Sjómannablaðið Víkingur - 01.03.1943, Side 13

Undantekningar frá þessum almennu atriðum
eru þó margar. Til dæmis fá olíuskip (Tankskip)
leyfi til þess að hlaða meira, sökum hins sérstaka
byggingarlags síns, og sama er að segja um skip,
sem flytja timburfarm, ef sá hluti farmsins, sem
er á þilfari, er rígbundinn eftir vissum reglum.
— Hinsvegar er seglskipum gefið allmiklu meira
hleðsluborð en vélskipum, og ennfremur tréskipum
meira heldur en járnskipum.
Sömuleiðis er fjöldinn allur af skipum, sem ætl-
uð eru til þess að flytja léttavöru eða þá farþega,
byggð með „hleðsluborði" (with Freebord) sem
kallað er, en það þýðir, að skipið er mikið veik-
byggðara en hleðslumerkjareglurnar gera ráð fyrir,
og hleðsluborðið því nær eingöngu ákveðið eftir
styrkleikanum. Mörg þessara skipa hafa því það,
sem kallað er „stöðugt" hleðsluborð, þ. e. a. s. að
hleðsluborðið er hið sama hvort heldur er um
sumar eða vetur er að ræða, þar eð það skiftir
litlu máli, vegna þess hve hleðsluborðið er mikið.
Eldri gerðir af skipum, sem byggð eru „með hleðslu-
borði", eru t. d. hin svonefndu „Awningdeck“-
og „Shelterbek“-skip. Hin skipin, sem byggð eru
eftir fyllstu kröfum hleðslumerkjareglanna, eru
hinsvegar nefnd „fullsterk" (Fuld strength).
Ctltt hleðslumerkjanna.
Otlit hinna alþjóðlegu hleðslumerkja eru í stuttu
máli eins og sýnt er á meðfylgjandi mynd. Þau eru
grópuð inn í hliðar skipsins og síðan máluð dökk,
ef hliðin er ljós, en hvít, ef grunnurinn er dökkur.
Sjálft hleðslumerkið er sett á milli stafna, en beint
upp af því lárétt lína, jafnlöng hringnum, og sýnir
efri rönd hennar efri brún þilfars við skipshlið.
Fjarlægðin frá efri rönd þeirrar línu og að efri
rönd línunnar, sem gengur í gegn um miðjan hring-
inn, er sumarhleðsluborð skipsins.
Stóru stafirnir sitt hvoru megin hringsins eru
einkennisbókstafir þeirrar stofnunar, sem sett hefir
merkin á skipið. Stafirnir I og H merkja þannig ís-
lenzkt hleðslumerki og sýna að merkið er ákveðið
af íslenzkri skipaskoðun. Af öðrum stöfum, sem
oft sjást bæði á innlendum og erlendum skipum,
má t. d. nefna:
D. L. = Dansk Lov (dönsk skipaskoðun).
B. V. = Bureau Veritas (franskt flokkunarfélag).
N. V. = Norsk Veritas (norskt flokkunarfél.).
L. R. = Lloyds Register (enskt flokkunarfél.).
B. C. = British Corporation (enskt flokkunarfél.)
G. L. = Germanischer Lloyd (þýskt fl.fél.).
Fyrir framan hringmerkið er lóðrétt lína og út
frá henni nokkrar láréttar línur merktar bókstöf-
om, og merkja efri rendur láréttu línunnar hleðslu-
borðið, en bókstafirnir sýna undir hvaða kringum-
stæðum það gildir. S táknar t. d. sumar og er jafn
langt frá þilfari og miðlína hringsins, en F táknar
VlKINGUR
Mce / / k va tSi ■
... -----------■
10» o IOO 300 300 HOO 5oo
Trt'm
Alþjóðahleöslumerki. Svörtu línurnar sýna hleðslumerkið
eins og það er á vcnjulegum íslenzkum millilandaskipum.
Skástrikuðu línurnar sýna hvaða önnur merki skip geta
haft undir vissum kringumstæðum.
ferskvatn og sýnir hleðsluborðið í fersku vatni að
sumri til. Bilið milli efri randa línanna F og S sýnir
þá hve mikið skipið léttist við að fara úr fersku
vatni í sjó, sökum þess að eðlisþyngd sjávar er meiri
en vatns. Þessi mismunur mun ca. 10—15 cm. á
skipum á stærð við íslenzku millilandaskipin. Af
öðfrum stöfum táknar V vetur og VNA vetur á
Norður-Atlantshafi, eða nánar tilgreint, siglingar
að vetri til milli Evrópu og Norður-Ameríku. Þar
sem Island telst til Evrópu má því hlaða upp að
merkinu V í siglingum milli Evrópu og íslands að
vetri til, en aðeins að merkinu VNA ef farið er
milli Islands og N.-Ameríku á sama tíma. Merkið
VNA gildir þó aðeins fyrir skip, sem er undir 330
ensk fet (100,58 m.) á lengd. Auk fyrnefndra
merkja geta verið tvö önnur fyrir skip, sem sigla
til hitabeltislanda, nefnilega H er merki hitabelti
og HF er merki hitabeltisferskvatn.
Stafirnir, sem hér hafa verið nefndir, eru þó ekki
alþjóðlegir, heldur nokkuð breytilegir, eftir hinum
ýmsu tungumálum. Á málum nokkurra nágranna-
þjóða okkar eru stafirnir þannig:
ísland Norðurlönd England Frakkland
S S S E
V V W H
VNA VNA WNA HAN
F F F D
H T T T
HF TF TF TD
Eins og áður er getið, er skipum, sem eru í timb-
urflutningum leyfð meiri hleðsla en venjulegt er.
Fyrir slíka flutninga eru einnig sérstök merki,
nefnilega hin svonefndu timburhleðslumerki, þau
77