Samvinnan - 01.12.1981, Qupperneq 15

Jakob Hálfdanarson: Hann tók ekkert fyrir pönt-
unar- og afgreiðslustörf sín, en varð þó að vera
langtímum saman frá búi sínu þeirra vegna.
Veturinn 1880—81 var einhver hinn
harðasti, sem sögur fóru af á síðustu
öld, grimmdarfrost og stórhriðar vik-
um saman. En forystumenn félags-
verslunar í héraðinu létu það ekki
beygja sig, og enn boðaði sjö manna
nefndin til almenns fundar að Múla
21. jan. 1881. Þar hafði nefndin
ákveðna tillögu að bera fram. Hún
var sú að leita til sýslunefndarinnar
og mælast til þess að hún gengist fyrir
því að fá Slimon til þess að senda
sauðaskip til Húsavíkur haustið 1881.
Nefndinni hafði komið til hugar, að
það mundi verða áhrifaríkara, ef
sýslunefndin, málsvari héraðsins alls,
hefði forgöngu um málið. Séra Bene-
dikt i Múla var sýslunefndarmaður
fyrir Helgastaðahrepp og Jakob Hálf-
danarson fyrir Skútustaðahrepp, og
ætlaði fundurinn þeim að flytja málið
þar, segir Benedikt á Auðnum.
• Sauðamálið í sýslunefnd
Fundur sýslunefndarinnar var hald-
inn á Ljósavatni 27. apríl 1881. Fund-
argerðin ber ekki með sér, hvernig
málið var flutt þar, hvort séra Bene-
dikt eða Jakob gerði það, en það var
á dagskrá og rætt. Auðsætt virðist, að
sýslunefndin hafi ekki viljað taka
málið í sínar hendur sem heild og
fela framkvæmd þess oddvita sínum,
Benedikt Sveinssyni sýslumanni, og
því siður hafi það verið vilji hans, því
að hann gerði það að tillögu sinni, að
nefndin fæli Jakob forgöngu málsins,
og er bókunin svohljóðandi:
„23. Eftir uppástungu sem gjörð var
um að útvega fjárkaupaskip á Húsa-
vík í haust komandi, fól sýslunefnd
Jakobi Hálfdanarsyni að semja við
einhvern enskan fjárkaupamann —■
Slimon eða annan — um þetta mál“.
Jakob telur, að sýslumaður hafi átt
þessa „uppástungu" um afgreiðslu
málsins.
Svo vildi til, að Benedikt Jónsson á
Auðnum sat þennan sýslunefndarfund
sem gestur vegna þess að hann vildi
fylgja þar eftir öðru máli, sem hann
hafði tekið að sér, að hans sögn. Um
meðferð sauðasölumálsins á fundin-
um segir hann í minningum sínum:
„Dauflega tók sýslunefndin í málið,
enda taldi oddviti, að það væri utan
verkahrings sýslunefndar að vasast i
verslunarmálum. Atkvæðamesti mað-
ur nefndarinnar, Einar Ásmundsson,
lét málið afskiptalaust og mun það
hafa verið af tillitssemi við Gránufé-
lagið... Ekki minnist ég þess, að
nokkur sýslunefndarmanna teldi
sauðasölumálið með öllu óþarft annar
en „faktor“ Húsavíkurverslunar, sem
sæti átti í sýslunefndinni. Bókun
sýslunefndarinnar um málið sýnir
ljósast hvernig nefndin skildist við
það. Oddviti nefndarinnar stílaði hana
þannig.“
Hér hefur eitthvað skolast til, því
að fundargerðin ber ekki með sér, að
Þórður Guðjohnsen hafi setið þennan
sýslufund, þótt hann væri sýslunefnd-
armaður Húsavíkurhrepps þetta ár,
svo að hann getur ekki hafa lýst yfir
þar, að það væri „með öllu óþarft“.
Sýslunefndarmenn, sem sátu fundinn,
virðast hafa verið þessir sjö: Benedikt
Sveinsson, sýslumaður, Gísli Ásmunds-
son, Einar Ásmundsson i Nesi, Stefán
Pétursson, Sigluvík, Jón Árnason, Arn-
dísarstöðum, séra Benedikt í Múla og
Jakob Hálfdanarson.
Benedikt á Auðnum telur afgreiðslu
sýslunefndar á sauðasölumálinu , eins
og frávisun eða synjun á erindinu“,
og bætir við: „Fyrir okkur, sem höfð-
um áhuga á málinu voru þetta dapur-
leg vonbrigði. En jafnframt rann okk-
ur rækilega í skap“.
Jakob lætur ekki í sinum endur-
minningum um þennan fund neitt
slíkt álit uppi, en segir:
„En einhvern þurfti nú að fá til
framkvæmdanna i þessu fyrirtæki og
var ekki lengi um það vafist að snúa
sér þá þegar að mér, og tókst ég það
undanfærslulaust á höndur, með því
ég gat ekki með einlægu trausti snúið
mér að neinum sýslunefndarmannin-
um eða vísað á nokkurn til þess.
15