Vikan


Vikan - 02.01.1970, Blaðsíða 20

Vikan - 02.01.1970, Blaðsíða 20
"\; "- §$$.- .*¦,-- s * ^r Þetta skeði jyrir 25 árum: Aðfaranótt 25. október 1944 var námabærinn Kirkenes við Varangerfjörð brenndur til grunna. En bœjarbúar komust undan, þeir flúðu inn í námagöngin við Björnevatn . . . . B/EJARBUAR GENGU í BJARGID Þrekvaxna, rauðhærða konan leit, skelfingu lostin út um opið á náma- göngunum. Himininn í norSri var purpurarauður, og hún vissi vel að það voru ekki Norðurljós. Hún vissi hvað hafði skeð, 3000 manns misstu heimili sín, bærinn var brenndur til grunna. Inn til hennar barst hljóm- ur, eins og leikið væri á risaorgel. Hún vissi aS þetta var hljómur Stal- ins, og aS hann lék á fallbyssur. En fyrir aftan sig, inni í bjarginu, heyrði hún líka hljóð. Sumir sungu, aðrir töluðu saman, kveinkuðu sér, báðu eða grétu f myrkrinu. Hún vissi líka hverjir þaS voru; inni í námagöngunum við Björnevatn voru 3000 manns, sem upplifSu þar erf- iðustu tíma aevi sinnar. Þetta var að- faranótt 25. október árið 7944. Námabærinn Kirkenes við Var- angerfjörð varð að einni rjúkandi brunarúst, þegar rússneski björninn rak þýzku blóðhundana á flótta, á nyrztu víglínu síðari heimsstyrjald- arinnararinnar. En íbúar Kirkenes voru ekki áhorfendur að því að heimili þeirra eyddust í logunum, þeir voru bún- ir að koma sér undan, höfðu gengið inn í bjargið, níu kílómetrum sunnar. Fólkið hafði lengi haft hugboð um það sem ætti yfir það að ganga. Það var búið að verða fyrir þungri reynslu af stríðinu. ÞjóSverjar höfSu þarna herbækistöS, kölluSu bæinn „Festung Kirkenes". ÞaS þekkti hljóðið í loftvarnamerkjunum jafn- vel stígvélasparkið á götunum. 1012 sinnum höfðu loftvarnamerki verið gefin, 328 sinnum höfSu sprengjur falliS yfir bæinn. ÞaS var aSeins La Valetta á Möltu sem hefir slegiS þetta met. í hinum röku og daunillu kata- kombum viS Björnavatn var fólki ekki svefnsamt, það voru aðeins litlu börnin sem gátu sofiS. Nelly Lund, Ijósmóðirin, sneri sér viS og staulaSist inn eftir göngunum. Fyrir utan geisaði blóðugur bardagi, en hún hafði störfum að sinna. Lífið hélt áfram inni í bjarginu. Nýfædd börn lágu hjá mæðrum sínum á þessari frumlegu fæðingadeild, sem hún hafði reynt að gera eins vist- lega og hægt var. Ein kona var al- veg komin að kollhríSinni. Og spennan jókst. Hve lengi voru þau neydd til að halda til í þessum óhugnanlegu göngum. Tveim sólarhringum áður voru Ijósin útgengin. Vatnsforðinn var óðum að minnka,- eitt barnið veiktist að barnaveiki. Það var mik- il hætta á siúkdómum, því að þarna voru engar aðstæður til venjulegra þrifa og matur nærri uppgenginn. Brauðsneiðunum var skipt í minni ^HnDKnM Arto" 1944 voru námngöngln við Björnevatn niu kflómetrar á lengd. Nú eru t t>an aB mestn leyti hrunln og námuopiS lokaV. 20 VIKAN r- tbl

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.