafurðir i Dan- mörku. útflutningsuppbætur í Danmörku. A s.I. ári fengu Danir greitt úr sameiginlegum landbúnaðar- sjóði Efnahagsbandalagsins (FEOGA) 1,4 milliarð Dkr, en það jafngildir um 42 milljörðum isl. kr. Þar af var greitt vegna útflutnings til landa utan Efna- hagsbandalagsins 662 millj. Pkr. Langstærsta upphæðin var greidd með útflutningi á smjöri Dkr. 564 millj. Útflutningsupp- bætur á ost voru Dkr 182 millj. en um 152 millj. Pkr vegna ann- arra mjólkurafurða. Þetta var það helzta um útflutningsupp- bætur hjá Dönum. Það er rétt að geta þess, ef það gæti glatt ein- hvern, að nú hefur veriö ákveðið að styrkja grasmjölsframleiðsl- una I Efnahagsbandalags- löndunum. Beinn styrkur hefur verið ákveðinn sem svarar isl. kr. 180 á hver 100 kg. ÆftJSm? moauieiKi: kíí ¦ . ¦'¦'¦m0- Spatíb þúsundir! VORUBIFREIÐA HJÖLBARÐAR VEROTILBOÐ! STÆRD: 825-20/12 Kr , 22.470 825-20/14 26.850 900-20/14 28.300 1000-20/14 34.210 1000-20/16 35.630 1100-20/14 35.900 1400-24/16 52.440 TÉKKNESKA BIFREIÐAUMBOÐIÐ Á ÍSLANDIH/E AUÐBREKKU 44-46 SÍMI 42606 Gardahreppur: Hjólbaroaverkstæoio Nýbaroi Akureyri: Skoda verkstæoift ó Akureyri h.f. Óseyri 8 Egilsstooir: Varahlutaverxlun Gunnars Gunnarssonar AUGLYSIÐ I TIAAANUM

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.