Vikan

Tölublað

Vikan - 12.06.1975, Blaðsíða 24

Vikan - 12.06.1975, Blaðsíða 24
„Enginn kannbeturaðunna, en éngin hryggir jafnskjótt þá, sem hUn ann." Þessi orð skrifaði riím- lega tvltugur maður um fjörutiu og sex ára konu — hina dáðu George Sand. bótt ungi maðurinn væri aldrei elskhugi hennar, tókst honum samt undravel að koma orðum að eyðingarmætti ástar hennar. Alla ævi var George Sand jafnötul við að skrifa sögur og hrærast f ástinni. Aður en hUn „dró sig f hlé" frá ástinni og sett- ist að úti i sveit til að skrifa draumkenndar sögur, voru bækur hennar undir sterkum áhrifum af ástarævintýrum hennar. Nafnið, sem hún varð þekkt undir, tók hún upp eftir ástarævintýri sitt með Jules Sandeau. Réttu nafni hét hún Aurore Dupin. Hún fæddist I júli 1804 og var dóttir einkasonar heföarkonu og ungrar konu, sem misjafnt orð fór af og olli tengdamóður sinni ó- skaplegum áhyggjum. Kannski varð það Aurore til happs, að hún rtlst mestmegnis upp hjrt ömmu sinni og erfði dágóðar eignir og laglega peningaupphæð eftir hana. Arið 1822, þegar Aurore var átjrtn ára, giftist hún ungum baróni, Dudevant að nafni, og ól honum fljótlega státinn son. En áöur en langt um leið, fór Aurore að veröa þreytt og leiö á sveitallf- inu. Hvenær sem ungur og snotur maður varð á vegi hennar, lét hUn ekkert tækifæri ónotað til að elska hann. Annað barn hennar var tal- ið vera dóttir gamals kærasta, sem hún heimsótti á ferðalagi i Paris. Þegar timar liðu fram, dvaldist hUn stöðugt lengur og lengur I Paris, og þar kynntist hUn Jules Sandeau, sem varö fyrsti elsk- hugi hennar til langframa. Bráð- lega veitti hUn þvl athygli, að eiginmaður hennar var farinn að hafa fyrirlitningu á henni, og henni þótti sem „það væri að deyja lifandi að halda áfram að bUa með maníji, sem hvorki sýndi henni virðingu né traust". Ai. nokkurra vlfilengja ákvað hUn að fara frá honum eftir að hafa tjáð hpnum, að hun vildi fá eyðslufé af tekjum af eignunum, sem höfðu orðið hans við giftinguna. Siðan fór hUn með litlu dóttur sina til Parlsar, þar sem hUn bjó með Jules. Astarsamband þeirra Aurore og Jules Sandeau varði lengi. Þau áttu fleira sameiginlegt en ástina, þvi að þau unnu. saman. HUn fór að skrifa satiru, sem hUn kallaði Fígaró. Aurore vildi, að bókin yrði gefin Ut undir höfundarnafn- inu J. Sand. En elskhugi hennar kvaðst ekki geta sett nafn sitt við bók, sem hann ætti engan hlut aö. Aurore var eigi að siður staðráðin I þvi að nota karlmannsnafn, og til málamiðlunar tók hún sér rit- höfundarnafnið George Sand, sem átti eftir að verða frægara en hana óraði fyrir — og af öðrum sökum. George Sand, eins og hUn vildi láta kalla sig, tók nú upp lifs- háttu, sem hUn hélt sér við árum saman. Sem uppreisnarmaður, sjálfstæð kona og f rjálslynd hafn- aði hUn öllum þeim höftum á persdnufrelsi, sem konur I þá 24 VIKAN 24. TBL. daga voru dæmdar til að gangast undir. Til að leggja enn frekari á- herslu á sjálfstæði sitt fór hun að klæðast karlmannsfötum og reykja vindla. HUn storkaði sam- félaginu af öryggi og sjálfsvitund, og henni veittist það létt. HUn var alltaf umkringd vinum sinum Ur bókmenntaheiminum, sem unnu henni og dáöu hana — og I staðinn elskaði hUn aðra af ástriðu. Besta vinkona hennar, Marie Dorval, spuröi einu sinni: „Hvað olli þvl, aö hUn var svona tilfinn- ingarik?" HUn komst að þeirri niðurstöðu, aö „það væri ósk um eitthvað mjög frábrugðið, ástrlðufull þrá eftir að finna þá sönnu ást, sem ætlð er reiðubUin að beygja sig um leið og hUn svif- ur". Sé þetta rétt ályktun, varð óskin til þess að draga hana frá Jules, sem gat ekki veitt henni neitt meira. HUn'fór frá honum iðrunarlaust. Næstu mánuðina varð hUn fyrir hverri ástarsorg- inni á fætur annarri, og þvi lýsir hUn I bók, sem hUn skrifaði um þetta leyti — bók, þar sem hUn kom öllum tilfinningahita sínum og angistarfullri leit sinni að ást- inni að. Auk kaflmanna bar hUn heita ást I brjósti til hinnar miklu vinkonu sinnar, Marie Dorval, sem var ágæt leikkona, og henni skrifaði George Sand innileg bréf. Þetta hleypti svo illu blóði í elsk- huga Marie, að hann harðbannaði henni að svara „þessari lesbiu, sem væri alltaf á eftir henni" George Sand var ekki lesblsk, þótt ást hennar færi ekki alfara- leiðir. Manninum, sem hUn elsk- aði, vildi hUn ekki einungis vera ástmey, heldur einnig hUsfreyja, fóstra og umfram allt móðir. Kannski þessi hafi verið ástæð- an til þess, að elskhugar hennar voru svo margir og margvlslegir. Með hinu fræga ljóð- og leikrita- skáldi Alfred de Musset fór hUn til Feneyja. En ástarævintýri þeirra var þrungið örvæntingu. Astriða þeirra beggja olli þvi, að þau voru ýmist á barmi örvilnunar eða I al- gleymi gleðinnar, og ást þeirra stóðst ekki öfgarnar i tilfinninga- Hfi þeirra. George Sand fórnaði honum fyrir vel efnaðan feneysk- an lækni, sem vissi naumast hvað hafði komið fyrir hann, en var samt sem áður ósegjanlega stolt- ur af sinni frægu ástmey. Hafi henni fallið vel við hann, hefur það Hklega verið vegna þess, að hann var umhyggjusamur og leyfði henni að vinna I friði. Nokkrum mánuöum siðar var hUn aftur komin til Parisar, þar sem hUn tók upp fyrra ástasam- band við Alfred de Musset, en I það sinn f óru þau svo illa Ut Ur ást sinni, að þau ákváðu að sjást ekki oftar. Maurois lýsir slitum ástasam- bands þeirra á þessa leið: „Þau voru bæöi haldin þeim veikleika að krefjast hins algera. Tryggða- rof á tryggöarof ofan, sættir og aftur sættii\_leiddu til þess, að ástriöa þeirra dvlnaði I stöðugt meira ósamkomulagi. Þau voru eins og tveir menn, sem berjast upp á llf og dauða, bæöi svita- storknir og blóðrisa, sem takast á og reyna að koma nýju höggi á hinn..." ETYOA I Hún var töfrandi og ástrík — stolt I ástinni og ákaflega góðviljuð i vináttunni —hún var blíð drottning, sem leit niður á allt úr miklum hæðum. Þetta var sagt um skáldkonuna George Sand, sem um skeið var ástkona Chopins. Ýmist yfir sig glöð eða yfir sig komin af örvæntingu hélt George Sand áfram að yrkja óð ástar og listar, þar sem ástin speglaðist I listinni. Hún hafði nu skiliö lög- lega við mann sinn, sem hafði yfirráðarétt yfir syni þeirra og hélt eignum þeirra I Parls, en hUn fékk aftur á móti sveitahusið, sem hún unni svo mjög, og hún hélt dóttur sinni. HUn fékk smám saman- meiri áhuga á þjóðfélag- inu og umhverfi sinu og tók póli- tlska afstöðu til dægurmálanna. En hUn hélt áfram að eiga ástarævintýri. Einn elskhugi hennar var Michel de Bourges, lögfræðingur og nokkrum árum eldri en George, sem þá var þrjá- tiuogeinsárs. Enhann var þegar orðinn sköllóttur og leit Ut fyrir að vera beygður maður — og ekki beint karlmannsimynd hennar, þar sem mest gætti æsku, breysk- leika og fegurðar, og auðvitað þurfti hann að þarfnast hennar sem móðurimyndar. Ekki leið á löngu, áður en hún þoldi ekki

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.