Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2002, Blaðsíða 53

10% af launum í lífeyrissparnað er ekki nóg
- viðbótarlífeyrissparnaður er hagstceðasta leiðin til að hœkka tekjur xið starfslok -
Agnes Hildur Hlöðversdóltir og Hall-
dór Steinn Steinsen sérfræðingar hjá
Búnaðarbankanum Verðbréfum svara hér
nokkrum spurningum um frjálsan við-
bótarlífeyrissparnað.
Af hverju er nauðsynlegt að leggja
meira fyrir i viðbótarlífeyrissparnað
heldur en 10% af launum sem skylt er
að greiða í lífeyrissióð?
Halldór:
“Það hlýtur að vera markmið flestra að
vera með sambærilegar tekjur eftir að
þeir hætta að vinna eins og þeir voru
með á starfsævinni. Samkvæmt upplýs-
ingum frá Þjóðhagsstofnun hefur fólk 70
ára og eldra rúmlega 40% lægri tekjur en
yngra fólk. Jafnframt er algengt að
greiðsla 10% iðgjalds í 40 ár í lífeyrissjóð
veiti 66-72% af meðallaunum á starfsævi
í ævilangan ellilífeyri ntiðað við reglur
k'feyrissjóðanna í dag. Það hlýtur að vera
mikið áfall að lækka svona mikið í tekj-
um þegar rnenn hætta að vinna”.
“Það setn er mikilvægt í þessu sam-
bandi er að vegna framfara í lækna- og
tyfjavísindum þá geturn við búist við þvi
að lifa við betri heilsu og lengur eftir að
við hættum að vinna. Með bættri heilsu
er ijóst að við getum notið lífsins betur
og látið drauma okkar rætast og þá meg-
úm við ekki við því að lækka í tekjum.
Til að lækka ekki í tekjurn við starfslok
þá verðum við að spara meira en 10% af
launum í lífeyrissparnað”.
Gerir viðbótarlífeyrissparnaðurinn
okkur kleift að hætla fyrr að vinna en
ella?
Agnes:
“Það er engin spurning að þeir setn
eiga eftir að leggja fyrir í viðbótarlífeyris-
sparnað í tugi ára hafa svigrúm til að
hætta eða minnka við sig í starfi áður en
kemur að töku ævilangs ellilífeyris úr líf-
eyrissjóðum við 65 til 67 ára aldurs. Við
sjáum þetta gerast í Bandaríkjunum þar
senr algengt er að menn hætti fyrr að
vinna en hér á landi. Ég sé fyrir mér að
svona muni þróunin verða á íslandi hjá
þeirri kynslóð sem mun leggja fyrir í við-
bótarlífeyrissparnað í 20-40 ár”.
Skiptir máli á hvaða aldri fólk er þeg-
ar það byrjar að nýta sér svona sparn-
að?
Halldór:
“Það ntá segja að það sé aldrei of seint
að byrja að leggja fyrir, þ.e.a.s. svo lengi
sent lólk er ennþá úti á vinnumarkaðn-
um. Hinsvegar er hagstæðast fyrir fólk að
byrja á meðan það er ungt því að iðgjöld
þess eiga eftir að ávaxtast í langan tíma
og eru því mjög verðmæt. Meðfylgjandi
tafla sýnir að sparnaðartími og ávöxtun
skipta mjög miklu máli”.
En er þá ekki mikil áhælta fyrir eldra
fólk að leggja fyrir einungis í stuttan
tíma þar sem sveiflurnar geta verið
miklar á fjármálamörkuðum?
Agnes:
“Nei, i Lífeyrisauka Búnaðarbankans
er hægt að velja áhættulausa sparnaðar-
leið í formi sparireiknings með hæstu
verðtryggðu vöxtum bankans á hverjum
tíma. Búnaðarbankinn býður einnig upp
á fjölmargar fjárfestingarleiðir og er hægt
að blanda þeirn saman eftir óskum hvers
og eins. Við mælum almennl með Lífs-
leið sem samanstendur af blönduðu safni
skuldabréfa og hlutabréfa þar sem hlut-
fall skuldabréfa eykst á kostnað hluta-
bréfa eftir því sem aldurinn færist yfir.
Skuldabréf sveiflast minna í verði en
hlutabréf og eru því áhættuminni. Til
lengri tíma litið er von um hærri ávöxt-
un á verðbréfum en á sparireikningi”.
Er ekki betra að leggja fyrir í venju-
legan sparnað sem er alllaf laus til út-
borgunar?
Halldór:
“Nei, kostirnir eru ótvírætt fleiri í líf-
eyrissparnaði. Fyrst og frernst er það
niótframlagið frá launagreiðanda sem er
2% af launum skv. kjarasamningum og
jafnframt greiðir ríkið mótframlag sem
nernur 10% af framlagi launþega. Tekju-
skatturinn af upphæðinni er ekki greidd-
ur fyrr en við útborgun sem er sérlega
hagstætt ef menn geta nýtt sér persónu-
afslátt til að lækka skattinn. Hvorki er
greiddur fjármagnstekjuskattur né eign-
arskattur af lífeyrissparnaðinum og hann
er heldur ekki aðfararhæfur. Það er þó
mikilvægt að fólk hugi að þvi að leggja
einnig fyrir í venjulegan sparnað því
nauðsynlegt er að eiga einhvern varasjóð,
bæði til að rnæta hugsanlegum áföllum
og/eða til að auka lífsgæðin”.
Ef ég greiði 4% af 100.000 kr. launum
(4.000 kr) hvað lækka laun mín mikið?
Halldór:
“Það er algengt að fólk segi að það hafi
ekki efni á að greiða 1-4% af launum í
viðbótarlífeyrissparnað. Ég held samt að
margir átti sig ekki á því að útborguð
laun lækka minna en sem þessu nemur.
Ástæðan er sú að iðgjaldið dregst frá
skattskyldum tekjum og kernur því til
lækkunar á staðgreiðslu skatta. í raun
lækka útborguð laun aðeins um 2.450 kr.
,eða 2,45% af launum, ef fólk greiðir 4%
af 100.000 kr. launum. Það fær hinsvegar
alls 6.400 kr. greitt inn á sparnað sinn,
4.000 kr. sem það greiðir sjálft og 2.400
kr. frá launagreiðanda og ríki”.
Hvernig á að bera sig að ef maður vill
fá nánari upplýsingar eða ganga frá
samningi?
Agnes:
“Blaðinu fylgir samningur sem
liægt er að fylla út og senda til Bún-
aðarbankas í meðfylgjandi umslagi.
Frekari upplýsingar er hægt að nálg-
ast í öllum útibúm bankans eða í
Verðbréfadeild Búnaðarbankans.
Einnig er hægt að fá ítarlegar upplýs-
ingar á heimasíðu Búnaðarbankans,
www.bi.is, og ganga frá samningi
þar.”
Skipting iðgjalds á milli launþega, launagreiðanda og ríkisins
Mánaðarlegt iðgjald sent hlutfall af Mánaðarlegt iðgjald m.v. 100.000 kr.
launum mánaðarlaun
Framlag launþega 4% 4.000 kr.
Framlag launagreiðanda 2% 2.000 kr.
Framlag ríkisins 0,4% 400 kr.
Alls 6,4% 6.400 kr.
Mánaðarlegt iðgjald* Sparnaðar- tími í árunt lnngreiðslur samtals Uppsöfnuð inneign
4% ávöxtun 6% ávöxtun 8% ávöxtun
12.800 kr. 10 1.536.000 kr. 1.884.000 kr. 2.090.000 kr. 2.320.000 kr.
12.800 kr. 20 3.072.000 kr. 4.672.000 kr. 5.832.000 kr. 7.330.000 kr.
12.800 kr. 30 4.608.000 kr. 8.800.000 kr. 12.534.000 kr. 18.145.000 kr.
12.800 kr. 40 6.144.000 kr. 14.910.000 kr. 24.537.000 kr. 41.495.000 kr.
* Miðað við að greitt sé 6,4% iðgjald af 200.000 kr. mánaðarlaunum
Sjómannablaðið Víkingur - 53
Þjónustusíður