Sjómannablaðið Víkingur - 01.03.1943, Side 18

NÓI JÓNSSON:
SIGLINGAR Á STRÍÐSTÍMUM
Fyrsta stríðsárið, eða þar til árásin var gerð
á b.v. Reykjaborg og l.v. Fróða og Pétursey,
sigldu öll íslenzku skipin með fullum siglinga-
ljósum og vopnlaus eins og á friðartímum og
eitt og eitt i einu, án þess að hugsað væri um
að láta þau hafa fylgd hvert af öðru. Álitu menn
yfirleitt mest öryggi í því að hafa hin lögboðnu
ljós, því það var von allra, að Þjóðverjar virtu
hlutleysi landsins og leyfðu skipunum að sigla
hindrunarlaust, eða að minnsta kosti ef þeir
ætluðu að granda þeim, að þeir gæfu áhöfn-
inni tækifæri að fara í bátana og bjargast þann-
ig, en sú von brást algerlega, eins og kunnugt
er, og ég held að skoðun manna hafi þá verið
sú, að öryggið væri ekkert meira, þó skipin færu
tvö eða fleiri saman út.
Eins og menn muna, þá hættu siglingar til
Fleetwood á tímabili eftir að árásin var gerð
á áðurnefnd skip og var það ekki óeðlilegt, því
það bjuggust víst fáir við þvi, að skipin yrðu
skotin fyrirvaralaust niður, og enginn ímyndaði
sér slíka grimmd, er lýsti sér í því að skjóta á
varnarlausa mennina. Að nokkrum tíma liðnum
hófust siglingar til Fleetwood aftur og voru
þá öll skip vopnuð vélbyssum og rifflum, því
ekki þótti lengur öruggt að hafa þau alveg vopn-
laus. Þó þetta sé hvergi nærri fullkomnar byss-
ur og sennilega til lítils gagns ef um kafbáta-
árás er að ræða, þá er mjög líklegt að flugvélar
hætti sér ekki eins nálægt skipum ef hægt er
að koma því við að nota þær. Til frekara ör-
yggis ákváðu togaraskipstjórar að reyna að
haga því þannig til, að láta skipin fara tvö eða
fleiri saman út. I flestum tilfellum held ég að
hægt sé að haga þessu svona til, án þess það
komi neitt verulega að sök, en vitanlega má
gera ráð fyrir að annað skipið þurfi að bíða
nokkra klukkutíma eftir hinu, og svo lika að
annað skipið gangi betur en hitt. Getur þetta
tafið annað skipið einn og jafnvel tvo sólar-
hringa í túr, en við því er ekki hægt að gera,
ef hugsað er um að láta þau sigla saman. —
Margir hafa nú samt látið sér muna um þetta,
því ég hugsa að það séu eins mörg dæmi þess,
að skipin hafi siglt ein yfir hafið eins og í sam-
fylgd, og er slæmt til þess að vita, því það er
engum efa bundið, að það er mikið meira ör-
yggi í því, að skipin séu fleiri en eitt á ferð.
Við skulum t. d. hugsa okkur, að ef kafbátur
gerir árás, eru mikil líkindi til þess að eitt
skipið geti sent út neyðarmerki og tilkynnt hvað
um sé að vera og hvar þau séu stödd, og er
þá ekki ólíklegt að hjálp geti borizt áður en
það er um seinan. Þar sem aftur á móti er um
eitt skip að ræða, er mjög hæpið að það geti
sent út slíka tilkynningu.
Svo er annað. Ef skip rekst á tundurdufl,
þá eru líkurnar til þess að áhöfnin bjargist
mikið meiri, ef annað skip er nálægt. Skips-
höfnin getur ef til vill kastað sér í sjóinn áð-
ur en skipið sekkur og haldið sér á floti þangað
til fylgdarskipið veitir hjálp. Jafnvel ósyndir
menn geta haldið sér lengi á floti, ef þeir eru
í björgunarvesti. Björgunarvestin, sem sjómenn
nú hafa með sér, eru þannig, að án verulegra
óþæginda geta menn sofið í þeim. Björgun í
liku tilfelli og hér er nefnt, er ekki ólíkleg, ef
tvö skip sigla saman, en vonlaus ef skipið er
eitt á ferð. Þannig má nefna mörg fleiri dæmi,
T. d. ef skip lendir í vélarbilun úti á hafi og
þarf hjálpar við að komast til hafnar. Þá verð-
ur vitanlega að tilkynna hvar það er statt, og
eftir þeirri kynningu, sem við Islendingar höfum
af þýzku kafbátunum síðan stríðið hófst, er
hægt að ímynda sér, ef þeir væru einhvers-
staðar nærri, að þeir myndu nota tækifærið
og koma því í botninn áður en hjálp bærist, en
þ^tta kæmi ekki til greina ef skipin væru tvö
saman, því þá gæti fylgdarskipið dregið það
bilaða til hafnar.
Hér hafa aðeins verið nefnd örfá dæmi til
skýringar því, að það er mikið meira öryggi
fyrir sjómenn að skipin sigli tvö saman.
Eg ætlast til þess að útgerðarmenn veiti þessu
athygli, því vissulega munu þeir, ekki síður en
sjómenn, hafa áhuga fyrir því að auka öryggi
þeirra, sem á sjónum eru, og skipa sinna.
Síðustu þrjú árin hafa íslendingar misst mörg
skip, en ekkert getað fengið í staðinn og sér
það á, þar sem skipaflotinn er lítill. Ekki þarf
að búast við því, meðan stríðið stendur yfir,
að hægt verði að fá skip til viðbótar hversu
mörg sem týnast, og lítur það því ekki vel út,
ef stríðið stendur lengi og skipin týna tölunni,
eins og þau hafa gert undanfarin ár. Flest skip-
in, sem farist hafa af völdum styrjaldarinnar,
82
VlKlNGUR