Vikan


Vikan - 02.01.1970, Blaðsíða 21

Vikan - 02.01.1970, Blaðsíða 21
 4 Þetta er Kirkenes árið 1969. og minni hluta. Mæðurnar sveltu sig til þess að gefa börnunum sínum einhvern mat. Sumir höfðu tekið húsdýrin með sér inn í fjallið, og einn af hliðargöngunum var inn- réttaður fyrir fjós. En mjólkin varð æ minni í kúnum. Samt hafði þetta ekki eins mikil áhrif á fólkið, eins og það sem það sá 24. oktober, áður en myrkrið féll á. Þjóðverjarnir höfðu ekið járn- brautarvögnum að fjallinu og voru að byrja að leggja teina inn f göng- in. Voru vagnarnir hlaðnir dýnamiti? Höfðu þeir í huga að sprengja fiall- ið? I dimmum skúmaskotum í þess- um furðulegu vistarverum töluðu menn fram og aftur um framtiðar- horfurnar, og um það hvort ekki skyldi taka til einhverra róttækra ráðstafana. Undanfarna daga höfðu þeir hóp- ast um alla sem bar að garði, til að heyra eitthvað um atburðina fyrir utan þessa skuggalegu veröld þeirra. Hve langt voru Rússarnir komnir? Hvað voru Þjóðverjar að aðhafast? í nótt heyrðu þeir greini- lega að Ivan var að nálgast. Þýzkir bílar óku á fleygiferð um vegina. Það voru líka norskir bílar, sem Þióðverjar höfðu slegið eign sinni á. Á alla bílana var málað stórt R, sem táknaði „Retrait", — undanhald. Um nóttina hlupu súreygðir brennuvargar frá húsi til húss. En Jakobselv er við landamærin og þangað komu Rússarnir fyrst árið 1944, og leystu íbúana undan oki nazista. þrátt fyrir örvæntinguna unnu þeir verk sín með þýzkri nákvæmni. Hinum 3000 sálum í námagöng- unum heyrðist orgel Stalins vera að nálgast. Ein kona hljóp til og breiddi norska fánann fyrir námuopið. Var nú það sem þau hafði dreymt um í fjögra ára martröð að nálgast lokamarkið? 4. maí 1940 féllu fyrstu þýzku sprengjurnar. Þær féllu á orkuverið. I júní 1940 sigldu fyrstu þýzku skipin inn fjörðin, þegar Hitler ætlaði að taka Rússland með áhlaupi, á sama hátt og hann hafði tekið Pólland. Milli Kirkenes og Nejden voru 4 mílur, og það voru samfelldar her- búðir. I sjálfum bænum voru 20 Þjóðverjar á móti hverjum bæ|arbúa. Þau höfðu séð tíu þúsund Þjóðveria marséra áleiðis til Murmansk. Framhald á bls. 30. Þessi mynd er frá árinu 1944, þegar Kirkenes brann til grunna. Nelly i.unil, ljósmóðir er nú 63 ára, og vel þekkt f Varanger. Hún hefur tekið * || á móti 2500 börnum, bar af 11 f námugöngunum.

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.